2. 3. 4.
දීඝනඛ සුත්තං
එවං මෙ සුතං එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ සූකරඛතායං. අථ ඛො දීඝනඛො පරිබ්බාජකො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි, සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතො ඛො දීඝනඛො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච:
අහං හි භො ගොතම එවං වාදී එවංදිට්ඨි, සබ්බං මෙ න ඛමතීති. යාපි ඛො තෙ එසා අග්ගිවෙස්සන දිට්ඨි සබ්බං මෙ න ඛමතීති, එසාපි තෙ දිට්ඨි න ඛමතීති. එසා චෙ මෙ භො ගොතම දිට්ඨි ඛමෙය්ය තම්පස්ස තාදිසමෙව, තම්පස්ස තාදිසමෙවාති. අතො ඛො තෙ අග්ගිවෙස්සන බහූහි බහුතරා ලොකස්මිං යෙ එවමාහංසු: තම්පස්ස තාදිසමෙව, තම්පස්ස තාදිසමෙවාති. තෙ තඤ්චෙව දිට්ඨිං නප්පජහන්ති, අඤ්ඤඤ්ච දිට්ඨිං උපාදියන්ති. අතො ඛො තෙ අග්ගිවෙස්සන තනූහි තනුතරා ලොකස්මිං යෙ එවමාහංසු: තම්පස්ස තාදිසමෙව, තම්පස්ස තාදිසමෙවාති. තෙ තඤ්චෙව දිට්ඨිං පජහන්ති, අඤ්ඤඤ්ච දිට්ඨිං න උපාදියන්ති.
සන්තග්ගිවෙස්සන එකෙ සමණබ්රාහ්මණා එවං වාදිනො එවංදිට්ඨිනො සබ්බං මෙ ඛමතී’ති. සන්තග්ගිවෙස්සන එකෙ සමණබ්රාහ්මණා එවං වාදිනො එවංදිට්ඨිනො සබ්බං මෙ න ඛමතී’ති. සන්තග්ගිවෙස්සන එකෙ සමණබ්රාහ්මණා එවං වාදිනො එවංදිට්ඨිනො එකච්චං මෙ ඛමති, එකච්චං මෙ න ඛමතීති.
තත්රග්ගිවෙස්සන යෙ තෙ සමණබ්රාහ්මණා එවං වාදිනො එවංදිට්ඨිනො සබ්බං මෙ ඛමතී’ති. තෙසමයං දිට්ඨි සාරාගාය සන්තිකෙ සංයොගාය සන්තිකෙ අභිනන්දනාය සන්තිකෙ අජ්ඣොසානාය සන්තිකෙ උපාදානාය සන්තිකෙ.
තත්රග්ගිවෙස්සන යෙ තෙ සමණබ්රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො සබ්බං මෙ න ඛමතී’ති. තෙසමයං දිට්ඨි අසාරාගාය සන්තිකෙ අසංයොගාය සන්තිකෙ අනභිනන්දනාය සන්තිකෙ අනජ්ඣොසානාය සන්තිකෙ අනුපාදානාය සන්තිකෙති.
එවං වුත්තෙ දීඝනඛො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච: උක්කංසති මෙ භවං ගොතමො දිට්ඨිගතං සමුක්කංසති මෙ භවං ගොතමො දිට්ඨිගත’න්ති.
තත්රග්ගිවෙස්සන යෙ තෙ සමණබ්රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො: එකච්චං මෙ ඛමති, එකච්චං මෙ න ඛමතී’ති. යා හි ඛො නෙසං ඛමති සායං දිට්ඨි සාරාගාය සන්තිකෙ, සංයොගාය සන්තිකෙ, අභිනන්දනාය සන්තිකෙ, අජ්ඣොසානාය සන්තිකෙ, උපාදානාය සන්තිකෙ. යාහි ඛො තෙසං න ඛමති සායං දිට්ඨි අසාරාගාය සන්තිකෙ අසංයොගාය සන්තිකෙ අනභිනන්දනාය සන්තිකෙ අනජ්ඣොසානාය සන්තිකෙ අනුපාදානාය සන්තිකෙ.
තත්රග්ගිවෙස්සන යෙ තෙ සමණබ්රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො සබ්බං මෙ ඛමතී’ති. තත්ථ විඤ්ඤූ පුරිසො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: යා ඛො මෙ අයං දිට්ඨි සබ්බං මෙ ඛමතී’ති. ඉමඤ්චෙ අහං දිට්ඨිං ථාමසා පරාමස්ස අභිනිවිස්ස වොහරෙය්යං: ඉදමෙව සච්චං, මොඝමඤ්ඤ’න්ති. ද්වීහි මෙ අස්ස විග්ගහො. යො චායං සමණො වා බ්රාහ්මණො වා එවංවාදී එවංදිට්ඨි: සබ්බං මෙ න ඛමතීති. යොචායං සමණො වා බ්රාහ්මණො වා එවංවාදී එවංදිට්ඨි: එකච්චං මෙ ඛමති, එකච්චං මෙ න ඛමතී’ති. ඉමෙහි අස්ස ද්වීහි විග්ගහො. ඉති විග්ගහෙ සති විවාදො, විවාදෙ සති විඝාතො, විඝාතෙ සති විහෙසා. ඉති සො විග්ගහඤ්ච විවාදඤ්ච විඝාතඤ්ච විහෙසඤ්ච අත්තනි සම්පස්සමානො තඤ්චෙව දිට්ඨිං පජහති. අඤ්ඤඤ්ච දිට්ඨිං න උපාදියති. එවමෙතාසං දිට්ඨීනං පහානං හොති. එවමෙතාසං දිට්ඨීනං පටිනිස්සග්ගො හොති.
තත්රග්ගිවෙස්සන යෙ තෙ සමණබ්රාහ්මණා එවංවාදිනො එවංදිට්ඨිනො ‘සබ්බං මෙ න ඛමතී’ති. තත්ථ විඤ්ඤූ පුරිසො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: යා ඛො මෙ අයං දිට්ඨි ‘සබ්බං මෙ න ඛමතී’ති. ඉමඤ්චෙ අහං දිට්ඨිං ථාමසා පරාමස්ස අභිනිවිස්ස වොහරෙය්යං: ‘ඉදමෙව සච්චං, මොඝමඤ්ඤ’න්ති. ද්වීහි මෙ අස්ස විග්ගහො. යො චායං සමණො වා බ්රාහ්මණො වා එවංවාදී එවංදිට්ඨි: ‘සබ්බං මෙ ඛමතී’ති. යො චායං සමණො වා බ්රාහ්මණො වා එවංවාදී එවංදිට්ඨි: ‘එකච්චං මෙ ඛමති, එකච්චං මෙ න ඛමතී’ති. ඉමෙහි මෙ අස්ස ද්වීහි විග්ගහො. ඉති විග්ගහෙ සති විවාදො, විවාදෙ සති විඝාතො, විඝාතෙ සති විහෙසා. ඉති සො විග්ගහඤ්ච විවාදඤ්ච විඝාතඤ්ච විහෙසඤ්ච අත්තනි සම්පස්සමානො තඤ්චෙව දිට්ඨිං පජහති. අඤ්ඤඤ්ච දිට්ඨිං න උපාදියති. එවමෙතාසං දිට්ඨීනං පහානං හොති. එවමෙතාසං දිට්ඨීනං පටිනිස්සග්ගො හොති.
තත්රග්ගිවෙස්සන යෙ තෙ සමණබ්රාහ්මණා එවං වාදිනො එවංදිට්ඨිනො: ‘එකච්චං මෙ ඛමති, එකච්චං මෙ න ඛමතී’ති. තත්ථ විඤ්ඤූ පුරිසො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති. යා ඛො මෙ අයං දිට්ඨි: එකච්චං මෙ ඛමති, එකච්චං මෙ න ඛමතීති. ඉමඤ්චෙ අහං දිට්ඨිං ථාමසා පරාමස්ස අභිනිවිස්ස වොහරෙය්යං: ‘ඉදමෙව සච්චං, මොඝමඤ්ඤ’න්ති. ද්වීහි මෙ අස්ස විග්ගහො, යො චායං සමණො වා බ්රාහ්මණො වා එවංවාදී එවංදිට්ඨි: ‘සබ්බං මෙ ඛමතී’ති. යො චායං සමණො වා බ්රාහ්මණො වා එවංවාදී එවංදිට්ඨි: ‘සබ්බං මෙ න ඛමතී’ති. ඉමෙහි මෙ අස්ස ද්වීහි විග්ගහො. ඉති විග්ගහෙ සති විවාදො, විවාදෙ සති විඝාතො, විඝාතෙ සති විහෙසා. ඉති සො විග්ගහඤ්ච විවාදඤ්ච විඝාතඤ්ච විහෙසඤ්ච අත්තනි සම්පස්සමානො තඤ්චෙව දිට්ඨිං පජහති, අඤ්ඤඤ්ච දිට්ඨිං න උපාදියති. එවමෙතාසං දිට්ඨීනං පහානං හොති, එවමෙතාසං දිට්ඨීනං පටිනිස්සග්ගො හොති.