විනීතවත්ථු
උද්දානගාථා:
අධිමානෙන ‘රඤ්ඤම්හි පිණ්ඩොපජ්ඣාරියාපථො,
සඤ්ඤොජනා රහො ධම්මා විහාරෙ පච්චුපට්ඨිතො.
න දුක්කරං වීරියමථොපි මච්චුනො යස්සාවුසො විප්පටිසාරී සම්මා,
විරියෙන යොගෙන ආරාධනාය අථ වෙදනාය අපරෙ දුවෙ.
බ්රාහ්මණෙ පඤ්චවත්ථූනි, අඤ්ඤබ්යාකරණා තයො,
අගාරාවරණා කාමා රති වාපි ච පක්කමො.
අට්ඨිපෙසි උභො ගාවො ඝාතකා; පිණ්ඩො සාකුණිකො නිච්ඡවොරබ්භි
අසි ච සූකරි සත්ති මාගවි උසු ච කාරණිකො සූචි සාරථි.
යො ච සිබ්බීයති සූචකො හි සො අණ්ඩහාරි අහු ගාමකූටකො,
කූපෙ නිමුග්ගො හි සො පාරදාරිකො ගූථඛාදි අහු දුට්ඨබ්රාහ්මණො.
නිච්ඡවිත්ථි අතිචාරිනී අහු මඞ්ගුලිත්ථි අහු ඉක්ඛණිත්ථිකා,
ඔකිලිනී සපත්තඞ්ගාරොකිරි සීසච්ඡින්නො අහු චොරඝාතකො.
භික්ඛු භික්ඛුනී සික්ඛමානා සාමණෙරො අථ සාමණෙරිකා,
කස්සපස්ස විනයස්ස පබ්බජුං පාපකම්මමකරිංසු තාවදෙ.
තපොදා රාජගහෙ යුද්ධං නාගානොගාහනෙන ච,
සොභිතො අරහං භික්ඛු පඤ්ච කප්පසතං සරෙති.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු අධිමානෙන අඤ්ඤං ව්යාකාසි. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි: ‘භගවතා සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං, කච්චි නු ඛො අහං පාරාජිකං ආපත්තිං ආපන්නො’ති. අථ ඛො සො භික්ඛු භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි -පෙ- අනාපත්ති භික්ඛු අධිමානෙනාති. (1)
2. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු පණිධාය අරඤ්ඤෙ විහරති “එවං මං ජනො සම්භාවෙස්සතී”ති. තං ජනො සම්භාවෙසි. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි -පෙ- අනාපත්ති භික්ඛු පාරාජිකස්ස. න ච භික්ඛවෙ පණිධාය අරඤ්ඤෙ වත්ථබ්බං, යො වසෙය්ය, ආපත්ති දුක්කටස්සාති. (2)
3. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු පණිධාය පිණ්ඩාය චරති “එවං මං ජනො සම්භාවෙස්සතී”ති. තං ජනො සම්භාවෙසි. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි -පෙ- අනාපත්ති භික්ඛු පාරාජිකස්ස. න ච භික්ඛවෙ පණිධාය පිණ්ඩාය චරිතබ්බං. යො චරෙය්ය ආපත්ති දුක්කටස්සාති. (3)
4. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු අඤ්ඤතරං භික්ඛුං එතදවොච: “යෙ ආවුසො අම්හාකං උපජ්ඣායස්ස සද්ධිවිහාරිකා සබ්බෙව අරහන්තො”ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි. -පෙ- කිඤ්චිත්තො ත්වං භික්ඛූති? උල්ලපනාධිප්පායො අහං භගවාති. අනාපත්ති භික්ඛු පාරාජිකස්ස; ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්සාති. (4)
5. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු අඤ්ඤතරං භික්ඛුං එතදවොච: “යෙ ආවුසො, අම්හාකං උපජ්ඣායස්ස අන්තෙවාසිකා සබ්බෙව මහිද්ධිකා මහානුභාවා”ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි -පෙ- කිඤ්චිත්තො ත්වං භික්ඛූති. උල්ලපනාධිප්පායො අහං භගවාති. අනාපත්ති භික්ඛු පාරාජිකස්ස; ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්සාති. (5)
6. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු පණිධාය චඞ්කමති- පණිධාය තිට්ඨති- පණිධාය නිසීදති- පණිධාය සෙය්යං කප්පෙති “එවං මං ජනො සම්භාවෙස්සතී”ති. තං ජනො සම්භාවෙසි. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි -පෙ- අනාපත්ති භික්ඛු පාරාජිකස්ස. න ච, භික්ඛවෙ පණිධාය -පෙ- සෙය්යා කප්පෙතබ්බා. යො කප්පෙය්ය, ආපත්ති දුක්කටස්සාති. (6-9)
7. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු අඤ්ඤතරස්ස භික්ඛුනො උත්තරිමනුස්සධම්මං උල්ලපති. සොපි එවමාහ: “මය්හම්පි ආවුසො සඤ්ඤොජනා පහීනා”ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි. -පෙ- ආපත්තිං ත්වං භික්ඛු ආපන්නො පාරාජිකන්ති. (10)
8. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු රහොගතො උත්තරිමනුස්සධම්මං උල්ලපති. පරචිත්තවිදූ භික්ඛු තං භික්ඛුං අපසාදෙසි: “මා ආවුසො, එවරූපං අභණි. නත්ථෙසො තුය්හ”න්ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි -පෙ- අනාපත්ති භික්ඛු පාරාජිකස්ස; ආපත්ති දුක්කටස්සාති. (11)
9. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු රහොගතො උත්තරිමනුස්සධම්මං උල්ලපති. දෙවතා නං භික්ඛුං අපසාදෙසි: “මා භන්තෙ එවරූපං අභණි. නත්ථෙසො තුය්හ”න්ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ- “අනාපත්ති භික්ඛු පාරාජිකස්ස; ආපත්ති දුක්කටස්සාති. (12)
10. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු අඤ්ඤතරං උපාසකං එතදවොච: යො ආවුසො තුය්හං විහාරෙ වසති, සො භික්ඛු අරහා’ති . සො ච තස්ස විහාරෙ වසති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ- කිංචිත්තො ත්වං භික්ඛූති? “උල්ලපනාධිප්පායො අහං භගවා”ති. “අනාපත්ති භික්ඛු පාරාජිකස්ස; ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්සාති. (13)