89. සප්පීතික දුකං.
සප්පීතිකං ධම්මං පටිච්ච සප්පීතිකො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, සප්පීතිකං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ, පටිසන්ධික්ඛණෙ සප්පීතිකං ධම්මං පටිච්ච අප්පීතිකො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, සප්පීතිකෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච පීති ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං-. පටිසන්ධික්ඛණෙ, සප්පීතිකං ධම්මං පටිච්ච සප්පීතිකො ච අප්පීතිකො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති හෙතුපච්ච-. සප්පීතිකං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා පීති ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ-. පටිසන්ධික්ඛණෙ අප්පීතිකං ධම්මං පටිච්ච අප්පීතිකො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්ච-. අප්පීතිකං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච-. පීතිං පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, පටිසන්ධික්ඛණෙ, අප්පීතිකං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා කටත්තා ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ-. පීතිං පටිච්ච කටත්තා-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු. වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, පීතිං පටිච්ච වත්ථු. වත්ථුං පටිච්ච පීති, එකං මහාභූතං පටිච්ච, (යථා සවිතක්ක දුකං, සබ්බත්ථ එවං සප්පීතික දුකං කාතබ්බං, සබ්බත්ථ පවත්ති පටිසන්ධි නවපි පඤ්හා.) හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නව, අධිපතියා නව, පුරෙජාතෙ ඡ, කම්මෙ නව, විපාකෙ නව, අවිගතෙ නව.
සප්පීතිකං ධම්මං පටිච්ච සප්පීතිකො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතු පච්ච-. අහෙතුකං සප්පීතිකං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ-. සප්පීතිකං ධම්මං පටිච්ච අප්පීතිකො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, අහෙතුකෙ සප්පීතිකෙ ඛන්ධෙ ච පටිච්ච පීති ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච-. සප්පීතිකං ධම්මං පටිච්ච සප්පීතිකො ච අප්පීතිකො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති න හෙතුපච්චයා, අහෙතුකං සප්පීතිකං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා පීති ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච-. ද්වෙ ඛන්ධෙ-. අප්පීතිකං ධම්මං පටිච්ච අප්පීතිකො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, අහෙතුකං සප්පීතිකං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච-. ද්වෙ ඛන්ධෙ-. පීතිං පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. අහෙතුක පටිසන්ධික්ඛණෙ, අප්පීතිකං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා කටත්තා ච-. ද්වෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච ද්වෙ ඛන්ධා කටත්තා ච-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං-. (යාව අසඤ්ඤසත්තාපි.) විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච විචිකිච්ඡාසහගතො උද්ධච්චසහගතො මොහො. අප්පීතිකං ධම්මං පටිච්ච සප්පීතිකො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්ච-. අහෙතුකං පීතිං පටිච්ච සප්පීතිකා ඛන්ධා, (මූලං. පීතිං පටිච්ච සප්පීතිකා ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච-. සප්පීතිකඤ්ච අප්පීතිකඤ්ච-. සප්පීතිකො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්ච-. අහෙතුකං සප්පීතිකං එකං ඛන්ධඤ්ච පීතිඤ්ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා, සප්පීතිකඤ්ච අප්පීති-
කඤ්ච ධම්මං පටිච්ච අප්පීතිකො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, අහෙතුකෙ සප්පීතිකෙ ඛන්ධෙ ච පීතිං ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. අහෙතුකෙ සප්පීතිකෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-. සප්පීතිකඤ්ච අප්පීතිකඤ්ච-. සප්පීතිකො ච අප්පීතිකො ච ධම්මා උප්පජ්ජන්ති න හෙතුපච්චයා. අහෙතුකං සප්පීතිකං එකං ඛන්ධඤ්ච පීතිඤ්ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච-. ද්වෙ-. අහෙතුකං සප්පීතිකං එකං ඛන්ධඤ්ච පීතිඤ්ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ -. අහෙතුකෙ සප්පීතිකෙ ඛන්ධෙ ච පීතිං ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං-.
න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, නානන්තරෙ තීණි, -පෙ- න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, නාසොවනෙ නව, න කම්මෙ චත්තාරි, න විපාකෙ එකං, නාහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ නව, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ඡ, නො නථියො තීණි, නො විගතෙ තීණි, (එවං ඉතරෙ ද්වෙ ගණනාපි සහජාතවාරොපි කාතබ්බො.)
සප්පීතිකං ධම්මං පච්චයා සප්පීතිකො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු පච්චයා, (සංඛිත්තං.) (යථා සවිතක්ක දුකෙ අනුලොමපච්චයවාරං එවං පවත්ති පටිසන්ධි නව පඤ්හා පරිපුණ්ණා පීති, නින්නානාකරණා.) හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ නෙව, අධිපතියා නව -පෙ- අවිගතෙ නව, සප්පීතිකං ධම්මං පච්චයා සප්පීතිකො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, තීණි (පටිච්ච සදිසා.) අප්පීතිකං ධම්මං පච්චයා අප්පීතිකො ධම්මො උප්පජ්ජති න හෙතුපච්චයා, (පවත්ති පටිසන්ධි කාතබ්බා. පටිච්චවාරසදිසා යාව අසඤ්ඤසත්තා), චක්ඛායතනං පච්චයා චක්ඛුවිඤ්ඤාණං, කායායතනං-. වත්ථුං පච්චයා අහෙතුකා අප්පීතිකා ඛන්ධා පීති ච, විචිකිච්ඡාසහගතෙ උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ ච වත්ථුං ච පච්චයා විචිකිච්ඡා-. උද්ධච්චසහගතො මොහො, (අනුලොම සදිසා.) නව පඤ්හා, (පවත්තියෙ ව,) පටිසන්ධි නත්ථි. එකොයෙව මොහො, න හෙතුයා නව, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, නානන්තරෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ නව, න පච්ඡාජාතෙ නව, නාසෙවනෙ නව, න කම්මෙ නව, න විපාකෙ නව, නාහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ නව, න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ඡ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, (එවං ඉතරෙ ද්වෙ ගණනාපි නිස්සයවාරොපි කාතබ්බා.)
සප්පීතිකං ධම්මං සංසට්ඨො සප්පීතිකො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, හෙතුයා ඡ, ආරම්මණෙ ඡ, සබ්බත්ථ ඡ, අවිගතෙ ඡ, න හෙතුයා ඡ, නාධිපතියා ඡ, න පුරෙජාතෙ ඡ, න පච්ඡාජාතෙ ඡ, නාසෙවනෙ ඡ, න කම්මෙ චත්තාරි, න විපාකෙ ඡ, න ඣානෙ එකං,