83. දස්සන දුකං.
දස්සනෙන පහාතබ්බං ධම්මං පටිච්ච දස්සනෙන මහාතබ්බො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්ච-. දස්සනෙන පහාතබ්බං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ, දස්සනෙන පහාතබ්බං ධම්මං පටිච්ච න දස්සනෙන පහාතබ්බො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්ච-. දස්සනෙන පහාතබ්බෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, දස්සනෙන පහාතබ්බං ධම්මං පටිච්ච දස්සනෙන පහාතබ්බො ච න දස්සනෙන පහාතබ්බො ච ධම්මා හෙතුපච්ච-. දස්සනෙන පහාතබ්බං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච, ද්වෙ, න දස්සනෙන පහාතබ්බං ධම්මං පටිච්ච න දස්සනෙන පහාතබ්බො හෙතුපච්ච-. න දස්සනෙන පහාතබ්බං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච, ද්වෙ ඛන්ධෙ, පටිසන්ධි. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං. දස්සනෙන පහාතබ්බඤ්ච න දස්සනෙන පහාතබ්බඤ්ච ධම්මං පටිච්ච න දස්සනෙන පහාතබ්බො හෙතුපච්ච-. දස්සනෙන පහාතබ්බෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, සංඛිත්තං. හෙතුයා පඤ්ච, ආරම්මණෙ ද්වෙ, අධිපතියා පඤ්ච, අනන්තරෙ ද්වෙ, සමනන්තරෙ ද්වෙ, සහජාතෙ පඤ්ච, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ද්වෙ, නිස්සයෙ පඤ්ච, උපනිස්සයෙ ද්වෙ, පුරෙජාතෙ ද්වෙ, ආසෙවනෙ ද්වෙ, කම්මෙ පඤ්ච, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ පඤ්ච, අවිගතෙ පඤ්ච.
දස්සනෙන පහාතබ්බං ධම්මං පටිච්ච දස්සනෙන පහාතබ්බො න හෙතුපච්ච-. විචිකිච්ඡාසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච විචිකිච්ඡාසහගතො මොහො, න දස්සනෙන පහාතබ්බං ධම්මං පටිච්ච න දස්සනෙන පහාතබ්බො ධම්මො න හෙතුපච්ච-. යාව අසඤ්ඤසත්තා. උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච උද්ධච්චසහගතො මොහො, න හෙතුයා ද්වෙ, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා පඤ්ච, නානන්තරෙ තීණි. න සමනන්තරෙ
තීණි, න අඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි. න පුරෙජාතෙ චත්තාරි. න පච්ඡාජාතෙ පඤ්ච, නාසෙවනෙ පඤ්ච, න කම්මෙ ද්වෙ, න විපාකෙ පඤ්ච, නාහාරෙ එකං, න ඉන්ද්රියෙ එකං, න ඣානෙ එකං, න මග්ගෙ එකං. න සම්පයුත්තෙ තීණි, න විප්පයුත්තෙ ද්වෙ, නො නත්ථියා තීණි, නො විගතෙ තීණි, ඉතරෙ ද්වෙ ගණනාපි සහජාතවාරොපි කාතබ්බා.
දස්සනෙන පහාතබ්බං ධම්මං පච්චයා දස්සනෙන පහාතබ්බො ධම්මො හෙතු-. තීණි, පටිච්ච සදිසා. න දස්සනෙන පහාතබ්බං ධම්මං පච්චයා න දස්සනෙන පහාතබ්බො ධම්මො හෙතුපච්ච-, න දස්සනෙන පහාතබ්බං එකං ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච රූපං, ද්වෙ ඛන්ධෙ, පටිසන්ධික්ඛණෙ. යාව අජ්ඣත්තිකා මහාභූතා. වත්ථුං පච්චයා දස්සනෙන න පහාතබ්බා ඛන්ධා. න දස්සනෙන පහාතබ්බං ධම්මං පච්චයා දස්සනෙන පහාතබ්බො ධම්මො හෙතුපච්චයා, වත්ථුං පච්චයා දස්සනෙන පහාතබ්බා ඛන්ධා, න දස්සනෙන පහාතබ්බං ධම්මං දස්සනෙන පහාතබ්බො ච න දස්සනෙන පහාතබ්බො ච හෙතු පච්ච-. වත්ථුං පච්චයා දස්සනෙන පහාතබ්බා ඛන්ධා, මහාභූතෙ පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං, දස්සනෙන පහාතබ්බඤ්ච න දස්සනෙන පහාතබ්බඤ්ච දස්සනෙන පහාතබ්බො හෙතුපච්ච-. දස්සනෙන පහාතබ්බං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා තයො ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ. දස්සනෙන පහාතබ්බඤ්ච න දස්සනෙන පහාතබ්බඤ්ච න දස්සනෙන පහාතබ්බො හෙතුපච්ච-. දස්සනෙන පහාතබ්බෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං රූපං, දස්සනෙන පහාතබ්බඤ්ච න දස්සනෙන පහාතබ්බඤ්ච ධම්මං පච්චයා දස්සනෙන පහාතබ්බො ච න දස්සනෙන පහාතබ්බො ච ධම්මා හෙතු, දස්සනෙන පහාතබ්බං එකං ඛන්ධඤ්ච වත්ථුං ච පච්චයා තයො ඛන්ධා, ද්වෙ ඛන්ධෙ. දස්සනෙන පහාතබ්බෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පච්චයා චිත්තසමුට්ඨානං, හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ චත්තාරි, අධිපතියා නව, අවිගතෙ නව.
දස්සනෙන පහාතබ්බං ධම්මං පච්චයා දස්සනෙන පහාතබ්බො ධම්මො න හෙතු-. විචිකිච්ඡාසහගතෙ ඛන්ධෙ පච්චයා විචිකිච්ඡාසහගතො මොහො, න දස්සනෙන පහාතබ්බං ධම්මං පච්චයා න දස්සනෙන පහාතබ්බො ධම්මො න හෙතු-. අහෙතුකං න දස්සනෙන පහාතබ්බං එකං ඛන්ධං පච්චයා තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨා-. යාව අසඤ්ඤසත්තා. චක්ඛායතනං, කායායතනං, වත්ථුං පච්චයා අහෙතුකා න දස්සනෙන පහාතබ්බා ඛන්ධා, උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පච්චයා උද්ධච්චසහගතො මොහො, වත්ථුං පච්චයා උද්ධච්චසහගතො මොහො. න දස්සනෙන පහාතබ්බං ධම්මං දස්සනෙන පහාතබ්බො න හෙතු.