3. 1. 17.
හොති ච න ච හොති තථාගතසුත්තං
222. සාවත්ථියං:
කිස්මිං නු ඛො භික්ඛවෙ, සති කිං උපාදාය කිං අභිනිවිස්ස එවං දිට්ඨි උප්පජ්ජති : “හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණා”ති?
භගවම්මූලකා නො භන්තෙ, ධම්මා -පෙ-.
රූපෙ ඛො භික්ඛවෙ, සති -පෙ- වෙදනාය සති -පෙ- සඤ්ඤාය සති -පෙ- සඞ්ඛාරෙසු සති -පෙ- විඤ්ඤාණෙ සති විඤ්ඤාණං උපාදාය විඤ්ඤාණං අභිනිවිස්ස එවං දිට්ඨි උප්පජ්ජති : “හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණා”ති.
තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, රූපං නිච්චං වා අනිච්චං වාති?
අනිච්චං භන්තෙ -පෙ-
දුක්ඛං විපරිනාමධම්මං, අපි නු තං අනුපාදාය එවං දිට්ඨි උප්පජ්ජෙය්ය: “හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණා”ති?
නො හෙතං භන්තෙ.
වෙදනා -පෙ- සඤ්ඤා -පෙ- සඞ්ඛාරා -පෙ- විඤ්ඤාණං -පෙ- යම්පිදං දිට්ඨං සුතං මුතං විඤ්ඤාතං පත්තං පරියෙසිතං අනුවිචරිතං මනසා, තම්පි නිච්චං වා අනිච්චං වාති -පෙ- දුක්ඛං විපරිනාමධම්මං අපි නු තං අනුපාදාය එවං දිට්ඨි උප්පජ්ජෙය්ය : “හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණා”ති.
නො හෙතං භන්තෙ.
යතො ඛො භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස -පෙ- නියතො සම්බොධිපරායනොති.
3. 1. 18.
නෙව හොති න නහොති තථාගතසුත්තං
223. සාවත්ථියං:
කිස්මිං නු ඛො භික්ඛවෙ, සති කිං උපාදාය කිං අභිනිවිස්ස එවං දිට්ඨි උප්පජ්ජති : “නෙව හොති න නහොති තථාගතො පරම්මරණා”ති?
භගවම්මූලකා නො භන්තෙ, ධම්මා -පෙ-.
රූපෙ ඛො භික්ඛවෙ, සති රූපං උපාදාය රූපං අභිනිවිස්ස එවං දිට්ඨි උප්පජ්ජති : නෙව හොති න නහොති තථාගතො පරම්මරණා”ති. වෙදනාය සති -පෙ- සඤ්ඤාය සති -පෙ- සඞ්ඛාරෙසු සති -පෙ- විඤ්ඤාණෙ සති විඤ්ඤාණං උපාදාය විඤ්ඤාණං අභිනිවිස්ස එවං දිට්ඨි උප්පජ්ජති : “නෙව හොති න නහොති තථාගතො පරම්මරණා”ති.
තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ, රූපං නිච්චං වා අනිච්චං වාති?
අනිච්චං භන්තෙ -පෙ-.
දුක්ඛං විපරිනාමධම්මං, අපි නු තං අනුපාදාය එවං දිට්ඨි උප්පජ්ජෙය්ය : “නෙව හොති න නහොති. තථාගතො පරම්මරණා”ති.
නො හෙතං භන්තෙ.
වෙදනා -පෙ- සඤ්ඤා -පෙ- සඞ්ඛාරා -පෙ- විඤ්ඤාණං -පෙ- යම්පිදං දිට්ඨං සුතං මුතං විඤ්ඤාතං පත්තං පරියෙසිතං අනුවිචරිතං මනසා, තම්පි නිච්චං වා අනිච්චං වාති?
අනිච්චං භන්තෙ,
යම්පනානිච්චං දුක්ඛං වා තං සුඛං වා’ති?
දුක්ඛං භන්තෙ,
යම්පනානිච්චං දුක්ඛං විපරිනාමධම්මං අපි නු තං අනුපාදාය එවං දිට්ඨි උප්පජ්ජෙය්ය : “නෙව හොති, න නහොති තථාගතො පරම්මරණා”ති?
නො හෙතං භන්තෙ,
යතො ඛො භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස ඉමෙසු ඡසු ඨානෙසු කඞ්ඛා පහීනා හොති, දුක්ඛෙ’පිස්ස කඞ්ඛා පහීනා හොති, දුක්ඛසමුදයෙ’පිස්ස කඞ්ඛා පහීනා හොති, දුක්ඛනිරොධෙ’පිස්ස කඞ්ඛා පහීනා හොති, දුක්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය’පිස්ස කඞ්ඛා පහීනා හොති. අයං වුච්චති භික්ඛවෙ, අරියසාවකො සොතාපන්නො අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායනොති.
සොතාපත්තිවග්ගො පඨමො.
තත්රුද්දානං:
වාතං එතං මම සො අත්තා නො ච මෙ සියා
නත්ථි කරොතො හෙතු ච මහාදිට්ඨෙන චා’ට්ඨමං.
සස්සතො ලොකො අපරො අසස්සතො ච අන්තවා
අනන්තවා ච තං වුත්තං තං ජීවං තං සරීරන්ති
අඤ්ඤංජීවමඤ්ඤංසරීරං හොති තථාගතාදි ච
න හොති තථාගතාදි පරම්මරණසුත්තෙන
නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති.