විනීතවත්ථු
උද්දානගාථා:
සුත්තා මතා ච නික්ඛන්තා, අනිත්ථි ඉත්ථිපණ්ඩකා,
කලහං කත්වාන සම්මොදි, සඤ්චරිත්තඤ්ච පණ්ඩකෙති.
කලහං කත්වාන සම්මොදි, සඤ්චරිත්තඤ්ච පණ්ඩකෙති.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො පුරිසො අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආණාපෙසි:- “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං ඉත්ථිං වීමංසා”ති. සො ගන්ත්වා මනුස්සෙ පුච්ඡි:- “කහං ඉත්ථන්නාමා”ති? “සුත්තා භන්තෙ”ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි. කච්චි නු ඛො අහං සඞ්ඝාදිසෙසං ආපත්තිං ආපන්නො”ති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි -පෙ- “අනාපත්ති භික්ඛු සඞ්ඝාදිසෙසස්ස; ආපත්ති දුක්කටස්සා”ති. (1)
2. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො පුරිසො අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආණාපෙසි:- “ගච්ඡ භන්තෙ ඉත්ථන්නාමං ඉත්ථිං වීමංසා”ති. සො ගන්ත්වා මනුස්සෙ පුච්ඡි:- “කහං ඉත්ථන්නාමා”ති. “මතා භන්තෙ”ති -පෙ- “නික්ඛන්තා භන්තෙ”ති, ‘අනිත්ථි භන්තෙ”ති, “ඉත්ථිපණ්ඩකා භන්තෙ”ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ- අනාපත්ති භික්ඛු සඞ්ඝාදිසෙසස්ස; ආපත්ති දුක්කටස්සා”ති. (2-5)
3. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරා ඉත්ථි සාමිකෙන සහ භණ්ඩිත්වා මාතුඝරං අගමාසි. කුලූපගො භික්ඛු සම්මොදනීයං අකාසි. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ-“අලංවචනීයා භික්ඛූ”ති? “නාලංවචනීයා භගවා”ති. “අනාපත්ති භික්ඛු නාලංවචනීයායා”ති. (6)
4. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු පණ්ඩකෙ සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජි. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි:- කච්චි නු ඛො අහං සංඝාදිසෙසං ආපත්තිං ආපන්නොති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි -පෙ- “අනාපත්ති භික්ඛු සඞ්ඝාදිසෙසස්ස; ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්සා”ති. (7)
සඤ්චරිත්ත සික්ඛාපදං නිට්ඨිතං
3. 6.
කුටිකාරසික්ඛාපදං
1. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආළවකා භික්ඛූ සඤ්ඤාචිකායො කුටියො කාරාපෙන්ති අස්සාමිකායො අත්තුද්දෙසිකායො අප්පමාණිකායො, තායො න නිට්ඨානං ගච්ඡන්ති. තෙ යාචනබහුලා විඤ්ඤත්තිබහුලා විහරන්ති: “පුරිසං දෙථ, පුරිසත්ථකරං දෙථ, ගොණං දෙථ, සකටං දෙථ, වාසිං දෙථ, ඵරසුං දෙථ, කුඨාරිං දෙථ, කුද්දාලං දෙථ, නිඛාදනං දෙථ, වල්ලිං දෙථ, වෙළුං දෙථ, මුඤ්ජං දෙථ, බබ්බජං දෙථ, තිණං දෙථ, මත්තිකං දෙථා”ති. මනුස්සා උපද්දුතා යාචනාය උපද්දුතා විඤ්ඤත්තියා භික්ඛූ දිස්වා උබ්බිජ්ජන්තිපි උත්තසන්තිපි පලායන්තිපි අඤ්ඤෙනපි ගච්ඡන්ති අඤ්ඤෙනපි මුඛං කරොන්ති ද්වාරම්පි ථකෙන්ති, ගාවිම්පි දිස්වා පලායන්ති, භික්ඛූති මඤ්ඤමානා.
2. අථ ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො රාජගහෙ වස්සං වුත්ථො යෙන ආළවී තෙන පක්කාමි. අනුපුබ්බෙන යෙන ආළවී තදවසරි. තත්ර සුදං ආයස්මා මහාකස්සපො ආළවියං විහරති අග්ගාළවෙ චෙතියෙ. අථ ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය ආළවිං පිණ්ඩාය පාවිසි. මනුස්සා ආයස්මන්තං මහාකස්සපං පස්සිත්වා උබ්බිජ්ජන්තිපි උත්තසන්තිපි පලායන්තිපි අඤ්ඤෙනපි ගච්ඡන්ති අඤ්ඤෙනපි මුඛං කරොන්ති ද්වාරම්පි ථකෙන්ති. අථ ඛො ආයස්මා මහාකස්සපො ආළවියං පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතප්පටික්කන්තො භික්ඛූ ආමන්තෙසි: