චතුත්ථෙ සංඛිත්තෙන ච විත්ථාරෙන චාති සංඛිත්තධම්මදෙසනා විත්ථාරධම්මදෙසනා චාති ද්වෙයෙව ධම්මදෙසනාති දස්සෙති. තත්ථ මාතිකං උද්දිසිත්වා කථිතා දෙසනා සංඛිත්තදෙසනා නාම. තමෙව මාතිකං විත්ථාරතො විභජිත්වා කථිතා විත්ථාරදෙසනා නාම. මාතිකං වා ඨපෙත්වාපි අට්ඨපෙත්වාපි විත්ථාරතො විභජිත්වා කථිතා විත්ථාරදෙසනා නාම. තාසු සංඛිත්තදෙසනා නාම මහාපඤ්ඤස්ස පුග්ගලස්ස වසෙන කථිතා, විත්ථාරදෙසනා නාම මන්දපඤ්ඤස්ස. මහාපඤ්ඤස්ස හි විත්ථාරදෙසනා අතිපපඤ්චො විය හොති. මන්දපඤ්ඤස්ස සඞ්ඛෙපදෙසනා සසකස්ස උප්පතනං විය හොති, නෙව අන්තං න කොටිං පාපුණිතුං සක්කොති. සඞ්ඛෙපදෙසනා ච උග්ඝටිතඤ්ඤුස්ස වසෙන කථිතා, විත්ථාරදෙසනා ඉතරෙසං තිණ්ණං වසෙන. සකලම්පි හි තෙපිටකං සඞ්ඛෙපදෙසනා විත්ථාරදෙසනාති එත්ථෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති.

පඤ්චමෙ යස්මිං, භික්ඛවෙ, අධිකරණෙති විවාදාධිකරණං, අනුවාදාධිකරණං, ආපත්තාධිකරණං, කිච්චාධිකරණන්ති ඉමෙසං චතුන්නං අධිකරණානං යස්මිං අධිකරණෙ. ආපන්නො ච භික්ඛූති ආපත්තිං ආපන්නො භික්ඛු ච. තස්මෙතන්ති තස්මිං එතං. දීඝත්තායාති දීඝං අද්ධානං තිට්ඨනත්ථාය. ඛරත්තායාති දාස-කොණ්ඩ-චණ්ඩාල-වෙනාති එවං ඛරවාචාපවත්තනත්ථාය. වාළත්තායාති පාණි ලෙඩ්ඩුදණ්ඩාදීහි පහරණවසෙන කක්ඛළභාවත්ථාය. භික්ඛූ ච න ඵාසුං විහරිස්සන්තීති අඤ්ඤමඤ්ඤං විවාදාපන්නෙ භික්ඛුසඞ්ඝෙ යෙපි උද්දෙසං වා පරිපුච්ඡං වා ගහෙතුකාමා පධානං වා අනුයුඤ්ජිතුකාමා, තෙ ඵාසුං න විහරිස්සන්ති. භික්ඛුසඞ්ඝස්මිං හි උපොසථපවාරණාය ඨිතාය උද්දෙසාදීහි අත්ථිකා උද්දෙසාදීනි ගහෙතුං න සක්කොන්ති, විපස්සකානං චිත්තුප්පාදො න එකග්ගො හොති, තතො විසෙසං නිබ්බත්තෙතුං න සක්කොන්ති. එවං භික්ඛූ ච න ඵාසුං විහරිස්සන්ති. න දීඝත්තායාතිආදීසු වුත්තපටිපක්ඛනයෙන අත්ථො වෙදිතබ්බො.

ඉධාති ඉමස්මිං සාසනෙ. ඉති පටිසඤ්චික්ඛතීති එවං පච්චවෙක්ඛති. අකුසලං ආපන්නොති එත්ථ අකුසලන්ති ආපත්ති අධිප්පෙතා, ආපත්තිං ආපන්නොති අත්ථො. කඤ්චිදෙව දෙසන්ති න සබ්බමෙව ආපත්තිං, ආපත්තියා පන කඤ්චිදෙව දෙසං අඤ්ඤතරං ආපත්තින්ති අත්ථො. කායෙනාති කරජකායෙන. අනත්තමනොති අතුට්ඨචිත්තො. අනත්තමනවාචන්ති අතුට්ඨවාචං. මමෙවාති මංයෙව. තත්ථාති තස්මිං අධිකරණෙ. අච්චයො අච්චගමාති අපරාධො අතික්කමිත්වා මද්දිත්වා ගතො, අහමෙවෙත්ථ අපරාධිකො. සුඞ්කදායකංව භණ්ඩස්මින්ති යථා සුඞ්කට්ඨානං පරිහරිත්වා නීතෙ භණ්ඩස්මිං සුඞ්කදායකං අපරාධො අභිභවති, සො ච තත්ථ අපරාධිකො හොති, න රාජානො න රාජපුරිසාති අත්ථො.

ඉදං වුත්තං හොති – යො හි රඤ්ඤා ඨපිතං සුඞ්කට්ඨානං පරිහරිත්වා භණ්ඩං හරති, තං සහ භණ්ඩසකටෙන ආනෙත්වා රඤ්ඤො දස්සෙන්ති. තත්ථ නෙව සුඞ්කට්ඨානස්ස දොසො අත්ථි, න රඤ්ඤො න රාජපුරිසානං, පරිහරිත්වා ගතස්සෙව පන දොසො, එවමෙවං යං සො භික්ඛු ආපත්තිං ආපන්නො, තත්ථ නෙව ආපත්තියා දොසො, න චොදකස්ස. තීහි පන කාරණෙහි තස්සෙව භික්ඛුනො දොසො. තස්ස හි ආපත්තිං ආපන්නභාවෙනපි දොසො, චොදකෙ අනත්තමනතායපි දොසො, අනත්තමනස්ස සතො පරෙසං ආරොචනෙනපි දොසො. චොදකස්ස පන යං සො තං ආපත්තිං ආපජ්ජන්තං අද්දස, තත්ථ දොසො නත්ථි. අනත්තමනතාය චොදනාය පන දොසො. තම්පි අමනසිකරිත්වා අයං භික්ඛු අත්තනොව දොසං පච්චවෙක්ඛන්තො “ඉති මමෙව තත්ථ අච්චයො අච්චගමා සුඞ්කදායකංව භණ්ඩස්මි”න්ති එවං පටිසඤ්චික්ඛතීති අත්ථො. දුතියවාරෙ චොදකස්ස අනත්තමනතා ච අනත්තමනතාය චොදිතභාවො චාති ද්වෙ දොසා, තෙසං වසෙන “අච්චයො අච්චගමා”ති එත්ථ යොජනා කාතබ්බා. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙවාති.