සඞ්ගහවාරො
පුබ්බකරණං කතීහි ධම්මෙහි සඞ්ගහීතං : පුබ්බකරණං සත්තහි ධම්මෙහි සඞ්ගහීතං : ධොවනෙන විචාරණෙන ඡෙදනෙන බන්ධනෙන සිබ්බනෙන රජනෙන කප්පකරණෙන පුබ්බකරණං ඉමෙහි සත්තහි ධම්මෙහි සඞ්ගහීතං.
පච්චුද්ධාරො කතීහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතො : පච්චුද්ධාරො තීහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතො : සඞ්ඝාටියා උත්තරාසඞ්ගෙන අන්තරවාසකෙන.
අධිට්ඨානං කතීහි ධම්මෙහි සඞ්ගහීතං : අධිට්ඨානං තීහි ධම්මෙහි සඞ්ගහීතං – සඞ්ඝාටියා උත්තරාසඞ්ගෙන අන්තරවාසකෙන.
අත්ථාරො කතීහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතො : අත්ථාරො එකෙන ධම්මෙන සඞ්ගහිතො : වචීභෙදෙන.
කඨිනස්ස කති මූලානි, කති වත්ථූනි, කති භූමියො : කඨිනස්ස එකං මූලං : සඞ්ඝො. තීණි වත්ථූනි : සඞ්ඝාටි, උත්තරාසඞ්ගො, අන්තරවාසකො. ඡ භූමියො : ඛොමං, කප්පාසිකං, කොසෙය්යං, කම්බලං, සාණං, භඞ්ගං.
කඨිනස්ස කො ආදි, කිං මජ්ඣං, කිං පරියොසානං : කඨිනස්ස පුබ්බකරණං ආදි, කිරියා මජ්ඣං, අත්ථාරො පරියොසානං.
කතිහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො අභබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං, කතීහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො භබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං : අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො අභබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං, අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො භබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං.
කතමෙහි අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො අභබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං : පුබ්බකරණං න ජානාති, පච්චුද්ධාරං න ජානාති, අධිට්ඨානං න ජානාති, අත්ථාරං න ජානාති, මාතිකං න ජානාති, පළිබොධං න ජානාති, උද්ධාරං න ජානාති, ආනිසංසං න ජානාති. ඉමෙහි අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො අභබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං.
කතමෙහි අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො භබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං : පුබ්බකරණං ජානාති, පච්චුද්ධාරං ජානාති, අධිට්ඨානං ජානාති, අත්ථාරං ජානාති, මාතිකං ජානාති, පළිබොධං ජානාති, උද්ධාරං ජානාති, ආනිසංසං ජානාති. ඉමෙහි අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො භබ්බො කඨිනං අත්ථරිතුං.
කතින්නං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති, කතින්නං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා රූහන්ති : තිණ්ණං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති. තිණ්ණං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා රූහන්ති.
කතමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති : නිස්සීමට්ඨො අනුමොදති, අනුමොදෙන්තො න වාචං භින්දති, වාචං භින්දන්තො න පරං විඤ්ඤාපෙති. ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති.
කතමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා රූහන්ති : සීමට්ඨො අනුමොදති, අනුමොදෙන්තො වාචං භින්දති, වාචං භින්දන්තො පරං විඤ්ඤාපෙති. ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං කඨිනත්ථාරා රූහන්ති.
කති කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති, කති කඨිනත්ථාරා රූහන්ති : තයො කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති. තයො කඨිනත්ථාරා රූහන්ති.
කතමෙ තයො කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති : වත්ථුවිපන්නඤ්චෙව හොති, කාලවිපන්නඤ්ච, කරණවිපන්නඤ්ච. ඉමෙ තයො කඨිනත්ථාරා න රූහන්ති.
කතමෙ තයො කඨිනත්ථාරා රූහන්ති : වත්ථුසම්පන්නඤ්චෙව හොති, කාලසම්පන්නඤ්ච, කරණසම්පන්නඤ්ච. ඉමෙ තයො කඨිනත්ථාරා රූහන්ති.
1. කඨිනං ජානිතබ්බං, කඨිනත්ථාරො ජානිතබ්බො, කඨිනස්ස අත්ථාරමාසො ජානිතබ්බො, කඨිනස්ස අත්ථාරවිපත්ති ජානිතබ්බා, කඨිනස්ස අත්ථාරසම්පත්ති ජානිතබ්බා, නිමිත්තකම්මං ජානිතබ්බං, පරිකථා ජානිතබ්බා, කුක්කුකතං ජානිතබ්බං, සන්නිධි ජානිතබ්බා, නිස්සග්ගියං ජානිතබ්බං.
2. කඨිනං ජානිතබ්බන්ති : තෙසඤ්ඤෙව ධම්මානං සඞ්ගහො, සමවායො, නාමං, නාමකම්මං, නාමධෙය්යං, නිරුත්ති, බ්යඤ්ජනං, අභිලාපො, යදිදං කඨිනන්ති.
3. කඨිනස්ස අත්ථාරමාසො ජානිතබ්බොති : වස්සානස්ස පච්ඡිමො මාසො ජානිතබ්බො.
4. කඨිනස්ස අත්ථාරවිපත්ති ජානිතබ්බාති : චතුවීසතියා ආකාරෙහි කඨිනස්ස අත්ථාරවිපත්ති ජානිතබ්බා.
5. කඨිනස්ස අත්ථාරසම්පත්ති ජානිතබ්බාති : සත්තරසහි ආකාරෙහි කඨිනස්ස අත්ථාරසම්පත්ති ජානිතබ්බා.