2. 5. 3.
අස්සලායනසුත්තං
එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන නානාවෙරජ්ජකානං බ්රාහ්මණානං පඤ්චමත්තානි බ්රාහ්මණසතානි සාවත්ථියං පටිවසන්ති කෙනචිදෙව කරණීයෙන. අථ ඛො තෙසං බ්රාහ්මණානං එතදහොසි: ‘අයං ඛො සමණො ගොතමො චාතුවණ්ණිං සුද්ධිං පඤ්ඤාපෙති. කො නු ඛො පහොති සමණෙන ගොතමෙන සද්ධිං අස්මිං වචනෙ පතිමන්තෙතු’න්ති.
තෙන ඛො පන සමයෙන අස්සලායනො නාම මාණවො සාවත්ථියං පටිවසති දහරො වුත්තසිරො සොළසවස්සුද්දෙසිකො ජාතියා, තිණ්ණං වෙදානං පාරගූ සනිඝණ්ඩුකෙටුභානං සාක්ඛරප්පභෙදානං ඉතිහාසපඤ්චමානං පදකො වෙය්යාකරණො ලොකායතමහාපුරිසලක්ඛණෙසු අනවයො. අථ ඛො තෙසං බ්රාහ්මණානං එතදහොසි: ‘අයං ඛො අස්සලායනො මාණවො සාවත්ථියං පටිවසති දහරො වුත්තසිරො සොළසවස්සුද්දෙසිකො ජාතියා, තිණ්ණං වෙදානං පාරගූ සනිඝණ්ඩුකෙටුභානං සාක්ඛරප්පභෙදානං ඉතිහාසපඤ්චමානං, පදකො වෙය්යාකරණො ලොකායතමහාපුරිසලක්ඛණෙසු අනවයො. සො ඛො පහොති සමණෙන ගොතමෙන සද්ධිං අස්මිං වචනෙ පටිමන්තෙතු’න්ති.
අථ ඛො තෙ බ්රාහ්මණා යෙන අස්සලායනො මාණවො තෙනුපඞ්කමිංසු, උපසඞ්කමිත්වා අස්සලායනං මාණවං එතදවොචුං: ‘අයං භො අස්සලායන, සමණො ගොතමො චාතුවණ්ණිං සුද්ධිං පඤ්ඤාපෙති. එතු භවං අස්සලායනො සමණෙන ගොතමෙන සද්ධිං අස්මිං වචනෙ පටිමන්තෙතූ’ති. එවං වුත්තෙ අස්සලායනො මාණවො තෙ බ්රාහ්මණෙ එතදවොච: ‘සමණො ඛලු භො ගොතමො ධම්මවාදී, ධම්මවාදිනො ච පන දුප්පතිමන්තියා භවන්ති. නාහං සක්කොමි සමණෙන ගොතමෙන සද්ධිං අස්මිං වචනෙ පතිමන්තෙතු’න්ති. දුතියම්පි ඛො තෙ බ්රාහ්මණා අස්සලායනං මාණවං එතදවොචුං: ‘අයං භො අස්සලායන, සමණො ගොතමො චාතුවණ්ණිං සුද්ධිං පඤ්ඤාපෙති. එතු භවං අස්සලායනො සමණෙන ගොතමෙන සද්ධිං අස්මිං වචනෙ පතිමන්තෙතුං. චරිතං ඛො පන භොතා අස්සලායනෙන පරිබ්බාජක’න්ති. දුතියම්පි ඛො අස්සලායනො මාණවො තෙ බ්රාහ්මණෙ එතදවොච: ‘සමණො ඛලු භො ගොතමො ධම්මවාදී, ධම්මවාදිනො ච පන දුප්පතිමන්තියා භවන්ති. නාහං සක්කොමි සමණෙන ගොතමෙන සද්ධිං අස්මිං වචනෙ පතිමන්තෙතු’න්ති. තතියම්පි ඛො තෙ බ්රාහ්මණා අස්සලායනං මාණවං එතදවොචුං: ‘අයං භො අස්සලායන සමණො ගොතමො චාතුවණ්ණිං සුද්ධිං පඤ්ඤාපෙති. එතු භවං අස්සලායනො සමණෙන ගොතමෙන සද්ධිං අස්මිං වචනෙ පතිමන්තෙතුං. චරිතං ඛො පන භොතා අස්සලායනෙන පරිබ්බාජකං, මා භවං අස්සලායනො අයුද්ධපරාජිතං පරාජයී’ති.
එවං වුත්තෙ අස්සලායනො මාණවො තෙ බ්රාහ්මණෙ එතදවොච: ‘අද්ධා ඛො අහං භවන්තො න ලභාමි. සමණො ඛලු භො ගොතමො ධම්මවාදී, ධම්මවාදිනො ච පන දුප්පතිමන්තියා භවන්ති. නාහං සක්කොමි සමණෙන ගොතමෙන සද්ධිං අස්මිං වචනෙ පතිමන්තෙතුං. අපි චාහං භවන්තානං වචනෙන ගමිස්සාමී’ති.
අථ ඛො අස්සලායනො මාණවො මහතා බ්රාහ්මණගණෙන සද්ධිං යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො අස්සලායනො මාණවො භගවන්තං එතදවොච: ‘බ්රාහ්මණා භො ගොතම, එවමාහංසු: ‘බ්රාහ්මණාව සෙට්ඨො වණ්ණො, හීනො අඤ්ඤො වණ්ණො. බ්රාහ්මණොව සුක්කො වණ්ණො, කණ්හො අඤ්ඤො වණ්ණො. බ්රාහ්මණාව සුජ්ඣන්ති නො අබ්රාහ්මණා, බ්රාහ්මණාව බ්රහ්මුනො පුත්තා ඔරසා මුඛතො ජාතා බ්රහ්මජා බ්රහ්මනිම්මිතා බ්රහ්මදායාදා’ති. ඉධ භවං ගොතමො කිමාහා’ති?
දිස්සන්තෙ ඛො පන අස්සලායන, බ්රාහ්මණානං බ්රාහ්මණියො උතුනියොපි ගබ්භිනියොපි විජායමානාපි පායමානාපි. තෙ ච බ්රාහ්මණා යොනිජාව සමානා, එවමාහංසු: ‘බ්රාහ්මණාව සෙට්ඨො වණ්ණො, හීනො අඤ්ඤො වණ්ණො. බ්රාහ්මණාව සුක්කො වණ්ණො, කණ්හො අඤ්ඤො වණ්ණො. බ්රාහ්මණාව සුජ්ඣන්ති නො අබ්රාහ්මණා, බ්රාහ්මණාව බ්රහ්මුනො පුත්තා ඔරසා මුඛතො ජාතා බ්රහ්මජා බ්රහ්මනිම්මිතා බ්රහ්මදායාදා’ති.
කිඤ්චාපි භවං ගොතමො එවමාහ. අථ ඛො බ්රාහ්මණා එවමෙතං මඤ්ඤන්ති. ‘බ්රාහ්මණොව සෙට්ඨො වණ්ණො හීනො අඤ්ඤො වණ්ණො -පෙ- බ්රහ්මදායාදා’ති.
තං කිං මඤ්ඤසි අස්සලායන, සුතං තෙ: ‘යොනකම්බොජෙසු අඤ්ඤෙසු ච පච්චන්තිමෙසු ජනපදෙසු ද්වෙව වණ්ණා, අය්යො චෙව දාසො ච. අය්යො හුත්වා දාසො හොති, දාසො හුත්වා අය්යො හොතී’ති.
එවං භො සුතං තං මෙ යොනකම්බොජෙසු අඤ්ඤෙසු ච පච්චන්තිමෙසු ජනපදෙසු ද්වෙව වණ්ණා අය්යො චෙව දාසො ච. අය්යො හුත්වා දාසො හොති, දාසො හුත්වා අය්යො හොතී’ති. එත්ථ අස්සලායන බ්රාහ්මණානං කිං බලං කො අස්සාසො, යදෙත්ථ බ්රාහ්මණා එවමාහංසු: ‘බ්රාහ්මණාව සෙට්ඨො වණ්ණො, හීනො අඤ්ඤො වණ්ණො, -පෙ- බ්රහ්මදායාදා’ති.
කිඤ්චාපි භවං ගොතමො එවමාහ. අථ ඛො එත්ථ බ්රාහ්මණා එවමෙතං මඤ්ඤන්ති: ‘බ්රාහ්මණාව සෙට්ඨො වණ්ණො හීනො අඤ්ඤො වණ්ණො, -පෙ- බ්රහ්මදායාදා’ති.
තං කිං මඤ්ඤසි අස්සලායන, ඛත්තියොව නු ඛො පාණාතිපාතී අදින්නාදායී කාමෙසු මිච්ඡාචාරී මුසාවාදී පිසුනාවාචො ඵරුසාවාචො සම්ඵප්පලාපී අභිජ්ඣාලු බ්යාපන්නචිත්තො මිච්ඡාදිට්ඨි කායස්ස භෙදා පරම්මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජෙය්ය, නො බ්රාහ්මණො. වෙස්සොව නු ඛො -පෙ- සුද්දොව නු ඛො පාණාතිපාතී අදින්නාදායී කාමෙසු මිච්ඡාචාරී මුසාවාදී පිසුනාවාචො ඵරුසාවාචො සම්ඵප්පලාපී අභිජ්ඣාලු බ්යාපන්නචිත්තො මිච්ඡාදිට්ඨි, කායස්ස භෙදා පරම්මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජෙය්ය, නො බ්රාහ්මණො’ති.