1. 8. 7.
දුතිය අවිජ්ජාසුත්තං
80. අථ ඛො අඤ්ඤතරො භික්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි -පෙ- එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච: අත්ථි නු ඛො භන්තෙ, එකො ධම්මො යස්ස පහාණා භික්ඛුනො අවිජ්ජා පහීයති විජ්ජා උප්පජ්ජතීති. අත්ථි ඛො භික්ඛු එකො ධම්මො යස්ස පහාණා භික්ඛුනො අවිජ්ජා පහීයති විජ්ජා උප්පජ්ජතීති. කතමො පන භන්තෙ, එකො ධම්මො යස්ස පහාණා භික්ඛුනො අවිජ්ජා පහීයති විජ්ජා උප්පජ්ජතීති. අවිජ්ජා ඛො භික්ඛු එකො ධම්මො යස්ස පහාණා භික්ඛුනො අවිජ්ජා පහීයති, විජ්ජා උප්පජ්ජතීති.
කථම්පන භන්තෙ, ජානතො කථං පස්සතො අවිජ්ජා පහීයති විජ්ජා උප්පජ්ජතීති? ඉධ භික්ඛු, භික්ඛුනො සුතං හොති සබ්බෙ ධම්මා නාලං අභිනිවෙසායාති. එවඤ්චෙතං භික්ඛු, භික්ඛුනො සුතං හොති සබ්බෙ ධම්මා නාලං අභිනිවෙසායාති; සො සබ්බං ධම්මං අභිජානාති, සබ්බං ධම්මං අභිඤ්ඤාය සබ්බං ධම්මං පරිජානාති සබ්බං ධම්මං පරිඤ්ඤාය සබ්බනිමිත්තානි අඤ්ඤතො පස්සති, චක්ඛුං අඤ්ඤතො පස්සති, රූපෙ අඤ්ඤතො පස්සති, චක්ඛුවිඤ්ඤාණං අඤ්ඤතො පස්සති, චක්ඛුසම්ඵස්සං අඤ්ඤතො පස්සති, යම්පිදං චක්ඛුසම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා තම්පි අඤ්ඤතො පස්සති -පෙ-
යම්පිදං මනො සම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති වෙදයිතං සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා. තම්පි අඤ්ඤතො පස්සති එවං ඛො භික්ඛු ජානතො එවං පස්සතො භික්ඛුනො අවිජ්ජා පහීයති විජ්ජා උප්පජ්ජතීති.
1. 8. 8.
සම්බහුලභික්ඛුසුත්තං
81. අථ ඛො සම්බහුලා භික්ඛූ යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු -පෙ- එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ භික්ඛූ භගවන්තං එතදවොචුං ඉධ නො භන්තෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා අම්හෙ එවං පුච්ඡන්ති: කිමත්ථියං ආවුසො සමණෙ ගොතමෙ බ්රහ්මචරියං වුස්සතීති? එවං පුට්ඨා මයං භන්තෙ, තෙසං අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං එවං බ්යාකරොම: දුක්ඛස්ස ඛො ආවුසො පරිඤ්ඤත්ථං භගවති බ්රහ්මචරියං වුස්සතීති. කච්චි මයං භන්තෙ, එවං පුට්ඨා එවං බ්යාකරමානා වුත්තවාදිනො චෙව භගවතො හොම න ච භගවන්තං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛාම, ධම්මස්ස චානුධම්මං ව්යාකරොම, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුවාදො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡතීති.
තග්ඝ තුම්හෙ භික්ඛවෙ, එවං පුට්ඨා එවං බ්යාකරමානා වුත්තවාදිනො චෙව මෙ හොථ න ච මං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛථ, ධම්මස්ස චානුධම්මං ව්යාකරොථ, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුවාදො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡති. දුක්ඛස්ස හි භික්ඛවෙ, පරිඤ්ඤත්ථං මයි බ්රහ්මචරියං වුස්සති. සචෙ වො භික්ඛවෙ, අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා එවං පුච්ඡෙය්යුං “කතමං පන තං ආවුසො දුක්ඛං යස්ස පරිඤ්ඤාය සමණෙ ගොතමෙ බ්රහ්මචරියං වුස්සතී”ති. එවං පුට්ඨා තුම්හෙ භික්ඛවෙ, තෙසං අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං එවං ව්යාකරෙය්යාථ:
“චක්ඛුං ඛො ආවුසො දුක්ඛං තස්ස පරිඤ්ඤාය භගවති බ්රහ්මචරියං වුස්සති. රූපා -පෙ- චක්ඛුසම්ඵස්සො දුක්ඛො. තස්ස පරිඤ්ඤාය භගවති බ්රහ්මචරියං වුස්සති. යම්පිදං චක්ඛුසම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති වෙදයිතං සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා තම්පිදුක්ඛං. තස්ස පරිඤ්ඤාය භගවති බ්රහ්මචරියං වුස්සති -පෙ-
ජිව්හා දුක්ඛා, තස්ස පරිඤ්ඤාය භගවති බ්රහ්මචරියං වුස්සති. රසා දුක්ඛා, තෙසං පරිඤ්ඤාය -පෙ- ජිව්හාවිඤ්ඤාණං දුක්ඛං -පෙ- ජිව්හා සම්ඵස්සො දුක්ඛො -පෙ- යම්පිදං ජිව්හාසම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති වෙදයිතං සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා, තම්පි දුක්ඛං, තස්ස පරිඤ්ඤාය භගවති බ්රහ්මචරියං වුස්සති -පෙ-
මනො දුක්ඛො තස්ස පරිඤ්ඤාය භගවති බ්රහ්මචරියං වුස්සති. ධම්මා දුක්ඛා, තෙසං පරිඤ්ඤාය -පෙ- මනො විඤ්ඤාණං දුක්ඛං -පෙ- මනොසම්ඵස්සො දුක්ඛො -පෙ- යම්පිදං මනොසම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති වෙදයිතං සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා තම්පි දුක්ඛං. තස්ස පරිඤ්ඤාය භගවති බ්රහ්මචරියං වුස්සති. එවං පුට්ඨා තුම්හෙ භික්ඛවෙ, තෙසං අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං එවං ව්යාකරෙය්යාථාති.
1. 8. 9.
ලොකසුත්තං
82. අථ ඛො අඤ්ඤතරො භික්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි -පෙ- එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච, ලොකො ලොකොති භන්තෙ වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො භන්තෙ, ලොකොති වුච්චතීති.