තතියෙ උබ්බාහිකායාති සම්පත්තඅධිකරණං වූපසමෙතුං සඞ්ඝතො උබ්බාහිත්වා උද්ධරිත්වා ගහණත්ථාය. විනයෙ ඛො පන ඨිතො හොතීති විනයලක්ඛණෙ පතිට්ඨිතො හොති. අසංහීරොති න අඤ්ඤස්ස වචනමත්තෙනෙව අත්තනො ලද්ධිං විස්සජ්ජෙති. පටිබලොති කායබලෙනපි ඤාණබලෙනපි සමන්නාගතො. සඤ්ඤාපෙතුන්ති ජානාපෙතුං. පඤ්ඤාපෙතුන්ති සම්පජානාපෙතුං. නිජ්ඣාපෙතුන්ති ඔලොකාපෙතුං. පෙක්ඛතුන්ති පස්සාපෙතුං. පසාදෙතුන්ති සඤ්ජාතපසාදං කාතුං. අධිකරණන්ති විවාදාධිකරණාදිචතුබ්බිධං. අධිකරණසමුදයන්ති විවාදමූලාදිකං අධිකරණකාරකං. අධිකරණනිරොධන්ති අධිකරණානං වූපසමං. අධිකරණනිරොධගාමිනිං පටිපදන්ති සත්තවිධඅධිකරණසමථං.

චතුත්ථෙ අනභිරතින්ති උක්කණ්ඨිතභාවං. වූපකාසෙතුන්ති විනෙතුං. අධිසීලෙති උත්තමසීලෙ. චිත්තපඤ්ඤාසුපි එසෙව නයො.

සත්තමෙ වත්ථූහීති කාරණෙහි. අවකස්සන්තීති පරිසං ආකඩ්ඪන්ති විජටෙන්ති එකමන්තං උස්සාරෙන්ති. අපකස්සන්තීති අතිවිය ආකඩ්ඪන්ති, යථා විසංසට්ඨා හොන්ති, එවං කරොන්ති. ආවෙනි කම්මානි කරොන්තීති විසුං සඞ්ඝකම්මානි කරොන්ති.

නවමෙ කප්පට්ඨිකන්ති ආයුකප්පං නිරයම්හි ඨිතිකාරණං. කිබ්බිසං පසවතීති පාපං පටිලභති. ආපායිකොති අපායගමනීයො. නෙරයිකොති නිරයෙ නිබ්බත්තනකො. වග්ගරතොති භෙදරතො. යොගක්ඛෙමා පධංසතීති යොගෙහි ඛෙමතො අරහත්තතො ධංසති විගච්ඡති.

දසමෙ අනුග්ගහොති අඤ්ඤමඤ්ඤස්ස සඞ්ගහානුග්ගහො. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානත්ථමෙවාති.

පඤ්චමස්ස චතුත්ථෙ කුසිනාරායන්ති එවංනාමකෙ නගරෙ. දෙවතානං අත්ථාය බලිං හරන්ති එත්ථාති බලිහරණො, තස්මිං බලිහරණෙ. අච්ඡිද්දෙන අප්පටිමංසෙනාතිආදීසු යෙන කෙනචිදෙව පහටො වා හොති, වෙජ්ජකම්මාදීනි වා කතානි, තස්ස කායසමාචාරො උපචිකාදීහි ඛායිතතාලපණ්ණං විය ඡිද්දො ච, පටිමසිතුං යත්ථ කත්ථචි ගහෙත්වා ආකඩ්ඪිතුං සක්කුණෙය්යතාය පටිමංසො ච හොති, විපරීතො අච්ඡිද්දො අප්පටිමංසො නාම. වචීසමාචාරො පන මුසාවාදඔමසවාදපෙසුඤ්ඤඅමූලකානුද්ධංසනාදීහි ඡිද්දො සප්පටිමංසො ච හොති, විපරීතො අච්ඡිද්දො අප්පටිමංසො. මෙත්තං නු ඛො මෙ චිත්තන්ති පලිබොධං ඡින්දිත්වා කම්මට්ඨානභාවනානුයොගෙන අධිගතං මෙ මෙත්තචිත්තං. අනාඝාතන්ති ආඝාතවිරහිතං, වික්ඛම්භනෙන විහතාඝාතන්ති අත්ථො. කත්ථ වුත්තන්ති ඉදං සික්ඛාපදං කිස්මිං නගරෙ වුත්තං.

කාලෙන වක්ඛාමීතිආදීසු එකො එකං ඔකාසං කාරෙත්වා චොදෙන්තො කාලෙන වදති නාම. සඞ්ඝමජ්ඣෙ වා ගණමජ්ඣෙ වා සලාකග්ගයාගග්ගවිතක්කමාළකභික්ඛාචාරමග්ගආසනසාලාදීසු වා උපට්ඨාකෙහි පරිවාරිතක්ඛණෙ වා චොදෙන්තො අකාලෙන වදති නාම. තච්ඡෙන වදන්තො භූතෙන වදති නාම. “දහරමහල්ලකපරිසාවචරකපංසුකූලිකධම්මකථිකපතිරූපං තව ඉද”න්ති වදන්තො ඵරුසෙන වදති නාම. කාරණනිස්සිතං පන කත්වා, “භන්තෙ මහල්ලකත්ථ, පරිසාවචරකත්ථ, පංසුකූලිකත්ථ, ධම්මකථිකත්ථපතිරූපං තුම්හාකමිද”න්ති වදන්තො සණ්හෙන වදති නාම. කාරණනිස්සිතං කත්වා වදන්තො අත්ථසංහිතෙන වදති නාම. මෙත්තචිත්තො වක්ඛාමි නො දොසන්තරොති මෙත්තචිත්තං පච්චුපට්ඨපෙත්වා වක්ඛාමි, න දුට්ඨචිත්තො හුත්වා.

පඤ්චමෙ කතං වා කරිස්සන්ති වාති මෙථුනවීතික්කමං කරිංසු වා කරිස්සන්ති වා. රතනන්ති මණිරතනාදීසු යංකිඤ්චි. පත්ථෙතීති මාරෙතුං ඉච්ඡති. හත්ථිසම්බාධන්ති හත්ථීහි සම්බාධං. හත්ථිසම්මද්දන්ති වා පාඨො, තස්සත්ථො – හත්ථීහි සම්මද්දො එත්ථාති හත්ථිසම්මද්දං. සෙසෙසුපි එසෙව නයො. රජනීයානි රූපසද්දගන්ධරසඵොට්ඨබ්බානීති එතානි රාගජනකානි රූපාදීනි තත්ථ පරිපූරානි හොන්ති.

ඡට්ඨෙ සොකසභයෙති සොකෙන සභයෙ. සොකභයෙති වා පාඨො, අයමෙවත්ථො. දුතියපදෙපි එසෙව නයො. යෙන කෙනචි කම්මට්ඨානෙනාති කසිවණිජ්ජාදිකම්මෙසු යෙන කෙනචි කම්මෙන. අනාපජ්ජ අකුසලන්ති කිඤ්චි අකුසලං අනාපජ්ජිත්වා. නිබ්බිසෙය්යාති උප්පාදෙය්ය ආචිනෙය්ය. දක්ඛොති ඡෙකො. උට්ඨානසම්පන්නොති උට්ඨානවීරියෙන සමන්නාගතො. අලං වචනායාති යුත්තො වචනාය. එකන්තසුඛප්පටිසංවෙදී විහරෙය්යාති එකන්තමෙව කායිකචෙතසිකසුඛං ඤාණෙන පටිසංවෙදෙන්තො විහරෙය්ය. අනිච්චාති හුත්වා අභාවතො. තුච්ඡාති සාරරහිතා. මුසාති නිච්චසුභසුඛා විය ඛායමානාපි තථා න හොන්තීති මුසා. මොසධම්මාති නස්සනසභාවා. තස්මා තෙ පටිච්ච දුක්ඛං උප්පජ්ජතීති සන්දස්සෙති. ඉධ පන වොති එත්ථ වො ති නිපාතමත්තං. අපණ්ණකං වා සොතාපන්නොති අවිරාධිතං එකංසෙන සොතාපන්නො වා හොති. සොපි ඣානං නිබ්බත්තෙති, බ්රහ්මලොකං වා ගන්ත්වා ඡසු වා කාමසග්ගෙසු එකන්තසුඛප්පටිසංවෙදී හුත්වා විහරෙය්ය. ඉමස්මිං සුත්තෙ සත්ථා අට්ඨඞ්ගුපොසථස්ස ගුණං කථෙසි.