3. 2. 10.
දුතියං අපුත්තකසුත්තං.
131. සාවත්ථියං–
අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො දිවාදිවස්ස යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො රාජානං පසෙනදිං කොසලං භගවා එතදවොච: හන්ද කුතො නු ත්වං මහාරාජ ආගච්ඡසි දිවාදිවස්සාති?
ඉධ භන්තෙ සාවත්ථියං සෙට්ඨි ගහපති කාලකතො. තමහං අපුත්තකං සාපතෙය්යං රාජන්තෙපුරං අතිහරිත්වා ආගච්ඡාමි. සතං භන්තෙ සතසහස්සානං හිරඤ්ඤස්සෙව, කො පන වාදො රූපියස්ස. තස්ස ඛො පන භන්තෙ සෙට්ඨිස්ස ගහපතිස්ස එවරූපො භත්තභොගො අහොසි: කණාජකං භුඤ්ජති බිලඞ්ගදුතියං. එවරූපො වත්ථභොගො අහොසි: සාණං ධාරෙති තිපක්ඛවසනං. එවරූපො යානභොගො අහොසි: ජජ්ජරරථකෙන යාති පණ්ණඡත්තකෙන ධාරියමානෙනාති.
එවමෙතං මහාරාජ, එවමෙතං මහාරාජ, භූතපුබ්බං සො මහාරාජ සෙට්ඨි ගහපති තගරසිඛිං පච්චෙකසම්බුද්ධං පිණ්ඩපාතෙන පටිපාදෙසි, “දෙථ සමණස්ස පිණ්ඩන්ති” වත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි. දත්වා ච පන පච්ඡා විප්පටිසාරී අහොසි: “වරමෙතං පිණ්ඩපාතං දාසා වා කම්මකරා වා භුඤ්ජෙය්යුන්ති.” භාතුච්ච පන එකපුත්තකං සාපතෙය්යස්ස කාරණා ජීවිතා වොරොපෙසි.
යං ඛො සො මහාරාජ සෙට්ඨි ගහපති තගරසිඛිං පච්චෙකසම්බුද්ධං පිණ්ඩපාතෙන පටිපාදෙසි, තස්ස කම්මස්ස විපාකෙන සත්තක්ඛත්තුං සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජි, තස්සෙව කම්මස්ස විපාකාවසෙසෙන ඉමිස්සායෙව සාවත්ථියා සත්තක්ඛත්තුං සෙට්ඨිත්තං කාරෙසි.
යං ඛො සො මහාරාජ සෙට්ඨි ගහපති දත්වා පච්ඡා විප්පටිසාරී අහොසි: “වරමෙතං පිණ්ඩපාතං දාසා වා කම්මකරා වා භුඤ්ජෙය්යුන්ති,” තස්ස කම්මස්ස විපාකෙන නාස්සුළාරාය භත්තභොගාය චිත්තං නමති. නාස්සුළාරාය වත්ථභොගාය චිත්තං නමති. නාස්සුළාරාය යානභොගාය චිත්තං නමති. නාස්සුළාරානං පඤ්චන්නං කාමගුණානං භොගාය චිත්තං නමති.
යං ඛො සො මහාරාජ සෙට්ඨි ගහපති භාතුච්ච පන එකපුත්තකං සාපතෙය්යස්ස කාරණා ජීවිතා වොරොපෙසි. තස්ස කම්මස්ස විපාකෙන බහූනි වස්සානි බහූනි වස්සසතානි බහූනි වස්සසහස්සානි බහූනි වස්සසතසහස්සානි නිරයෙ පච්චිත්ථ. තස්සෙව කම්මස්ස විපාකාවසෙසෙන ඉදං සත්තමං අපුත්තකං සාපතෙය්යං රාජකොසං පවෙසෙති. තස්ස ඛො පන මහාරාජ සෙට්ඨිස්ස ගහපතිස්ස පුරාණඤ්ච පුඤ්ඤං පරික්ඛීණං, නවඤ්ච පුඤ්ඤං අනුපචිතං. අජ්ජ පන මහාරාජ සෙට්ඨි ගහපති මහාරොරුවනිරයෙ පච්චතීති. එවං භන්තෙ සෙට්ඨි ගහපති මහාරොරුවං නිරයං උපපන්නොති? එවං මහාරාජ සෙට්ඨි ගහපති මහාරොරුවං නිරයං උපපන්නොති.
ධඤ්ඤං ධනං රජතං ජාතරූපං පරිග්ගහං වාපි යදත්ථි කිඤ්චි,
දාසා කම්මකරා පෙස්සා යෙ චස්ස අනුජීවිනො,
සබ්බං නාදාය ගන්තබ්බං සබ්බං නික්ඛිප්පගාමිනං
දාසා කම්මකරා පෙස්සා යෙ චස්ස අනුජීවිනො,
සබ්බං නාදාය ගන්තබ්බං සබ්බං නික්ඛිප්පගාමිනං
යඤ්ච කරොති කායෙන වාචාය උද චෙතසා,
තං හි තස්ස සකං හොති තඤ්ච ආදාය ගච්ඡති,
තඤ්චස්ස අනුගං හොති ඡායාව අනපායිනී.
තං හි තස්ස සකං හොති තඤ්ච ආදාය ගච්ඡති,
තඤ්චස්ස අනුගං හොති ඡායාව අනපායිනී.
තස්මා කරෙය්ය කල්යාණං නිචයං සම්පරායිකං,
පුඤ්ඤානි පරලොකස්මිං පතිට්ඨා හොන්ති පාණිනන්ති.
පුඤ්ඤානි පරලොකස්මිං පතිට්ඨා හොන්ති පාණිනන්ති.
අපුත්තකවග්ගො දුතියො.
තත්රුද්දානං:
ජටිලා පඤ්ච රාජානො දොණපාකසඞ්ගාමා ද්වෙ ති ච,
ධීතරා ද්වෙ අප්පමාදා ද්වෙ අපුත්තකෙන චාති.
ධීතරා ද්වෙ අප්පමාදා ද්වෙ අපුත්තකෙන චාති.
3. කොසලවග්ගො
3. 3. 1.
පුග්ගලසුත්තං
132. සාවත්ථියං–
අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො රාජානං පසෙනදිකොසලං භගවා එතදවොච: චත්තාරො මෙ මහාරාජ පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ චත්තාරො? තමොතමපරායණො තමොජොතිපරායණො ජොතිතමපරායණො ජොතිජොතිපරායණොති.