405. එකං සමයං සම්බහුලා ථෙරා භික්ඛූ මච්ඡිකාසණ්ඩෙ විහරන්ති අම්බාටකවනෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන සම්බහුලානං ථෙරානං භික්ඛූනං පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තානං මණ්ඩලමාලෙ සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අයමන්තරාකථා උදපාදි: සඤ්ඤොජනන්ති වා ආවුසො සඤ්ඤොජනියා ධම්මාති වා ඉමෙ ධම්මා නානත්ථා නානාව්යඤ්ජනා, උදාහු එකත්ථා ව්යඤ්ජනමෙව නානන්ති?

තත්රෙකච්චෙහි ථෙරෙහි භික්ඛූහි එවං ව්යාකතං හොති: “සඤ්ඤොජනන්ති වා ආවුසො සඤ්ඤොජනියා ධම්මාති වා ඉමෙ ධම්මා නානත්ථා චෙව නානාව්යඤ්ජනා චා”ති. එකච්චෙහි ථෙරෙහි භික්ඛූහි එවං ව්යාකතං හොති: සඤ්ඤොජනන්ති වා ආවුසො සඤ්ඤොජනියා ධම්මාති වා ඉමෙ ධම්මා එකත්ථා ව්යඤ්ජනමෙව නාන”න්ති.

තෙන ඛො පන සමයෙන චිත්තො ගහපති මිගපථකං අනුප්පත්තො හොති කෙනචිදෙව කරණීයෙන. අස්සොසි ඛො චිත්තො ගහපති සම්බහුලානං කිර ථෙරානං භික්ඛූනං පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තානං මණ්ඩලමාලෙ සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අයමන්තරාකථා උදපාදි: “සඤ්ඤොජනන්ති වා ආවුසො සඤ්ඤොජනියා ධම්මාති වා ඉමෙ ධම්මා නානත්ථා නානාව්යඤ්ජනා, උදාහු එකත්ථා ව්යඤ්ජනමෙව නානන්ති? තත්රෙකච්චෙහි ථෙරෙහි භික්ඛූහි එවං ව්යාකතං: සඤ්ඤොජනන්ති වා ආවුසො සඤ්ඤොජනියා ධම්මාති වා ඉමෙ ධම්මා නානත්ථා චෙව නානාව්යඤ්ජනා චා”ති. එකච්චෙහි ථෙරෙහි භික්ඛූහි එවං ව්යාකතං: සඤ්ඤොජනන්ති වා ආවුසො සඤ්ඤොජනියා ධම්මාති වා ඉමෙ ධම්මා එකත්ථා ව්යඤ්ජනමෙව නානන්ති”. අථ ඛො චිත්තො ගහපති යෙන ථෙරා භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා ථෙරෙ භික්ඛූ අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො චිත්තො ගහපති ථෙරෙ භික්ඛූ එතදවොච:

සුතං මෙතං භන්තෙ සම්බහුලානං කිර ථෙරානං භික්ඛූනං පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තානං මණ්ඩලමාලෙ සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අයමන්තරාකථා උදපාදි: “සඤ්ඤොජනන්ති වා ආවුසො සඤ්ඤොජනියා ධම්මාති වා ඉමෙ ධම්මා නානත්ථා නානාව්යඤ්ජනා? උදාහු එකත්ථා ව්යඤ්ජනමෙව නානන්ති? එකච්චෙහි ථෙරෙහි භික්ඛූහි එවං ව්යාකතං: සඤ්ඤොජනන්ති වා ආවුසො සඤ්ඤොජනියා ධම්මාති වා ඉමෙ ධම්මා නානත්ථා චෙව නානාව්යඤ්ජනා චාති. එකච්චෙහි ථෙරෙහි භික්ඛූහි එවං ව්යාකතං: සඤ්ඤොජනන්ති වා ආවුසො සඤ්ඤොජනියා ධම්මාති වා ඉමෙ ධම්මා එකත්ථා ව්යඤ්ජනමෙව නානන්ති”. එවං ගහපතීති.

සඤ්ඤොජනන්ති වා භන්තෙ සඤ්ඤොජනියා ධම්මාති වා ඉමෙ ධම්මා නානත්ථා චෙව නානා ව්යඤ්ජනා ච. තෙන හි භන්තෙ උපමං වො කරිස්සාමි. උපමායපිධෙකච්චෙ විඤ්ඤූ පුරිසා භාසිතස්ස අත්ථං ආජානන්ති. සෙය්යථාපි භන්තෙ කාළො ච බලිවද්දො ඔදාතො ච බලිවද්දො එකෙන දාමෙන වා යොත්තෙන වා සඤ්ඤුත්තා අස්සු. යො නු ඛො එවං වදෙය්ය: කාළො බලිවද්දො ඔදාතස්ස බලිවද්දස්ස සඤ්ඤොජනං, ඔදාතො ච බලිවද්දො කාළස්ස බලිවද්දස්ස සඤ්ඤොජනන්ති සම්මා නු ඛො වදමානො වදෙය්යාති? නො හෙතං ගහපති,

න ඛො ගහපති කාළො බලිවද්දො ඔදාතස්ස බලිවද්දස්ස සඤ්ඤොජනං, නපි ඔදාතො බලිවද්දො කාළස්ස බලාවද්දස්ස සඤ්ඤොජනං, යෙන ච ඛො තෙ එකෙන දාමෙන වා යොත්තෙන වා සඤ්ඤුත්තා තං තත්ථ සඤ්ඤොජනන්ති. එවමෙව ඛො භන්තෙ, න චක්ඛු රූපානං සඤ්ඤොජනං, න රූපා චක්ඛුස්ස සඤ්ඤොජනං, යඤ්ච තත්ථ තදුභයං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දරාගො තං තත්ථ සඤ්ඤොජනං.

න සොතං සද්දානං සඤ්ඤොජනං, න සද්දා සොතස්ස සඤ්ඤොජනං, යඤ්ච තත්ථ තදුභයං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දරාගො තං තත්ථ සඤ්ඤොජනං; න ඝානං ගන්ධානං සඤ්ඤොජනං, න ගන්ධා ඝානස්ස සඤ්ඤොජනං, යඤ්ච තත්ථ තදුභයං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දරාගො තං තත්ථ සඤ්ඤොජනං. න ජිව්හා රසානං සඤ්ඤොජනං, න රසා ජිව්හාය සඤ්ඤොජනං, යඤ්ච තත්ථ තදුභයං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දරාගො තං තත්ථ සඤ්ඤොජනං. න කායො ඵොට්ඨබ්බානං සඤ්ඤොජනං, න ඵොට්ඨබ්බා කායස්ස සඤ්ඤොජනං, යඤ්ච තත්ථ තදුභයං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දරාගො තං තත්ථ සඤ්ඤොජනං. න මනො ධම්මානං සඤ්ඤොජනං, න ධම්මා මනස්ස සඤ්ඤොජනං, යඤ්ච තත්ථ තදුභයං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඡන්දරාගො තං තත්ථ සඤ්ඤොජනං. ලාභා තෙ ගහපති සුලද්ධං තෙ ගහපති, යස්ස තෙ ගම්භීරෙ බුද්ධවචනෙ පඤ්ඤාචක්ඛු කමතීති.