ඉදානි ආරුප්පානන්තරං එකා සඤ්ඤාති එවං උද්දිට්ඨාය ආහාරෙ පටික්කූලසඤ්ඤාය භාවනානිද්දෙසො අනුප්පත්තො. තත්ථ ආහරතීති ආහාරො. සො චතුබ්බිධො කබළීකාරාහාරො, ඵස්සාහාරො, මනොසඤ්චෙතනාහාරො, විඤ්ඤාණාහාරොති.

කො පනෙත්ථ කිමාහරතීති? කබළීකාරාහාරො ඔජට්ඨමකං රූපං ආහරති. ඵස්සාහාරො තිස්සො වෙදනා ආහරති. මනොසඤ්චෙතනාහාරො තීසු භවෙසු පටිසන්ධිං ආහරති. විඤ්ඤාණාහාරො පටිසන්ධික්ඛණෙ නාමරූපං ආහරති.

තෙසු කබළීකාරාහාරෙ නිකන්තිභයං. ඵස්සාහාරෙ උපගමනභයං. මනොසඤ්චෙතනාහාරෙ උපපත්තිභයං. විඤ්ඤාණාහාරෙ පටිසන්ධිභයං. එවං සප්පටිභයෙසු ච තෙසු කබළීකාරාහාරො පුත්තමංසූපමෙන (සං· නි· 2.63) දීපෙතබ්බො. ඵස්සාහාරො නිච්චම්මගාවූපමෙන (සං· නි· 2.63). මනොසඤ්චෙතනාහාරො අඞ්ගාරකාසූපමෙන (සං· නි· 2.63). විඤ්ඤාණාහාරො සත්තිසතූපමෙනාති (සං· නි· 2.63). ඉමෙසු පන චතූසු ආහාරෙසු අසිතපීතඛායිතසායිතප්පභෙදො කබළීකාරො ආහාරොව ඉමස්මිං අත්ථෙ ආහාරොති අධිප්පෙතො. තස්මිං ආහාරෙ පටික්කූලාකාරග්ගහණවසෙන උප්පන්නා සඤ්ඤා ආහාරෙ පටික්කූලසඤ්ඤා.

තං ආහාරෙ පටික්කූලසඤ්ඤං භාවෙතුකාමෙන කම්මට්ඨානං උග්ගහෙත්වා උග්ගහතො එකපදම්පි අවිරජ්ඣන්තෙන රහොගතෙන පටිසල්ලීනෙන අසිතපීතඛායිතසායිතප්පභෙදෙ කබළීකාරාහාරෙ දසහාකාරෙහි පටික්කූලතා පච්චවෙක්ඛිතබ්බා. සෙය්යථිදං, ගමනතො, පරියෙසනතො, පරිභොගතො, ආසයතො, නිධානතො, අපරිපක්කතො, පරිපක්කතො, ඵලතො, නිස්සන්දතො, සම්මක්ඛනතොති.

තත්ථ ගමනතොති එවං මහානුභාවෙ නාම සාසනෙ පබ්බජිතෙන සකලරත්තිං බුද්ධවචනසජ්ඣායං වා සමණධම්මං වා කත්වා කාලස්සෙව වුට්ඨාය චෙතියඞ්ගණබොධියඞ්ගණවත්තං කත්වා පානීයං පරිභොජනීයං උපට්ඨපෙත්වා පරිවෙණං සම්මජ්ජිත්වා සරීරං පටිජග්ගිත්වා ආසනමාරූය්හ වීසතිංස වාරෙ කම්මට්ඨානං මනසිකරිත්වා උට්ඨාය පත්තචීවරං ගහෙත්වා නිජනසම්බාධානි පවිවෙකසුඛානි ඡායූදකසම්පන්නානි සුචීනි සීතලානි රමණීයභූමිභාගානි තපොවනානි පහාය අරියං විවෙකරතිං අනපෙක්ඛිත්වා සුසානාභිමුඛෙන සිඞ්ගාලෙන විය ආහාරත්ථාය ගාමාභිමුඛෙන ගන්තබ්බං.

එවං ගච්ඡතා ච මඤ්චම්හා වා පීඨම්හා වා ඔතරණතො පට්ඨාය පාදරජඝරගොලිකවච්චාදිසම්පරිකිණ්ණං පච්චත්ථරණං අක්කමිතබ්බං හොති. තතො අප්පෙකදා මූසිකජතුකවච්චාදීහි උපහතත්තා අන්තොගබ්භතො පටික්කූලතරං පමුඛං දට්ඨබ්බං හොති. තතො උලූකපාරාවතාදිවච්චසම්මක්ඛිතත්තා උපරිමතලතො පටික්කූලතරං හෙට්ඨිමතලං. තතො කදාචි කදාචි වාතෙරිතෙහි පුරාණතිණපණ්ණෙහි ගිලානසාමණෙරානං මුත්තකරීසඛෙළසිඞ්ඝාණිකාහි වස්සකාලෙ උදකචික්ඛල්ලාදීහි ච සංකිලිට්ඨත්තා හෙට්ඨිමතලතො පටික්කූලතරං පරිවෙණං. පරිවෙණතො පටික්කූලතරා විහාරරච්ඡා දට්ඨබ්බා හොති.

අනුපුබ්බෙන පන බොධිඤ්ච චෙතියඤ්ච වන්දිත්වා විතක්කමාළකෙ ඨිතෙන මුත්තරාසිසදිසං චෙතියං මොරපිඤ්ඡකලාපමනොහරං බොධිං දෙවවිමානසම්පත්තිසස්සිරීකං සෙනාසනඤ්ච අනපලොකෙත්වා එවරූපං නාම රමණීයං පදෙසං පිට්ඨිතො කත්වා ආහාරහෙතු ගන්තබ්බං භවිස්සතීති පක්කමිත්වා ගාමමග්ගං පටිපන්නෙන ඛාණුකණ්ටකමග්ගොපි උදකවෙගභින්නවිසමමග්ගොපි දට්ඨබ්බො හොති.

තතො ගණ්ඩං පටිච්ඡාදෙන්තෙන විය නිවාසනං නිවාසෙත්වා වණචොළකං බන්ධන්තෙන විය කායබන්ධනං බන්ධිත්වා අට්ඨිසඞ්ඝාතං පටිච්ඡාදෙන්තෙන විය චීවරං පාරුපිත්වා භෙසජ්ජකපාලං නීහරන්තෙන විය පත්තං නීහරිත්වා ගාමද්වාරසමීපං පාපුණන්තෙන හත්ථිකුණපඅස්සකුණපගොකුණපමහිංසකුණපමනුස්සකුණපඅහිකුණපකුක්කුරකුණපානිපි දට්ඨබ්බානි භවන්ති. න කෙවලඤ්ච දට්ඨබ්බානි, ගන්ධොපි නෙසං ඝානං පටිහනමානො අධිවාසෙතබ්බො හොති. තතො ගාමද්වාරෙ ඨත්වා චණ්ඩහත්ථිඅස්සාදිපරිස්සයපරිවජ්ජනත්ථං ගාමරච්ඡා ඔලොකෙතබ්බා හොන්ති.

ඉච්චෙතං පච්චත්ථරණාදිඅනෙකකුණපපරියොසානං පටික්කූලං ආහාරහෙතු අක්කමිතබ්බඤ්ච දට්ඨබ්බඤ්ච ඝායිතබ්බඤ්ච හොති. අහො වත භො පටික්කූලො ආහාරොති එවං ගමනතො පටික්කූලතා පච්චවෙක්ඛිතබ්බා.

කථං පරියෙසනතො? එවං ගමනපටික්කූලං අධිවාසෙත්වාපි ගාමං පවිට්ඨෙන සඞ්ඝාටිපාරුතෙන කපණමනුස්සෙන විය කපාලහත්ථෙන ඝරපටිපාටියා ගාමවීථීසු චරිතබ්බං හොති. යත්ථ වස්සකාලෙ අක්කන්තඅක්කන්තට්ඨානෙ යාව පිණ්ඩිකමංසාපි උදකචික්ඛල්ලෙ පාදා පවිසන්ති, එකෙන හත්ථෙන පත්තං ගහෙතබ්බං හොති, එකෙන චීවරං උක්ඛිපිතබ්බං. ගිම්හකාලෙ වාතවෙගෙන සමුට්ඨිතෙහි පංසුතිණරජෙහි ඔකිණ්ණසරීරෙන චරිතබ්බං. තං තං ගෙහද්වාරං පත්වා මච්ඡධොවනමංසධොවනතණ්ඩුලධොවනඛෙළසිඞ්ඝාණිකසුනඛසූකරවච්චාදීහි සම්මිස්සානි කිමිකුලාකුලානි නීලමක්ඛිකපරිකිණ්ණානි ඔළිගල්ලානි චෙව චන්දනිකට්ඨානානි ච දට්ඨබ්බානි හොන්ති අක්කමිතබ්බානිපි. යතො තා මක්ඛිකා උට්ඨහිත්වා සඞ්ඝාටියම්පි පත්තෙපි සීසෙපි නිලීයන්ති.