දසකනිපාතස්ස පඨමෙ කුසලානි සීලානීති අනවජ්ජසීලානි. අමඞ්කුභාවස්ස අවිප්පටිසාරස්ස අත්ථාය සංවත්තන්තීති අවිප්පටිසාරත්ථානි. සො නෙසං ආනිසංසොති අවිප්පටිසාරානිසංසානි. යථාභූතඤාණදස්සනත්ථොතිආදීසු යථාභූතඤාණදස්සනං නාම තරුණවිපස්සනා, නිබ්බිදා නාම බලවවිපස්සනා, විරාගො නාම මග්ගො, විමුත්ති නාම අරහත්තඵලං, ඤාණදස්සනං නාම පච්චවෙක්ඛණඤාණං. අග්ගාය පරෙන්තීති අරහත්තත්ථාය ගච්ඡන්ති.

දුතියෙ න චෙතනාය කරණීයන්ති න චෙතෙත්වා කප්පෙත්වා පකප්පෙත්වා කාතබ්බං. ධම්මතා එසාති ධම්මසභාවො එසො කාරණනියමො අයං. අභිසන්දෙන්තීති පවත්තෙන්ති. පරිපූරෙන්තීති පරිපුණ්ණං කරොන්ති. අපාරා පාරං ගමනායාති ඔරිමතීරභූතා තෙභූමකවට්ටා නිබ්බානපාරං ගමනත්ථාය.

තතියෙ හතූපනිසොති හතකාරණො. චතුත්ථපඤ්චමෙසු ද්වීහි ථෙරෙහි කථිතභාවොව විසෙසො.

ඡට්ඨෙ නෙව පථවියං පථවීසඤ්ඤී අස්සාති පථවිං ආරම්මණං කත්වා පථවීති එවං උප්පන්නාය සඤ්ඤාය සඤ්ඤී න භවෙය්ය. ආපාදීසුපි එසෙව නයො. න ඉධලොකෙති ඉධලොකෙ උප්පජ්ජනකචතුක්කපඤ්චකජ්ඣානසඤ්ඤාය න සඤ්ඤී භවෙය්ය. න පරලොකෙති පරලොකෙ උප්පජ්ජනකචතුක්කපඤ්චකජ්ඣානසඤ්ඤාය න සඤ්ඤී භවෙය්ය. සඤ්ඤී ච පන අස්සාති අථ ච පනස්ස සමාපත්ති සවිතක්කසමාපත්තියෙව අස්සාති වුච්චති. එතං සන්තං එතං පණීතන්ති සන්තං සන්තන්ති අප්පෙත්වා නිසින්නස්ස දිවසම්පි චිත්තුප්පාදො “සන්තං සන්ත”න්තෙව පවත්තති, පණීතං පණීතන්ති අප්පෙත්වා නිසින්නස්ස දිවසම්පි චිත්තුප්පාදො “පණීතං පණීත”න්තෙව පවත්තති. යදිදං සබ්බසඞ්ඛාරසමථොති නිබ්බානං නිබ්බානන්ති අප්පෙත්වා නිසින්නස්ස දිවසම්පි චිත්තුප්පාදො “නිබ්බානං නිබ්බාන”න්තෙව පවත්තතීති සබ්බම්පෙතං ඵලසමාපත්තිසමාධිං සන්ධාය වුත්තං.

සත්තමෙ සඤ්ඤී ච පනාහං, ආවුසො, තස්මිං සමයෙ අහොසින්ති, ආවුසො, තස්මිං සමයෙ අහං “භවනිරොධො නිබ්බාන”න්ති ඉමාය ඵලසමාපත්තිසඤ්ඤාය සඤ්ඤී අහොසිං. සචිත්තකා මෙ සා සමාපත්ති අහොසීති පච්චවෙක්ඛණා කථිතා.

අට්ඨමෙ සමන්තපාසාදිකොති පසාදාවහානංයෙව කායකම්මාදීනං සබ්භාවතො සමන්තො පාසාදිකො. සබ්බාකාරපරිපූරොති සබ්බෙහි කාරණෙහි පරිපුණ්ණො.

නවමෙ සන්තාති ආරම්මණසන්තතායපි අඞ්ගසන්තතායපි සන්තා. විමොක්ඛාති පච්චනීකධම්මෙහි විමුත්තත්තා ආරම්මණෙ ච නිරාසඞ්කභාවෙන සුට්ඨු මුත්තත්තා එවංලද්ධනාමා. අතික්කම්ම රූපෙති රූපජ්ඣානානි අතික්කමිත්වා පවත්තා. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානත්ථමෙවාති.

දුතියස්ස පඨමෙ පඤ්චඞ්ගසමන්නාගතොති පඤ්චහි ගුණඞ්ගෙහි සමන්නාගතො. නාතිදූරං හොති නාච්චාසන්නන්ති යඤ්හි අතිදූරෙ හොති, පිණ්ඩාය චරිත්වා තත්ථ ගච්ඡන්තස්ස කායචිත්තදරථා හොති, තතො අනුප්පන්නං වා සමාධිං උප්පාදෙතුං උප්පන්නං වා ථිරං කාතුං න සක්කොති. අච්චාසන්නං බහුජනාකිණ්ණං හොති. චත්තාලීසඋසභමත්තෙ පන පදෙසෙ වසතං දූරාසන්නදොසවිමුත්තඤ්ච ගමනාගමනසම්පන්නං නාම හොති. දිවාඅප්පාකිණ්ණන්ති දිවසභාගෙ මහාජනෙන අනාකිණ්ණං.

දුතියෙ කෙවලීති කෙවලෙහි සකලෙහි ගුණෙහි සමන්නාගතො. වුසිතවාති වුත්ථබ්රහ්මචරියවාසො. අසෙඛෙනාති අසෙඛධම්මපරියාපන්නෙන ලොකුත්තරෙන. සීලක්ඛන්ධෙනාති සීලරාසිනා. විමුත්තික්ඛන්ධෙනාති එත්ථ ඨපෙත්වා සීලාදයො තයො සෙසා ඵලධම්මා විමුත්ති නාම, විමුත්තිඤාණදස්සනං පච්චවෙක්ඛණඤාණං, තං ලොකියමෙව.

තතියෙ ඔරම්භාගියානීති හෙට්ඨාභාගියානි. උද්ධම්භාගියානීති උපරිභාගියානි. ඉමස්මිං සුත්තෙ වට්ටමෙව කථිතං. චතුත්ථෙ ඛිලවිනිබන්ධා පඤ්චකනිපාතෙ විත්ථාරිතායෙව. ආරොහපරිණාහෙනාති දීඝපුථුලන්තෙන.

පඤ්චමෙ එවමෙව ඛොති යථා සබ්බසත්තානං සම්මාසම්බුද්ධො අග්ගො, එවං සබ්බෙසං කුසලධම්මානං කාරාපකඅප්පමාදො අග්ගොති දට්ඨබ්බො. නනු චෙස ලොකියොව, කුසලධම්මා පන ලොකුත්තරාපි. අයඤ්ච කාමාවචරොව, කුසලධම්මා පන චතුභූමකා. කථමෙස තෙසං අග්ගොති? පටිලාභකත්තෙන. අප්පමාදෙන හි තෙ පටිලභන්ති, තස්මා සො තෙසං අග්ගො. තෙනෙව වුත්තං – සබ්බෙ තෙ අප්පමාදමූලකාති.

ජඞ්ගලානන්ති පථවිතලචාරීනං. පාණානන්ති සපාදකපාණානං. පදජාතානීති පදානි. සමොධානං ගච්ඡන්තීති ඔධානං පක්ඛෙපං ගච්ඡන්ති. අග්ගමක්ඛායතීති සෙට්ඨමක්ඛායති. යදිදං මහන්තත්තෙනාති මහන්තභාවෙන අග්ගමක්ඛායති, න ගුණග්ගෙනාති අත්ථො. වස්සිකන්ති සුමනපුප්ඵං. ඉදං කිර සුත්තං සුත්වා භාතියමහාරාජා වීමංසිතුකාමතාය එකස්මිං ගබ්භෙ චතුජාතිගන්ධෙහි පරිභණ්ඩං කත්වා සුගන්ධපුප්ඵානි ආහරාපෙත්වා එකස්ස සමුග්ගස්ස මජ්ඣෙ සුමනපුප්ඵමුට්ඨිං ඨපෙත්වා සෙසානි තස්ස සමන්තතො මුට්ඨිං කත්වා ඨපෙත්වා ද්වාරං පිධාය බහි නික්ඛන්තො. අථස්ස මුහුත්තං බහි වීතිනාමෙත්වා ද්වාරං විවරිත්වා පවිසන්තස්ස සබ්බපඨමං සුමනපුප්ඵගන්ධො ඝානං පහරි. සො මහාතලස්මිංයෙව මහාචෙතියාභිමුඛො නිපජ්ජිත්වා “වස්සිකං තෙසං අග්ගන්ති කථෙන්තෙන සුකථිතං සම්මාසම්බුද්ධෙනා”ති චෙතියං වන්දි. ඛුද්දරාජානොති ඛුද්දකරාජානො. කූටරාජානොතිපි පාඨො.