විනීතවත්ථු
උද්දානගාථා:
රජකෙහි පඤ්ච අක්ඛාතා, චතුරො අත්ථරණෙහි ච,
අන්ධකාරෙන වෙ පඤ්ච, පඤ්චහාරණකෙන ඡ.
නිරුත්තියා පඤ්ච අක්ඛාතා වාතෙහි අපරෙ දුවෙ,
අසම්භින්නෙ කුසාපාතො ජන්තග්ගෙන සහා දස.
විඝාසෙහි පඤ්ච අක්ඛාතා පඤ්ච චෙව අමූලකා
දුබ්භික්ඛෙ කුරමංසඤ්ච පූවසක්ඛලිමොදකා.
සපරික්ඛාරථවිකං භිසිවංසා න නික්ඛමෙ,
ඛාදනීයඤ්ච විස්සාසං සසඤ්ඤායපරෙ දුවෙ.
සත්ත නාවහරාමාති, සත්තචෙව අවාහරුං,
සඞ්ඝස්ස අවහරුං සත්ත පුප්ඵෙහි අපරෙ දුවෙ.
තයො ච වුත්තවාදිනො මණි තීණි අතික්කමෙ,
සූකරා ච මිගා මච්ඡා යානඤ්චාපි පවට්ටයී.
දුවෙ පෙසී දුවෙ දාරු, පංසුකූලං දුවෙ දකා,
අනුපුබ්බවිධානෙන තදඤ්ඤො න පරිපූරයි.
සාවත්ථියා චතුරො මුට්ඨී ද්වෙ විඝාසා දුවෙ තිණා,
සඞ්ඝස්ස භාජයුං සත්ත සත්ත චෙව අසාමිකා.
දාරුදකං මත්තිකා ද්වෙ තිණානි සඞ්ඝස්ස සත්ත අවභාසිසෙය්යුං
සස්සාමිකං න චාපි නීහරෙය්ය හරෙය්ය සස්සාමිකං තාවකාලිකං.
චම්පා රාජගහෙ චෙව වෙසාලියා ච අජ්ජුකො,
බාරාණසී ච කොසම්බී සාගලා දළ්හිකෙන චාති.
1. තෙන ඛො පන සමයෙන ඡබ්බග්ගියා භික්ඛූ රජකත්ථරණං ගන්ත්වා රජකභණ්ඩිකං අවහරිංසු. තෙසං කුක්කුච්චං අහොසි: භගවතා සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං. කච්චි නු ඛො මයං පාරාජිකං ආපත්තිං ආපන්නා’ති . භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං. -පෙ- ආපත්තිං තුම්හෙ භික්ඛවෙ ආපන්නා පාරාජිකන්ති. (1)
2. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු රජකත්ථරණං ගන්ත්වා මහග්ඝං දුස්සං පස්සිත්වා ථෙය්යචිත්තං උප්පාදෙසි. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි: කච්චි නු ඛො අහං පාරාජිකං ආපත්තිං ආපන්නො’ති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි: අනාපත්ති භික්ඛු චිත්තුප්පාදෙ’ති. (2)
3. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු රජකත්ථරණං ගන්ත්වා මහග්ඝං දුස්සං පස්සිත්වා ථෙය්යචිත්තො ආමසි. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ- අනාපත්ති භික්ඛු පාරාජිකස්ස. ආපත්ති දුක්කටස්සාති. (3)
4. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු රජකත්ථරණං ගන්ත්වා මහග්ඝං දුස්සං පස්සිත්වා ථෙය්යචිත්තො ඵන්දාපෙසි. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ- අනාපත්ති භික්ඛු පාරාජිකස්ස. ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්සාති. (4)
5. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු රජකත්ථරණං ගන්ත්වා මහග්ඝං දුස්සං පස්සිත්වා ථෙය්යචිත්තො ඨානා චාවෙසි. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ- ආපත්තිං ත්වං භික්ඛු, ආපන්නො පාරාජිකන්ති. (5)
6. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො පිණ්ඩචාරිකො භික්ඛු මහග්ඝං උත්තරත්ථරණං පස්සිත්වා ථෙය්යචිත්තං උප්පාදෙසි -පෙ- ථෙය්යචිත්තො ආමසි. -පෙ- ථෙය්යචිත්තො ඵන්දාපෙසි -පෙ- ථෙය්යචිත්තො ඨානා චාවෙසි. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි -පෙ- ආපත්තිං ත්වං භික්ඛු ආපන්නො පාරාජිකන්ති. (6-9)
7. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු දිවා භණ්ඩං පස්සිත්වා නිමිත්තං අකාසි ‘රත්තිං අවහරිස්සාමී’ති. සො තං මඤ්ඤමානො තං අවහරි -පෙ- තං මඤ්ඤමානො අඤ්ඤං අවහරි, -පෙ- අඤ්ඤං මඤ්ඤමානො තං අවහරි. -පෙ- අඤ්ඤං මඤ්ඤමානො අඤ්ඤං අවහරි. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි: -පෙ- ආපත්තිං ත්වං භික්ඛු ආපන්නො පාරාජිකන්ති. (10-13)
8. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු දිවා භණ්ඩං පස්සිත්වා නිමිත්තං අකාසි ‘රත්තිං අවහරිස්සාමී’ති. සො තං මඤ්ඤමානො අත්තනො භණ්ඩං අවහරි. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි: -පෙ- අනාපත්ති භික්ඛු, පාරාජිකස්ස. ආපත්ති දුක්කටස්සාති. (14)
9. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු අඤ්ඤස්ස භණ්ඩං හරන්තො සීසෙ භාරං ථෙය්යචිත්තො ආමසි. -පෙ- ථෙය්යචිත්තො ඵන්දාපෙසි. -පෙ- ථෙය්යචිත්තො ඛන්ධං ඔරොපෙසි. -පෙ- ඛන්ධෙ භාරං ථෙය්යචිත්තො ආමසි. -පෙ- ථෙය්යචිත්තො ඵන්දාපෙසි. -පෙ- ථෙය්යචිත්තො කටිං ඔරොපෙසි. -පෙ- කටියා භාරං ථෙය්යචිත්තො ආමසි. -පෙ- ථෙය්යචිත්තො ඵන්දාපෙසි. -පෙ- ථෙය්යචිත්තො හත්ථෙන අග්ගහෙසි. -පෙ- හත්ථෙ භාරං ථෙය්යචිත්තො භූමියං නික්ඛිපි. -පෙ- ථෙය්යචිත්තො භූමිතො අග්ගහෙසි. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි: -පෙ- ආපත්තිං ත්වං භික්ඛු ආපන්නො පාරාජිකන්ති. (15-25)
10. තෙන ඛො පන සමයෙන අඤ්ඤතරො භික්ඛු අජ්ඣොකාසෙ චීවරං පත්ථරිත්වා විහාරං පාවිසි. අඤ්ඤතරො භික්ඛු ‘මායිදං චීවරං නස්සී’ති පටිසාමෙසි. සො නික්ඛමිත්වා තං භික්ඛුං පුච්ඡි: ආවුසො මය්හං චීවරං කෙන අවහටන්ති. සො එවමාහ: මයා අවහටන්ති. සො තං ආදියි, ‘අස්සමණොසි ත්ව’න්ති. තස්ස කුක්කුච්චං අහොසි: -පෙ- භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි. කිංචිත්තො ත්වං භික්ඛූ?ති. ‘නිරුත්තිපථො අහං, භගවා’ති. අනාපත්ති භික්ඛු නිරුත්තිපථෙ’ති. (26)