1. ස්කන්‍ධ පසෙකි: රූපස්කන්‍ධ යැ, වේදනාස්කන්‍ධ යැ, සංඥාස්කන්‍ධ යැ, සංස්කාරස්කන්‍ධ යැ, විඥානස්කන්‍ධ යි.

2. එහි රූපස්කන්‍ධය කවරේ යත්:

ආධ්‍යාත්මික වේවයි බාහිර වේවායි ඖදාරික වේවයි සූක්‍ෂ්ම වේවයි හීන වේවයි ප්‍රණීත වේවයි දුර වේවයි ළඟ වේවයි අතීතානාගත ප්‍රත්‍යුත්පන්න වූ යම් කිසි රූපයෙක් වේ ද, ඒ හැම රූපය එක්පරිද්දෙකින් කැටි කොට හකුළුවා ගෙන මේ රූපස්කන්‍ධ යයි කියනු ලැබේ.

3. එහි අතීතරූපය කවරේ යත්:

(භව වශයෙන් හෝ ක්‍ෂණ වශයෙන් හෝ) ඉක්ම ගිය නිරුද්ධ වූ වෙන් වැ ගියා වූ පෙරළීමට ගියා වූ අස්තයට ගියා වූ වෙසෙසින් අස්තයට ගියා වූ ඉපද වෙන් වැ ගියා වූ ඉක්ම ගියා වූ අතීතාංශයෙන් සඞ්ග්‍රහයට ගියා වූ යම් රූපයෙක් වේ ද, සතර මහාභූතයෝ ද, සතර මහාභූතයන් නිසා පවත්නා රූපය ද යන මේ ‘අතීතරූප’ යි කියනු ලැබේ.

4. එහි අනාගතරූපය කවරේ යත්:

(භව වශයෙන් හෝ ක්‍ෂණ වශයෙන් හෝ) නො හටගත් නො වූ ප්‍රත්‍යයසමවායයෙන් නූපන් නො නිපන් වෙසෙසින් නො නිපන් නො පහළ වූ නූපන් ප්‍රත්‍යයසමවායයෙන් නූපන් නො නැඟුණු ප්‍රත්‍යයසමවායයෙන් නො නැඟුණු අනාගත වූ අනාගතාංශයෙන් සඞ්ගෘහීත වූ යම් රූපයෙක් වේ ද, සතර මහාභූතයෝ ද, සතර මහාභූතයන් නිසා පවත්නා රූපය ද යන මේ ‘අනාගතරූප’ යි කියනු ලැබේ.

5. එහි ප්‍රත්‍යුත්පන්න රූපය කවරේ යත්:

හටගත් උපන් ප්‍රත්‍යය සමවායයෙහි උපන් නිපන් වෙසෙසින් නිපන් පහළ වූ උපන් ප්‍රත්‍යයසමවායයෙහි උපන් නැඟුණු ප්‍රත්‍යය සමවායයෙන් නැඟුණු වර්‍තමාන වූ වර්‍තමානාංශයෙන් සඞ්ගෘහීත වූ යම් රූපයෙක් වේ ද, සතර මහාභූතයෝ ද, සතර මහාභූතයන් නිසා පවත්නා රූපය ද යන මේ ‘ප්‍රත්‍යුත්පන්න රූප’යි කියනු ලැබේ.

6. එහි ආධ්‍යාත්මිකරූපය කවරේ යත්:

ඒ ඒ සත්ත්‍වයන්ගේ තමතමන් අයත්, තමතමන් කෙරෙහි වූ, ස්වකීය වූ පුද්ගලයකු පාසා පවත්නා වූ උපාදින්න වූ යම් රූපයෙක් වේ ද, සතර මහාභූතයෝ ද, සතර මහාභූතයන් නිසා පවත්නා රූපය ද යන මේ ‘ආධ්‍යාත්මිකරූප’ යි කියනු ලැබේ.

7. එහි බාහිරරූපය කවරේ යත්:

ඒ ඒ පරසත්ත්‍වයන්ගේ පරපුද්ගලයන්ගේ අධ්‍යාත්ම වූ තමතමන් කෙරෙහි වූ ස්වකීය වූ පුඟුලකු පාසා පවත්නා වූ උපාදින්න වූ යම් රූපයෙක් වේ ද, සතර මහාභූතයෝ ද, සතර මහාභූතයන් නිසා පවත්නා රූපය ද යන මේ ‘බාහිර රූප’යි කියනු ලැබේ

8. එහි ඖදාරිකරූපය කවරේ යත්:

චක්‍ෂුරායතන යැ, රූපායතන යැ, ශ්‍රෝත්‍රායතන යැ, ශබ්දායතන යැ, ඝ්‍රාණායතන යැ, ගන්‍ධායතන යැ, ජිව්හායතන යැ, රසායතන යැ, කායායතන යැ, ස්ප්‍රෂ්ටව්‍යායතන යැ යන මේ ‘ඖදාරිකරූප’යි කියනු ලැබේ.

9. එහි සූක්‍ෂ්මරූපය කවරේ යත්:

ස්ත්‍රීන්‍ද්‍රිය යැ, පුරුෂේන්‍ද්‍රිය යැ, ජීවිතේන්‍ද්‍රිය යැ, කායවිඥප්ති යැ, වාග්විඥප්ති යැ, ආකාශධාතු යැ, අබ්ධාතු යැ රූපයාගේ ලඝුත්‍ව යැ, රූපයාගේ මෘදුත්‍ව යැ, රූපයාගේ කර්‍මණ්‍යත්‍ව යැ රූපයාගේ උපචය යැ, රූපයාගේ සන්තති යැ රූපයාගේ ජරතා යැ, රූපයාගේ අනිත්‍යතා යැ, කවලීකාරාහාර යැ යන මේ ‘සූක්‍ෂ්මරූප’ යි කියනු ලැබේ.

10. එහි හීනරූපය කවරේ යත්:

ඒ ඒ සත්ත්‍වයන් විසින් අවමන් කරන ලද ලාමක වශයෙන් සලකන ලද බැහැර කළ පරිභව කළ නො ගරු කළ හීන වූ හීන යයි සලකන ලද හීන යයි සම්මත වූ අනිෂ්ට වූ අකාන්ත වූ අමනාප වූ යම් රූපයෙක් වේ ද, එබඳු වූ රූපයෝ යැ, ශබ්දයෝ යැ, ගන්‍ධයෝ යැ, රසයෝ යැ, ස්ප්‍රෂ්ටව්‍යයෝ යැ යන මේ ‘හීනරූප’ යි කියනු ලැබේ.

11. එහි ප්‍රණීතරූපය කවරේ යත්:

ඒ ඒ සත්ත්‍වයන් විසින් අවමන් නො කරන ලද ලාමක වශයෙන් නො සිතන ලද බැහැර නො කළ පරිභව නො කළ ගරු කළ ප්‍රණීත වූ ප්‍රණීත යයි සලකන ලද ප්‍රණීත යයි සම්මත වූ ඉෂ්ට වූ කාන්ත වූ මනවඩන යම් රූපයෙක් වේ ද, එබඳු වූ රූපයෝ යැ, ශබ්දයෝ යැ, ගන්‍ධයෝ යැ, රසයෝ යැ, ස්ප්‍රෂ්ටව්‍යයෝ යැ යන මේ ‘ප්‍රණීතරූප’යි කියනු ලැබේ. තවද ඒ ඒ රූපය නිසා හීනප්‍රණීතරූපය දත යුතු යි.

12. එහි දූරේරූපය කවරේ යත්:

ස්ත්‍රීන්‍ද්‍රිය යැ ... කවලීකාරාහාර යැ, තවද අනාසන්නයෙහි බැහැර දුරැ නො ළඟ වූ අන්‍ය වූ ද යම් රූපයෙක් ඇද්ද, මේ ‘දූරේරූප’යි කියනු ලැබේ.

13. එහි සන්තිකේරූපය කවරේ යත්:

චක්‍ෂුරායතන යැ ... ස්ප්‍රෂ්ටව්‍යායතන යැ, තවද ආසන්නයෙහි සමීපයෙහි නුදුරෙහි ළඟ වූ අන්‍ය වූත් යම් රූපයෙක් ඇද්ද, මේ ‘සන්තිකේ රූප’යි කියනු ලැබේ. තවද ඒ ඒ රූපය නිසා දූරේ සන්තිකේ රූපය දත යුතු.

14. එහි වේදනාස්කන්‍ධය කවරේ යත්:

අධ්‍යාත්ම වේව යි බාහිර වේව යි ඖදාරික වේව යි සූක්‍ෂ්ම වේව යි හීන වේව යි ප්‍රණීත වේව යි අතීතානාගතප්‍රත්‍යුත්පන්න වූ යම්කිසි වේදනාවක් වේ ද, දුරැ වූ හෝ ළඟැ වූ හෝ යම් වේදනාවකුත් වේ ද, ඒ සියල්ල එක් අයුරකින් කැටි කොට හකුළුවා මේ ‘වේදනාස්කන්‍ධ’යි කියනු ලැබේ.