1. 18. 10.
දුතියහත්ථපාදුපමසුත්තං
237. හත්ථෙසු භික්ඛවෙ සති ආදානනික්ඛෙපනං හොති, පාදෙසු සති අභික්කමපටික්කමො හොති. පබ්බෙසු සති සම්මිඤ්ජනපසාරණං හොති. කුච්ඡිස්මිං සති ජිඝච්ඡා පිපාසා හොති. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ චක්ඛුස්මිං සති චක්ඛු සම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛං දුක්ඛං. සොතස්මිං -පෙ- ඝානස්මිං -පෙ- ජිව්හාය -පෙ- කායස්මිං -පෙ- මනස්මිං සති මනොසම්ඵස්සපච්චයා උප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛං දුක්ඛං.
හත්ථෙසු භික්ඛවෙ අසති ආදානනික්ඛෙපනං න හොති, පාදෙසු අසති අභික්කමපටික්කමො න හොති. පබ්බෙසු අසති සම්මිඤ්ජන පසාරණං න හොති, කුච්ඡිස්මිං අසති ජිඝච්ඡා පිපාසා න හොති. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ චක්ඛුස්මිං අසති චක්ඛුසම්ඵස්සපච්චයා නූප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛං දුක්ඛං. සොතස්මිං අසති -පෙ- ඝානස්මිං අසති -පෙ- ජිව්හාය අසති -පෙ- කායස්මිං අසති -පෙ- මනස්මිං අසති මනොසම්ඵස්සපච්චයා නූප්පජ්ජති අජ්ඣත්තං සුඛදුක්ඛන්ති.
සමුද්දවග්ගො අට්ඨාරසමො
තත්රුද්දානං:
ද්වෙ සමුද්දා බාළිසිකො ඛීරරුක්ඛෙන කොට්ඨිතො
කාමභූ උදායී චෙව ආදිත්තෙන ච අට්ඨමං
හත්ථපාදූපමා ද්වෙති වග්ගො තෙන පවුච්චති.
19. ආසිවිසවග්ගො
1. 19. 1.
ආසිවිසොපමසුත්තං
238. එවං මෙ සුතං එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්ර ඛො භගවා භික්ඛු ආමන්තෙසි භික්ඛවොති. භදන්තෙති තෙ භික්ඛු භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච:
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ චත්තාරො ආසිවිසා උග්ගතෙජා ඝොරවිසා. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්ය ජීවිතුකාමො අමරිතුකාමො සුඛකාමො දුක්ඛපටික්කූලො, තමෙනං එවං වදෙය්යුං: “ඉමෙ තෙ අම්භො පුරිස, චත්තාරො ආසිවිසා උග්ගතෙජා ඝොරවිසා කාලෙනකාලං වුට්ඨාපෙතබ්බා, කාලෙන කාලං නහාපෙතබ්බා, කාලෙන කාලං භොජෙතබ්බා, කාලෙන කාලං සංවෙසෙතබ්බා; යදා ච ඛො තෙ අම්භො පුරිස, ඉමෙසං චතුන්නං ආසිවිසානං උග්ගතෙජානං ඝොරවිසානං අඤ්ඤතරො වා අඤ්ඤතරො වා කුප්පිස්සති: තතො ත්වං අම්භො පුරිස මරණං වා නිගච්ඡසි මරණමත්තං වා දුක්ඛං: යන්තෙ අම්භො, පුරිස කරණීයං තං කරොහී”ති.
අථ ඛො සො භික්ඛවෙ පුරිසො භීතො චතුන්නං ආසිවිසානං උග්ගතෙජානං ඝොරවිසානං යෙන වා තෙන වා පලායෙථ. තමෙනං එවං වදෙය්යුං: ඉමෙ තෙ අම්භො පුරිස, පඤ්චවධකා පච්චත්ථිකා පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබද්ධා යත්ථෙව නං පස්සිස්සාම තත්ථෙව ජීවිතා වොරොපෙස්සාමාති; යන්තෙ අම්භො පුරිස කරණීයං තං කරොහීති. අථ ඛො සො භික්ඛවෙ පුරිසො භීතො චතුන්නං ආසිවිසානං උග්ගතෙජානං ඝොරවිසානං, භීතො පඤ්චන්නං වධකානං පච්චත්ථිකානං යෙන වා තෙන වා පලායෙථ.
තමෙනං එවං වදෙය්යුං: අයං තෙ අම්භො පුරිස ඡට්ඨො අන්තරචරො වධකො උක්ඛිත්තාසිකො පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබද්ධො යත්ථෙව නං පස්සිස්සාමි තත්ථෙව සිරො පාතෙස්සාමීති යන්තෙ අම්භො පුරිස කරණීයං තං කරොහීති. අථ ඛො සො භික්ඛවෙ පුරිසො භීතො චතුන්නං ආසිවිසානං උග්ගතෙජානං ඝොරවිසානං, භීතො පඤ්චන්නං වධකානං පච්චත්ථිකානං භීතො, ඡට්ඨස්ස අන්තරචරස්ස වධකස්ස උක්ඛිත්තාසිකස්ස යෙන වා තෙන වා පලායෙථ.