1. 6. 9.
සබ්බුපාදානපරියාදානසුත්තං
61. සබ්බුපාදානපරියාදානාය වො භික්ඛවෙ, ධම්මං දෙසිස්සාමි. තං සුණාථ. කතමො ච භික්ඛවෙ, සබ්බුපාදානපරියාදානාය ධම්මො: චක්ඛුඤ්ච පටිච්ච රූපෙ ච උප්පජ්ජති චක්ඛුවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා. එවං පස්සං භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො චක්ඛුස්මිම්පි නිබ්බින්දති, රූපෙසුපි නිබ්බින්දති, චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙපි නිබ්බින්දති, චක්ඛුසම්ඵස්සෙපි නිබ්බින්දති, වෙදනායපි නිබ්බින්දති. නිබ්බින්දං විරජ්ජති. විරාගා විමුච්චති. විමොක්ඛා “පරියාදින්නං මෙ උපාදාන”න්ති පජානාති, -පෙ-
ජිව්හං ච පටිච්ච රසෙ ච උප්පජ්ජති ජිව්හාවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා. එවං පස්සං භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො ජිව්හායපි නිබ්බින්දති, රසෙසුපි නිබ්බින්දති, ජිව්හාවිඤ්ඤාණෙපි නිබ්බින්දති, ජිව්හාසම්ඵස්සෙපි නිබ්බින්දති, වෙදනායපි නිබ්බින්දති. නිබ්බින්දං විරජ්ජති. විරාගා විමුච්චති. විමොක්ඛා “පරියාදින්නං මෙ උපාදාන”න්ති පජානාති -පෙ-
මනඤ්ච පටිච්ච ධම්මෙ ච උප්පජ්ජති මනොවිඤ්ඤාණං. තිණ්ණං සඞ්ගති ඵස්සො. ඵස්සපච්චයා වෙදනා. එවං පස්සං, භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො මනස්මිම්පි නිබ්බින්දති, ධම්මෙසුපි නිබ්බින්දති, මනොවිඤ්ඤාණෙපි නිබ්බින්දති, මනොසම්ඵස්සෙපි නිබ්බින්දති, වෙදනායපි නිබ්බින්දති. නිබ්බින්දං විරජ්ජති, විරාගා විමුච්චති, විමොක්ඛා “පරියාදින්නං මෙ උපාදාන”න්ති පජානාති. අයං ඛො භික්ඛවෙ, සබ්බුපාදානපරියාදානාය ධම්මොති.
1. 6. 10.
දුතිය සබ්බුපාදානපරියාදානසුත්තං
62. සාවත්ථියං–
සබ්බුපාදානපරියාදානාය වො භික්ඛවෙ, ධම්මං දෙසිස්සාමි. තං සුණාථ. කතමො ච භික්ඛවෙ, සබ්බුපාදානපරියාදානාය ධම්මො?
තං කිම්මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, චක්ඛු නිච්චං වා අනිච්චං වාති? අනිච්චං භන්තෙ. යං පනානිච්චං දුක්ඛං වා තං සුඛං වාති? දුක්ඛං භන්තෙ. යං පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං කල්ලන්නු තං සමනුපස්සිතුං “එතං මම, එසො හමස්මි, එසො මෙ අත්තා”ති? නොහෙතං භන්තෙ.
රූපා නිච්චා වා අනිච්චා වා ති? අනිච්චා භන්තෙ. -පෙ- චක්ඛුවිඤ්ඤාණං -පෙ- චක්ඛුසම්ඵස්සො -පෙ- යම්පිදං චක්ඛුසම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති වෙදයිතං -පෙ- තම්පි -පෙ- සොතං -පෙ- සද්දා -පෙ- සොතවිඤ්ඤාණං -පෙ- සොතසම්ඵස්සො -පෙ- යම්පිදං සොතසම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති වෙදයිතං -පෙ- තම්පි -පෙ- ඝානං -පෙ- ගන්ධා -පෙ- ඝානවිඤ්ඤාණං -පෙ- ඝානසම්ඵස්සො -පෙ- යම්පිදං ඝානසම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති වෙදයිතං -පෙ- තම්පි -පෙ- කායො -පෙ- කායවිඤ්ඤාණං -පෙ- කායසම්ඵස්සො -පෙ- යම්පිදං කායසම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති වෙදයිතං -පෙ- තම්පි -පෙ- මනො -පෙ- ධම්මා -පෙ- මනොවිඤ්ඤාණං -පෙ- මනොසම්ඵස්සො -පෙ- යම්පිදං මනොසම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති වෙදයිතං සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා, තම්පි නිච්චං වා අනිච්චං වාති? අනිච්චං භන්තෙ. යං පනානිච්චං දුක්ඛං වා තං සුඛං වා ති? දුක්ඛං භන්තෙ. යං පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං කල්ලන්නු තං සමනුපස්සිතුං: “එතං මම, එසො’හමස්මි, එසො මෙ අත්තා”ති? නොහෙතං භන්තෙ.
එවං පස්සං භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො චක්ඛුස්මිම්පි නිබ්බින්දති, රූපෙසුපි නිබ්බින්දති, චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙපි නිබ්බින්දති, චක්ඛුසම්ඵස්සෙපි නිබ්බින්දති. යම්පිදං චක්ඛුසම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති වෙදයිතං සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා තස්මිම්පි නිබ්බින්දති -පෙ- යම්පිදං මනොසම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති වෙදයිතං සුඛං වා දුක්ඛං වා අදුක්ඛමසුඛං වා තස්මිම්පි නිබ්බින්දති. නිබ්බින්දං විරජ්ජති, විරාගා විමුච්චති, විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාති. අයං ඛො භික්ඛවෙ, සබ්බුපාදානපරියාදානාය ධම්මොති.
අවිජ්ජාවග්ගො ඡට්ඨො.
තස්සුද්දානං:
අවිජ්ජා සඤ්ඤොජනා ද්වෙ ආසවා අපරෙ දුවෙ,
අනුසයෙන ද්වෙ වුත්තා පරිඤ්ඤා ද්වෙ පරියාදින්නෙ තෙදසාති.
අනුසයෙන ද්වෙ වුත්තා පරිඤ්ඤා ද්වෙ පරියාදින්නෙ තෙදසාති.