21. සඤ්ඤොජනීය දුක
සඤ්ඤොජනියං ධම්මං පටිච්ච සඤ්ඤොජනියො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතුපච්චයා, සඤ්ඤොජනියං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානං-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. ඛන්ධෙ පටිච්ච වත්ථු, වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, එකං මහාභූතං (චූලන්තර දුකෙ ලොකිය දුක සදිසං. නින්නානාකරණං.)
සඤ්ඤොජනිය දුකං නිට්ඨිතං.
22. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්ත දුකං
සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු-. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා-. ද්වෙ-. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තො ධම්මො උප්පජ්ජති හෙතු-. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨා-. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තො ච සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තො ච සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තො ච ධම්මා-. හෙතු-. සඤ්ඤොජන සම්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨා-. ද්වෙ-. සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තං-. සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තො හෙතු-. සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨා, ද්වෙ. උද්ධච්චසහගතං මොහං පටිච්ච චිත්තසමු-. ද්වෙ-. පටිසන්ධි-. සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තං සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තො හෙතු-. උද්ධච්චසහගතං මොහං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා, සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තං-. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තො ච සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තො ච ධම්මා-. හෙතු-. උද්ධච්චසහගතං මොහං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ච ඛන්ධා චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තකඤ්ච සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තකඤ්ච-. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තො-. හෙතු-. උද්ධච්චසහගතං එකං ඛන්ධඤ්ච මොහඤ්ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා, ද්වෙ-.
සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තඤ්ච සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තඤ්ච-. සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තො-. හෙතු-. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තෙ ඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච-. උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ ච මොහඤ්ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං, සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තඤ්ච සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තඤ්ච
සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තො ච සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තො ච ධම්මා-. හෙතු-. උද්ධච්චසහගතං එකං ඛන්ධඤ්ච මොහඤ්ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා, චිත්තසමුට්ඨානඤ්ච-. ද්වෙ-. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තං-. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තො-. ආරම්මණපච්ච. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තං එකං ඛන්ධං-. ද්වෙ-. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තං-. සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තො-. ආරම්මණ-. උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච උද්ධච්චසහගතො මොහො, සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තං ධම්මං-. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තො ච සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තො ච-. ආරම්මණ-. උද්ධච්චසහගතං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා මොහො ච, ද්වෙ.
සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තං-. සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තො-. ආරම්මණ-. සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තං එකං ඛන්ධං පටිච්ච තයො ඛන්ධා, ද්වෙ-, පටිසන්ධි-. වත්ථුං පටිච්ච ඛන්ධා, සඤ්ඤොජන විප්පයුත්තං-. සඤ්ඤොජන සම්පයුත්තො-. ආරම්මණ-. උද්ධච්චසහගතං මොහං පටිච්ච සම්පයුත්තකා ඛන්ධා, සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තඤ්ච සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තඤ්ච-. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තො-. ආරම්මණපච්ච-. උද්ධච්චසහගතං එකං ඛන්ධඤ්ච මොහඤ්ච පටිච්ච තයො ඛන්ධා, ද්වෙ-.
සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තං-. සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තො-. අධිපති-. තීණි, සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තං-. සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තො-. අධිපති-. එකං, සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තඤ්ච සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තඤ්ච-. සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තො-. අධි-. සඤ්ඤොජන සම්පයුත්තකෙඛන්ධෙ ච මහාභූතෙ ච පටිච්ච චිත්තසමුට්ඨානං, (සංඛිත්තං.)
හෙතුයා නව, ආරම්මණෙ ඡ, අධිපතියා පඤ්ච, අනන්තරෙ ඡ, සමනන්තරෙ ඡ, සහජාතෙ නව, අඤ්ඤමඤ්ඤෙ ඡ, නිස්සයෙ නව, උපනිස්සයෙ ඡ, පුරෙජාතෙ ඡ, ආසෙවනෙ ඡ, කම්මෙ නව, විපාකෙ එකං, ආහාරෙ නව, ඉන්ද්රියෙ නව, ඣානෙ නව, මග්ගෙ නව, සම්පයුත්තෙ ඡ, විප්පයුත්තෙ නව, අත්ථියා නව, නත්ථියා ඡ, විගතෙ නව.
සඤ්ඤොජනසම්පයුත්තං ධම්මං පටිච්ච සඤ්ඤොජන සම්පයුත්තො-. න හෙතු-. විචිකිච්ඡාසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච විචිකිච්ඡාසහගතො මොහො සඤ්ඤොජන සම්පයුත්තං. ධම්මං පටිච්ච සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තො-. න හෙතු-. උද්ධච්චසහගතෙ ඛන්ධෙ පටිච්ච උද්ධච්චසහගතො මොහො, සඤ්ඤොජන විප්පයුත්තං-. සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තො-. න හෙතු-. අහෙතුකං සඤ්ඤොජනවිප්පයුත්තං එකං ඛන්ධං. යාව අසඤ්ඤසත්තා.
න හෙතුයා තීණි, නාරම්මණෙ තීණි, නාධිපතියා නව, නානන්තරෙ තීණි, න සමනන්තරෙ තීණි නඅඤ්ඤමඤ්ඤෙ තීණි, න උපනිස්සයෙ තීණි, න පුරෙජාතෙ සත්ත, න පච්ඡාජාතෙ නව, නාසෙවනෙ නව,