1. 1. 11.
දුතිය බාහිරදුක්ඛසුත්තං
11. සාවත්ථියං–
රූපා භික්ඛවෙ, දුක්ඛා අතීතානාගතා. කො පන වාදො පච්චුප්පන්නානං, එවං පස්සං භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො අතීතෙසු රූපෙසු අනපෙඛො හොති අනාගතෙ රූපෙ නාභිනන්දති පච්චුප්පන්නානං රූපානං නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිපන්නො හොති, සද්දා -පෙ- ගන්ධා -පෙ- රසා -පෙ- ඵොට්ඨබ්බා -පෙ- ධම්මා දුක්ඛා අතීතානාගතා. කො පන වාදො පච්චුප්පන්නානං, එවං පස්සං භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො අතීතෙසු ධම්මෙසු අනපෙඛො හොති, අනාගතෙ ධම්මෙ නාභිනන්දති, පච්චුප්පන්නානං ධම්මානං නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිපන්නො හොතීති.
1. 1. 12.
දුතිය බාහිරානත්තසුත්තං
12. සාවත්ථියං–
රූපා භික්ඛවෙ, අනත්තා අතීතානාගතා, කො පන වාදො පච්චුප්පන්නානං, එවං පස්සං භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො අතීතෙසු රූපෙසු අනපෙඛො හොති, අනාගතෙ රූපෙ නාභිනන්දති, පච්චුප්පන්නානං රූපානං නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිපන්නො හොති. සද්දා -පෙ- ගන්ධා -පෙ- රසා -පෙ- ඵොට්ඨබ්බා -පෙ- ධම්මා අනත්තා අතීතානාගතා, කො පන වාදො පච්චුප්පන්නානං, එවං පස්සං භික්ඛවෙ, සුතවා අරියසාවකො අතීතෙසු ධම්මෙසු අනපෙඛො හොති, අනාගතෙ ධම්මෙ නාභිනන්දති, පච්චුප්පන්නානං ධම්මානං නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය පටිපන්නො හොතීති.
අනිච්චවග්ගො පඨමො.
තස්සුද්දානං:
අනිච්චං දුක්ඛං අනත්තා ච තයො අජ්ඣත්තබාහිරා
යදනිච්චෙන තයො වුත්තා තෙ තෙ අජ්ඣත්තබාහිරා.
2. යමකවග්ගො
1. 2. 1.
සම්බොධසුත්තං
13. සාවත්ථියං–
පුබ්බෙව මෙ භික්ඛවෙ, සම්බොධා අනභිසම්බුද්ධස්ස බොධිසත්තස්සෙව සතො එතදහොසි. කො නු ඛො චක්ඛුස්ස අස්සාදො, කො ආදීනවො, කිං නිස්සරණං. කො සොතස්ස -පෙ- කො ඝානස්ස -පෙ- කො ජිව්හාය -පෙ- කො කායස්ස -පෙ- කො මනස්ස අස්සාදො, කො ආදීනවො, කිං නිස්සරණන්ති.
තස්ස මය්හං භික්ඛවෙ, එතදහොසි: යං ඛො චක්ඛුං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛං සොමනස්සං, අයං චක්ඛුස්ස අස්සාදො. යං චක්ඛුං අනිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං, අයං චක්ඛුස්ස ආදීනවො. යො චක්ඛුස්මිං ඡන්දරාගවිනයො ඡන්දරාගප්පහානං, ඉදං චක්ඛුස්ස නිස්සරණං. යං සොතං -පෙ- යං ඝානං -පෙ- යං ජිව්හං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛං සොමනස්සං, අයං ජිව්හාය අස්සාදො. යා ජිව්හා අනිච්චා දුක්ඛා විපරිණාමධම්මා, අයං ජිව්හාය ආදීනවො. යො ජිව්හාය ඡන්දරාගවිනයො ඡන්දරාගප්පහානං, ඉදං ජිව්හාය නිස්සරණං. යං කායං -පෙ- යං මනං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛං සොමනස්සං, අයං මනස්ස අස්සාදො. යො මනො අනිච්චො දුක්ඛො විපරිණාමධම්මො, අයං මනස්ස ආදීනවො. යො මනස්මිං ඡන්දරාගවිනයො ඡන්දරාගප්පහානං, ඉදං මනස්ස නිස්සරණං.
යාවකීවඤ්චාහං භික්ඛවෙ, ඉමෙසං ඡන්නං අජ්ඣත්තිකානං ආයතනානං එවං අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො, ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො, නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං නාබ්භඤ්ඤාසිං, නෙව තාවාහං භික්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්රහ්මකෙ සස්සමණබ්රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධොති පච්චඤ්ඤාසිං.
යතො ච ඛො’හං භික්ඛවෙ, ඉමෙසං ඡන්නං අජ්ඣත්තිකානං ආයතනානං එවං අස්සාදඤ්ච අස්සාදතො, ආදීනවඤ්ච ආදීනවතො, නිස්සරණඤ්ච නිස්සරණතො යථාභූතං අබ්භඤ්ඤාසිං, අථාහං භික්ඛවෙ, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්රහ්මකෙ සස්සමණබ්රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධොති පච්චඤ්ඤාසිං. ඤාණඤ්ච පන මෙ දස්සනං උදපාදි, අකුප්පා මෙ චෙතොවිමුත්ති අයමන්තිමා ජාති, නත්ථිදානි පුනබ්භවොති.