1. 1. 5. 5.
සමනුපස්සනා සුත්තං
47. සාවත්ථියං–
යෙ හි කෙචි භික්ඛවෙ, සමණා වා බ්රාහ්මණා වා අනෙකවිහිතං අත්තානං සමනුපස්සමානා සමනුපස්සන්ති, සබ්බෙ තෙ පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධෙ සමනුපස්සන්ති, එතෙසං වා අඤ්ඤතරං.
කතමෙ පඤ්ච:
ඉධ භික්ඛවෙ, අස්සුතවා පුථුජ්ජනො අරියානං අදස්සාවී අරියධම්මස්ස අකොවිදො අරියධම්මෙ අවිනීතො, සප්පුරිසානං අදස්සාවී සප්පුරිසධම්මස්ස අකොවිදො සප්පුරිසධම්මෙ අවිනීතො, රූපං අත්තතො සමනුපස්සති, රූපවන්තං වා අත්තානං අත්තනි වා රූපං, රූපස්මිං වා අත්තානං. වෙදනං -පෙ- සඤ්ඤං -පෙ- සඞ්ඛාරෙ -පෙ- විඤ්ඤාණං අත්තතො සමනුපස්සති, විඤ්ඤාණවන්තං වා අත්තානං අත්තනි වා විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණස්මිං වා අත්තානං.
ඉති අයඤ්චෙව සමනුපස්සනා අස්මීති චස්ස අවිගතං හොති. අස්මීති ඛො පන භික්ඛවෙ අවිගතෙ, පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං අවක්කන්ති හොති: චක්ඛුන්ද්රියස්ස සොතින්ද්රියස්ස ඝානින්ද්රියස්ස ජිව්හින්ද්රියස්ස කායින්ද්රියස්ස. අත්ථි භික්ඛවෙ මනො, අත්ථි ධම්මා, අත්ථි අවිජ්ජාධාතු. අවිජ්ජාසම්ඵස්සජෙන භික්ඛවෙ, වෙදයිතෙන ඵුට්ඨස්ස අස්සුතවතො පුථුජ්ජනස්ස අස්මීතිපි’ස්ස හොති, අයමහමස්මීති’පිස්ස හොති භවිස්සන්තිපි’ස්ස හොති, රූපී භවිස්සන්ති’පිස්ස හොති, අරූපී භවිස්සන්ති’පිස්ස හොති. සඤ්ඤී භවිස්සන්ති’පිස්ස හොති, අසඤ්ඤී භවිස්සන්ති’පිස්ස හොති. නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී භවිස්සන්ති’පිස්ස හොති.
තිට්ඨන්ති ඛො පන භික්ඛවෙ, තත්ථෙව පඤ්චින්ද්රියානි. අථෙත්ථ සුතවතො අරියසාවකස්ස අවිජ්ජා පහීයති, විජ්ජා උප්පජ්ජති. තස්ස අවිජ්ජාවිරාගා විජ්ජුප්පාදා අස්මීති’පිස්ස න හොති. අයමහමස්මීති’පිස්ස න හොති, භවිස්සන්ති’පිස්ස න හොති, න භවිස්සන්ති’පිස්ස න හොති, රූපී භවිස්සන්ති’පිස්ස න හොති, අරූපී භවිස්සන්ති’පිස්ස න හොති, සඤ්ඤී භවිස්සන්ති’පිස්ස න හොති, අසඤ්ඤී භවිස්සන්ති’පිස්ස න හොති, නෙවසඤ්ඤීනාසඤ්ඤී භවිස්සන්ති’පිස්ස න හොතීති.
1. 1. 5. 6.
ඛන්ධ සුත්තං
48. සාවත්ථියං–
පඤ්ච ච භික්ඛවෙ, ඛන්ධෙ දෙසිස්සාමි, පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධෙ ච: තං සුණාථ -පෙ-
කතමෙ ච භික්ඛවෙ, පඤ්චක්ඛන්ධා: යං කිඤ්චි භික්ඛවෙ, රූපං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා, ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා, හීනං වා පණීතං වා, යං දූරෙ සන්තිකෙ වා, අයං වුච්චති රූපක්ඛන්ධො.
යා කාචි වෙදනා -පෙ- යා කාචි සඤ්ඤා -පෙ- යෙ කෙචි සඞ්ඛාරා -පෙ- යං කිඤ්චි විඤ්ඤාණං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං, අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා, ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා, හීනං වා පණීතං වා, යං දූරෙ සන්තිකෙ වා, අයං වුච්චති විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො. ඉමෙ වුච්චන්ති, භික්ඛවෙ, පඤ්චක්ඛන්ධා.
කතමෙ ච භික්ඛවෙ, පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා: යං කිඤ්චි භික්ඛවෙ, රූපං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා, ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා, හීනං වා පණීතං වා, යං දූරෙ සන්තිකෙ වා, සාසවං උපාදානියං, අයං වුච්චති රූපුපාදානක්ඛන්ධො.