2285. අථ ඛො වච්ඡගොත්තො පරිබ්බාජකො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො වච්ඡගොත්තො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච: කින්නු ඛො භො ගොතම, අත්ථත්තාති. එවං වුත්තෙ භගවා තුණ්හී අහොසි. කිං පන භො ගොතම, නත්ථත්තාති. දුතියම්පි ඛො භගවා තුණ්හී අහොසි. අථ ඛො වච්ඡගොත්තො පරිබ්බාජකො උට්ඨායාසනා පක්කාමි. අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො අචිරපක්කන්තෙ වච්ඡගොත්තෙ පරිබ්බාජකෙ භගවන්තං එතදවොච: කින්නු ඛො භන්තෙ භගවා වච්ඡගොත්තස්ස පරිබ්බාජකස්ස පඤ්හං පුට්ඨො න ව්යාකාසීති.

අහඤ්ච ආනන්ද, වච්ඡගොත්තස්ස පරිබ්බාජකස්ස අත්ථත්තාති පුට්ඨො සමානො අත්ථත්තාති ව්යාකරෙය්යං, යෙ තෙ ආනන්ද, සමණබ්රාහ්මණා සස්සතවාදා, තෙසමෙතං ලද්ධි අභවිස්ස. අහඤ්ච ආනන්ද, වච්ඡගොත්තස්ස පරිබ්බාජකස්ස නත්ථත්තාති පුට්ඨො සමානො නත්ථත්තාති ව්යාකරෙය්යං, යෙ තෙ ආනන්ද, සමණබ්රාහ්මණා උච්ඡෙදවාදා, තෙසමෙතං ලද්ධි අභවිස්ස. අහඤ්ච ආනන්ද, වච්ඡගොත්තස්ස පරිබ්බාජකස්ස අත්ථත්තාති පුට්ඨො සමානො අත්ථත්තාති ව්යාකරෙය්යං, අපිනු මෙතං ආනන්ද, අනුලොමං අභවිස්ස ඤාණස්ස උප්පාදාය. සබ්බෙ ධම්මා අනත්තාති. නො හෙතං භන්තෙ. අහඤ්ච ආනන්ද වච්ඡගොත්තස්ස පරිබ්බාජකස්ස නත්ථත්තාති පුට්ඨො සමානො නත්ථත්තාති ව්යාකරෙය්යං, සම්මූළ්හස්ස ආනන්ද, වච්ඡගොත්තස්ස පරිබ්බාජකස්ස භිය්යො සම්මොහාය අභවිස්ස: අහුවා මෙ නූන පුබ්බෙ අත්තා, සො එතරහි නත්ථීති.

2286. එකං සමයං ආයස්මා සභියො කච්චානො ඤාතිකෙ විහරති ගිඤ්ජකාවසථෙ. අථ ඛො වච්ඡගොත්තො පරිබ්බාජකො යෙනායස්මා සභියො කච්චානො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා සභියෙන කච්චානෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො වච්ඡගොත්තො පරිබ්බාජකො ආයස්මන්තං සභියං කච්චානං එතදවොච:

කින්නු ඛො භො කච්චාන හොති තථාගතො පරම්මරණාති. අව්යාකතං ඛො එතං වච්ඡ, භගවතා “හොති තථාගතො පරම්මරණා”ති. කිං පන භො කච්චාන න හොති තථාගතො පරම්මරණාති. එතම්පි ඛො වච්ඡ අව්යාකතං භගවතා “න හොති තථාගතො පරම්මරණා”ති. කින්නු ඛො භො කච්චාන හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණාති. අව්යාකතං ඛො එතං වච්ඡ භගවතා “හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණා”ති. කිං පන භො කච්චාන නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති එතම්පි ඛො වච්ඡ අව්යාකතං භගවතා “නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණා”ති.

කින්නු ඛො භො කච්චාන, හොති තථාගතො පරම්මරණාති ඉති පුට්ඨො සමානො අව්යාකතං ඛො එතං වච්ඡ භගවතා “හොති තථාගතො පරම්මරණා”ති වදෙසි. කිං පන භො කච්චාන, න හොති තථාගතො පරම්මරණාති ඉති පුට්ඨො සමානො එතම්පි ඛො වච්ඡ, අව්යාකතං භගවතා “න හොති තථාගතො පරම්මරණා”ති වදෙසි. කින්නු ඛො භො කච්චාන, හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණාති ඉති පුට්ඨො සමානො අව්යාකතං ඛො එතං වච්ඡ භගවතා “හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණා”ති වදෙසි. කිං පන භො කච්චාන, නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති ඉති පුට්ඨො සමානො එතම්පි ඛො වච්ඡ අව්යාකතං භගවතා: “නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණා”ති වදෙසි. කො නු ඛො භො කච්චාන හෙතු කො පච්චයො යෙන තං අව්යාකතං සමණෙන ගොතමෙනාති.

යො ච ආවුසො, හෙතු යො ච පච්චයො පඤ්ඤාපනාය: රූපීති වා අරූපීති වා සඤ්ඤීති වා අසඤ්ඤීති වා නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤීති වා, සො ච හෙතු සො ච පච්චයො සබ්බෙන සබ්බං සබ්බථා සබ්බං අපරිසෙසං නිරුජ්ඣෙය්ය. කෙන නං පඤ්ඤාපයමානො පඤ්ඤාපෙය්ය, “රූපීති වා අරූපීති වා සඤ්ඤීති වා අසඤ්ඤීති වා නෙවසඤ්ඤීති නාසඤ්ඤීති වා”ති.