4. දිට්ඨාවීකම්මවග්ගො
1. කති නු ඛො භන්තෙ, අධම්මිකා දිට්ඨාවීකම්මාති?
පඤ්චිමෙ උපාලි, අධම්මිකා දිට්ඨාවීකම්මා. කතමෙ පඤ්ච : අනාපත්තියා දිට්ඨිං ආවීකරොති, අදෙසනාගාමිනියා ආපත්තියා දිට්ඨිං ආවීකරොති, දෙසිතාය ආපත්තියා දිට්ඨිං ආවීකරොති, චතූහි පඤ්චහි දිට්ඨිං ආවීකරොති, මනො මානසෙන දිට්ඨිං ආවීකරොති. ඉමෙ ඛො උපාලි පඤ්ච අධම්මිකා දිට්ඨාවීකම්මා.1
පඤ්චිමෙ උපාලි, ධම්මිකා දිට්ඨාවීකම්මා. කතමෙ පඤ්ච : ආපත්තියා දිට්ඨිං ආවීකරොති, දෙසනාගාමිනියා ආපත්තියා දිට්ඨිං ආවීකරොති, අදෙසිතාය ආපත්තියා දිට්ඨිං ආවීකරොති, න චතූහි පඤ්චහි දිට්ඨිං ආවීකරොති, න මනො මානසෙන දිට්ඨිං ආවීකරොති. ඉමෙ ඛො උපාලි, පඤ්ච ධම්මිකා දිට්ඨාවීකම්මා.
2. අපරෙපි උපාලි, පඤ්ච අධම්මිකා දිට්ඨාවීකම්මා. කතමෙ පඤ්ච : නානාසංවාසකස්ස සන්තිකෙ දිට්ඨිං ආවීකරොති, නානාසීමාය ඨිතස්ස සන්තිකෙ දිට්ඨිං ආවීකරොති, අපකතත්තස්ස සන්තිකෙ දිට්ඨිං ආවීකරොති, චතූහි පඤ්චහි දිට්ඨිං ආවීකරොති, මනො මානසෙන දිට්ඨිං ආවීකරොති. ඉමෙ ඛො උපාලි පඤ්ච අධම්මිකා දිට්ඨාවීකම්මා.
පඤ්චිමෙ උපාලි, ධම්මිකා දිට්ඨාවීකම්මා. කතමෙ පඤ්ච : සමානසංවාසකස්ස සන්තිකෙ දිට්ඨිං ආවීකරොති, සමාන සීමාය ඨිතස්ස සන්තිකෙ දිට්ඨිං ආවීකරොති, පකතත්තස්ස සන්තිකෙ දිට්ඨිං ආවීකරොති, න චතූහි පඤ්චහි දිට්ඨිං ආවීකරොති, න මනො මානසෙන දිට්ඨිං ආවීකරොති. ඉමෙ ඛො උපාලි, පඤ්ච ධම්මිකා දිට්ඨාවීකම්මාති.
3. කති නු ඛො භන්තෙ, අධම්මිකා පටිග්ගහාති?
පඤ්චිමෙ උපාලි, අධම්මිකා පටිග්ගහා. කතමෙ පඤ්ච : කායෙන දීයමානං කායෙන අපටිග්ගහිතං, කායෙන දීයමානං කායපටිබද්ධෙන අපටිග්ගහිතං, කායපටිබද්ධෙන දීයමානං කායෙන අපටිග්ගහිතං, කායපටිබද්ධෙන දීයමානං කායපටිබද්ධෙන අපටිග්ගහිතං, නිස්සග්ගියෙන දීයමානං කායෙන වා කායපටිබද්ධෙන වා අපටිග්ගහිතං. ඉමෙ ඛො උපාලි, පඤ්ච අධම්මිකා පටිග්ගහා.
පඤ්චිමෙ උපාලි, ධම්මිකා පටිග්ගහා. කතමෙ පඤ්ච : කායෙන දීයමානං කායෙන පටිග්ගහිතං, කායෙන දීයමානං කායපටිබද්ධෙන පටිග්ගහිතං, කායපටිබද්ධෙන දීයමානං කායෙන පටිග්ගහිතං, කායපටිබද්ධෙන දීයමානං කායපටිබද්ධෙන පටිග්ගහිතං, නිස්සග්ගියෙන දීයමානං කායෙන වා කායපටිබද්ධෙන වා පටිග්ගහිතං. ඉමෙ ඛො උපාලි, පඤ්ච ධම්මිකා පටිග්ගහාති.
4. කති නු ඛො භන්තෙ, අනතිරිත්තාති?
පඤ්චිමෙ උපාලි; අනතිරිත්තා. කතමෙ පඤ්ච : අකප්පියකතං හොති, අපටිග්ගහිතකතං හොති අනුච්චාරිතකතං හොති, අහත්ථපාසෙ කතං හොති, අලමෙතං සබ්බන්ති අවුත්තං හොති. ඉමෙ ඛො උපාලි, පඤ්ච අනතිරිත්තා.
පඤ්චිමෙ උපාලි, අතිරිත්තා. කතමෙ පඤ්ච : කප්පියකතං හොති, පටිග්ගහිතකතං හොති, උච්චාරිතකතං හොති, හත්ථපාසෙ කතං හොති, අලමෙතං සබ්බන්ති වුත්තං හොති. ඉමෙ ඛො උපාලි, පඤ්ච අතිරිත්තාති.
5. කතීහි නු ඛො භන්තෙ, ආකාරෙහි පවාරණා පඤ්ඤායතීති?
පඤ්චහුපාලි, ආකාරෙහි පවාරණා පඤ්ඤායති. කතමෙහි පඤ්චහි : අසනං පඤ්ඤායති, භොජනං පඤ්ඤායති, හත්ථපාසෙ ඨිතො, අභිහරති, පටික්ඛෙපො පඤ්ඤායති. ඉමෙහි ඛො උපාලි, පඤ්චහාකාරෙහි පවාරණා පඤ්ඤායතීති.
6. කති නු ඛො භන්තෙ, අධම්මිකා පටිඤ්ඤාතකරණාති?
පඤ්චිමෙ උපාලි, අධම්මිකා පටිඤ්ඤාතකරණා. කතමෙ පඤ්ච : භික්ඛු පාරාජිකං අජ්ඣාපන්නො හොති, පාරාජිකෙන චොදියමානො සඞ්ඝාදිසෙසං අජ්ඣාපන්නොති පටිජානාති, තං සඞ්ඝො සඞ්ඝාදිසෙසෙන කාරෙති, අධම්මිකං පටිඤ්ඤාතකරණං. භික්ඛු පාරාජිකං අජ්ඣාපන්නො හොති, පාරාජිකෙන චොදියමානො පාචිත්තියං -පෙ- පාටිදෙසනීයං -පෙ-