කඨින වංසය - කිරිවත්තුඩුවේ ප්‍රඥාසාර හිමි 1951.pdf
- කතෘ :
- කිරිවත්තුඩුවේ ප්‍රඥාසාර හිමි
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය :
- 1951
- මුද්‍රිත වර්ෂය :
- 1951
- පිටු ගණන :
- 247
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 1,217
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2022-11-15
- ගොනුවේ ප්‍රමාණය :
- 54 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
කඨිනානිසංස විස්තර සහිත කඨින වංසය යනු පෑලියගොඩ විද්‍යාලංකාර පරිවෙණාධිපතිව වැඩවිසූ ත්‍රිපිටකවාගීශ්වරාචාර්ය්‍ය කිරිවත්තුඩුවේ ශ්‍රී ප්‍රඥාසාර නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් සම්පාදිත, කඨින විනය කර්මය හා එහි අනුසස් සවිස්තරව පහදා දෙන ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථයකි. මෙහි දෙවෙනි සංස්කරණය 1951 දී විද්‍යාලංකාර මුද්‍රණාලය මඟින් මුද්‍රණය කර ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි කඨින චීවර පූජාවේ ආරම්භය, වස් විසීම, පවාරණය, කඨින ඇතුරීම හා එය උදුරා දැමීම පිළිබඳ සියලු විනය නීති රීති පාලි විනය පිටකය, අටුවා, ටීකා ආශ්‍රයෙන් මෙහි පරිච්ඡේද 13 කින් විස්තර කෙරේ. ලක්‍ෂ්මීපොකුණේ ශ්‍රී ධර්මාරාම නාහිමියන්ගේ ‘කඨිනත්ථාරදීපනී’, ඕවිටිගමුවේ ධම්මක්‍ඛන්ධ හිමියන්ගේ විවේචනාත්මක ලිපි සහ මීවැවේ සුමංගල හිමියන්ගේ ‘ව්‍රතීපටිපත්තී ධර්මවිභාගය’ ආදී ලිපි ද මෙහි පරිච්ඡේද සඳහා ප්‍රයෝජනයට ගෙන තිබේ.
පොතෙහි අන්තර්ගත ප්‍රධාන පරිච්ඡේද:
- සම්බෝධි කථා පරිච්ඡෙදය
- පබ්බජ්ජා කථා පරිච්ඡෙදය
- පඨමබෝධි කථා පරිච්ඡෙදය
- වස්සුපනායික කථා පරිච්ඡෙදය
- පවාරණ කථා පරිච්ඡෙදය
- කඨින සික්ඛා කථා පරිච්ඡෙදය
- කඨිනත්ථාර කථා පරිච්ඡෙදය
- කඨිනුද්ධාර කථා පරිච්ඡෙදය
- කඨින පකිණ්ණක කථා පරිච්ඡෙදය
- කඨින වතකථා පරිච්ඡෙදය
- කඨින දායක කථා පරිච්ඡෙදය
- කඨින වාක්‍ය කථා පරිච්ඡෙදය
- කඨිනානිසංස කථා පරිච්ඡෙදය
සංඥාපනය
ශ්‍රී ලංකා සම්බුද්ධශාසනය දීපප්‍රසාදක අනුබුද්ධ මහා මහෙඳු මහරහතන් වහන්සේගෙන් ආරම්භවූ තැන් පටන් මේ දක්වා ගුණනුවණින් පිරිපුන් කල්‍යාණමිත්‍ර ත්‍රිපිටකධර බහුශ්‍රුත ශික්‍ෂාකාමී මහාස්ථවිරයන් වහන්සේලාගේ සදුපදේශයෙන් පරිපෝෂිත ගුණ නුවණ ඇති ගිහි පැවිදි දෙපක්‍ෂය විසින් ම ඒ ඒ විහාරාරාමයන්හි මහත් ශ්‍රද්ධාවෙන් මහත් භක්තියෙන් හා මහත් ගෞරවයෙන් ද පවත්වනු ලබන පුණ්‍යකර්ම විශේෂයකට කඨින පින්කම යයි ව්‍යවහාර කරනු ලැබේ.
කඨින චීවරය සියලු බුදුවරයන් වහන්සේලා විසින් පසස්නා ලද හෙයින් ද, තමන්වහන්සේ විසිනු දු එයට සහභාගී ව ලෝකයාට මහඟු ආදර්ශයක් දුන් හෙයින් ද, සියලු ආමිසදානයන් අතුරෙන් කඨිනදානය ඉතා උතුම් හෙයින් ද, අට මහා කුශලයට ඇතුළත් වන හෙයින් ද, මෙය ශ්‍රෙෂ්ඨතම පුණ්‍යකර්මයෙකි.
එසේම සුවිසි මහා විපත්තියකින් තොරව සතළොස් මහා සම්පත්තියකින් යුක්තව කෙළින් සිවුරු (=කඨින චීවර) අතුරන භික්‍ෂූන්ට ඇවැත් පසකින් නිදහස්ව අනුසස් පසක් ලැබෙන හෙයින් ද, කඨිනයක් දීමෙන් දායක දායිකාවන්ට අනුසස් රැසක් ලැබෙන හෙයින් ද, එක විහාරස්ථානයකදී අවුරුද්දකට එකවරක් මිස දෙවරක් කල නොහැකි පින්කමක් වන හෙයින් ද, දුර්ලභවූත් දුෂ්කරවූත් කුශලකර්මයෙකැයි පිළිගනු ලැබේ.
මෙහිත් පෙර ශ්‍රී බු. ව. 1958 පමණවූ වකවානුවෙහි කෝට්ටේ ජයවර්ධන පුරයෙහි දැහැමින් රාජ්‍යානුශාසනය කළ පරාක්‍රමබාහු මහරජතුමන් විසින් බුදුබව පතා සම්පරිෂ්කාර සහිත තුන් දහස් සාරසියදෙතිසක් (3432) කඨින සිවුරු පූජා කොට මහඟු ධර්ම ප්‍රකරණයක් ද ලියවූ බව සඳහන් වේ. ඒ ප්‍රකරණය නම් පුරාණ කඨිනානිසංසය යි. තෑරගල වනරතන සංඝරාජ, තොටගමුවේ ශ්‍රී රාහුල සංඝරාජ, මංගල සංඝරාජාදි ශාසනානුශාසක උතුමන් වැඩ විසූ සමයෙක කළ එම ග්‍රන්ථය ත්‍රිපිටකධර පණ්ඩිතොත්තමයකු විසින් ලියූ පිළිගත් ග්‍රන්ථයක් බව කිවයුතු නොවේ. මේ ශ්‍රෙෂ්ඨතම පුණ්‍යක්‍රියාව පිළිබඳව ගිහි පැවිදි දෙපක්‍ෂය විසින් ම කරුණු උගත යුතු හෙයින් ද, අනුසස් දතමනා හෙයින් ද, “සිය බසින් මෙබඳු ධර්ම ග්‍රන්ථයක් නිපදවීම මැනවැ”යි යන කාරුණික අදහස එම ග්‍රන්ථ නිෂ්පාදනයට හේතුව වශයෙන් සැලකිය හැකිය.
මෙසේ හෙයින් පාරම්පරික ආගමික චාරිත්‍රයන් උසස් කොට ගරු කොට සලකන ශිෂ්ට බෞද්ධ සමාජයක වැඩිහිටි පක්‍ෂය අතර පමණක් නොව කුඩා අවධියෙහි සිටින ළමයින් අතර පවා කඨින පින්කම ගැන බලවත් උනන්දුවක් ඕනෑකමක් ඇතිබව ද පෙනේ. එම නිසා ළමයින් සහ තරුණයන් ද මෙබඳු උතුම් පින්කම්හි යෙදවීම වැඩිහිටි සත්පුරුෂයන්ගේ යුතුකමකි.
කඨින යනු නොබිඳිය හැකි සිදුරු කළ නොහැකි කුශලකර්මයකට ව්‍යවහාර කරන නමෙකි. මෙය දෙපට සිවුරය, තනිපට සිවුරය, අඳනා සිවුරය යන තුන් සිවුරෙන් එක සිවුරක් අරමුණු කොට ගෙනම විය යුතු හෙයින් චීවරය ද කඨින නාමය ලබයි. පුණ්‍යකර්මය ද කඨින නම් වේ. කඨින චීවරය වනාහි අවපිරිකරට අයත් සිවුරක් වැනි දෙයක් නොව විනය ශික්‍ෂා ප්‍රඥප්ති රැසකින් බලය ලත් උතුම් සිවුරකි. සැදැහැවත් දායකයන් සඟසතු කරන්නේ වස්ත්‍රයක් වුවත් එය සිවුරක් පිණිස ම පරිකපන හෙයින් වස්ත්‍රයට ද විකප්ප ව්‍යවහාර වශයෙන් සිවුර යයි කිව හැකියි. “සිවුරු පිණිස පරිකැපූ පිළි සිවුරුපිළී”යි සිදත් සඟරා කර්තෲන් වහන්සේ විසින් දැක්වූ සමාසනිර්දේශයෙන් ද එය හොඳින් පැහැදිලි වේ.
මේ ධර්ම ග්‍රන්ථයෙහි අප ගෞතම සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනයෙහි කඨිනය ආරම්භවූ තැන් පටන් ඒ පිළිබඳ විස්තර ඇතුළත් වේ. එසේ ද වුවත් විනය පෙළ අටුවා ටීකා වන්හි මේ සඳහා දක්වා තිබෙන හැම විස්තරයක් ම මෙහි ඇතුළත් කළ හොත් මේ පොත මීට වඩා දෙතුන් ගුණයකින් විශාල විය හැකි හෙයින් මෙහි සඳහන් වූයේ ප්‍රමාණවත් කොට සංග්‍රහ කරන ලද සැලකිය යුතු කරුණු ස්වල්පයක් පමණෙකි.
අපේ පාලි සිංහල බෞද්ධ ග්‍රන්ථමාලාවෙහි වංසකථා නාමයෙන් ලියූ පොත් රැසකි. එනම්:- බුද්ධවංසය, බොධිවංසය, දාඨාවංසය, ථූපවංසය, ඡද්දන්තගල්ල විහාරවංසය, මහා වංසය, දීපවංසය, සාසනවංසය යනු එයින් සමහරෙකි. ඒ මේ වංශ ග්‍රන්ථයකට ගෞරවයක් වශයෙන් ද එසේම කඨිනාස්තරණය පෙර බුදුවරයන්ගේ ශාසන වලත් මෙසේ ම ආ හෙයින් ද අපේ මේ ග්‍රන්ථය ද කඨිනවංස නම් වේ. එ මතු නොව කඨිනානිසංස කථාව ද මෙහි සවිස්තරව ඇතුළත් වන හෙයින් “කඨිනානිසංස විස්තරය සහිත කඨින වංසය”යි සඳහන් කෙළෙමු.
මෙහි සම්බෝධි කථා, පබ්බජ්ජා කථා, පඨමබෝධි කථා, වස්සුපනායික කථා, පවාරණ කථා, කඨිනසික්ඛා කථා, කඨිනත්ථාර කථා, කඨිනුද්ධාර කථා, කඨිනපකිණ්ණක කථා, කඨිනවත කථා, කඨිනදායක කථා, කඨිනවාක්‍ය කථා, කඨිනානිසංස කථා යයි පරිච්ඡේද තෙළෙසෙකි.
මේ පරිච්ඡෙදයන්හි පාරාජිකාපාළි, මහාවග්ග, චුල්ලවග්ග, පාචිත්තිය, පරිවාර, සමන්තපාසාදිකා, සාරත්ථදීපනී, විමතිවිනෝදනී, පාළිමුත්තකවිනය, පාළිමුත්තකවිනය ටීකා, විනයාලංකාර විනයවිනිශ්චය, බුද්ධසික්ඛා, පාතිමොක්ඛ, කඞ්ඛාවිතරණී, කඞ්ඛාවිතරණී ටීකා, කඞ්ඛාවිතරණී පිටපොත යන විනය පිටකයෙහි පෙළ අටුවා ටීකා සංග්‍රහ ග්‍රන්ථ වලින් ද-දීඝනිකාය, මජ්ඣිමනිකාය, අංගුත්තරනිකාය, සුත්තනිපාතය, සුත්තනිපාතට්ඨ කථා, පපඤ්චසූදනී, මනොරථපූරණී, බුද්ධවංසට්ඨ කථා, ඉතිවුත්තකට්ඨ කථා, ධම්මපදට්ඨ කථා, විසුද්ධිමග්ග, විසුද්ධිමග්ග ටීකා, සාරසංගහ, සද්ධම්මොපායනී යන සූත්‍රපිටකයෙහි පෙළ අටුවා ටීකා සංග්‍රහ ග්‍රන්ථවලින් ද ධම්මසංගණී, විභංග, අට්ඨසාලිනී, සම්මොහවිනොදනී, අභිධම්මත්ථසංගහ, විභාවිනී ටීකා, යන අභිධර්ම පෙළ අටුවා ටීකා වලින් ද ධම්මපද පුරාණ සන්නය, විශුද්ධිමාර්ග සන්නය, අභිධර්මාර්ථසංග්‍රහ සන්නය හා එහි භාවසන්නය, පුරාණ කඨිනානිසංසය, ධර්මප්‍රදීපිකාව, සද්ධර්මරත්නාවලිය, සද්ධර්මරත්නාකරය, මහා වංසය, උපාලි කථිකාවත ආදි ග්‍රන්ථයන්ගෙන් ද උපුටා ගෙන හැර දැක්වූ කරුණු ඇතුළත් වේ.
තවද ශ්‍රද්ධා ශීලාදි තපෝගුණයෙන් හා බහුශ්‍රැතත්‍වාදි සංඝශොභන ගුණයෙන් ද ප්‍රතිමණ්ඩිත අතීත විද්‍යාලංකාර පරිවෙණාධිපති අස්මදාචාර්‍ය්‍යොත්තම ත්‍රිපිටකවාගීශ්වරාචාර්ය්‍ය උපාධ්‍යාය ලක්‍ෂ්මීපොකුණේ ධර්මකීර්ති ශ්‍රී ධර්මාරාමාභිධාන ප්‍රධාන සංඝනායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ විසින් උපසම්පදාවෙන් පස්වෙනි වර්‍ෂ (ක්‍රි ව. 1896 දී) හුනුපිටියේ විජයසුන්දරාරාමවිහාරස්ථානයෙහි වස් එළඹ වැඩ වෙසෙමින් එම වස්කාලය තුළ කඨිනාස්තරණය නම්වූ මේ ශාසනික ගරු විනයකර්මය පිළිබඳව පෙළ අටුවා ටීකාදිය සසඳා “කඨිනත්ථාරදීපනී” නම්වූ කුඩා විනය ග්‍රන්ථයක් ලියනලදී.
කඨින අත්ථාර විධිය ගැන ගිහි පැවිදි දෙපක්‍ෂයටම ප්‍රයෝජන වන අයුරු ඒ පිළිබඳ මතභේද නිරාකරණය වන සේ මනා විස්තරයකින් කළ එම ග්‍රන්ථය මුද්‍රිත ද විය. එහෙත් ප්‍රයෝජන ගනු කැමැත්තවුන්ට එයින් ද පහසුව සැලසෙන පරිද්දෙන් එය සකස් කොට මෙහි “කඨිනත්ථාර කථා” - “කඨිනුද්ධාර කථා” නම්වූ 7-8 වෙනි පරිච්ඡේදවලට ඇතුළත් කෙළෙමු.
එසේම මුන්වහන්සේ ජීවත්ව වැඩ විසූ කාලය තුළ කඨින පින්කම් පිළිබඳව හැම අවස්ථාවකදීම සෙසු විනය කර්මයන්හි මෙන් මහත් උනන්දුවක් දැක්වූයේ හුදු ශාසනාලයෙන් ම ය. එහෙයින් මුන්වහන්සේ සම්බන්ධව සිදු කළ කඨින පින්කම්වලදී කඨින සිවුරට ඇල්ලීමට යොදන ගණ්ඩිය හා ඝනසඟල තමන් වහන්සේගේ අතින් ම නිමවීම උන්වහන්සේගේ ශෝභන සිරිතෙකුදු විය.
තවද බොහෝකලක් විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන්හි ආචාර්ය්‍ය ධුරන්ධරව මහත්සේවයක් සිදු කළ ධර්ම විනය දෙක්හි හසල බුද්ධියක් ඇති ඕවිටිගමුවේ ධම්මක්‍ඛන්ධ ස්ථවිරතුමන් විසින් මේ පිළිබඳව පෙළ අටුවා ටීකාවන් හා සසඳා විවේචනාත්මකව ලියූ කොටසක් මෙහි “කඨින වාක්‍ය කථා” පරිච්ඡෙදයෙහි ඇතුළත් වේ.
එසේම විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන්හි විශිෂ්ට ආදි ශිෂ්‍යවරයෙක් වූ ත්‍රිපිටක ධර්මධරයකු වශයෙන් සුප්‍රකට කීර්තිකදම්බයක් ඇති ආභිධාර්මිකාචාර්ය්‍ය යූ. බී. රාජකරුණා (මීවැවේ සුමංගල) මහාශ්‍රමණයන් විසින් ලියූ “ව්‍රතීපටිපත්තී ධර්මවිභාගය” ද මෙහි කඨිනානිසංස කථා පරිච්ඡෙදයට ම ඇතුළත් කරනලදී. එසේ ම සාමාන්‍යයෙන් බෞද්ධෝපාසක උපාසිකාදීන්ගේ ධර්මඥානය පුළුල් කරගත හැකි වන පරිද්දෙන් හා ශ්‍රද්ධාව ලියලන පරිද්දෙන් ලියන ලද දහම් විස්තර ද බොහෝ රාශියක් මෙහි සඳහන් වේ.
මෙසේ මේ ග්‍රන්ථය කියවීමෙන් වැඩ සිදුකරගනු කැමති බෞද්ධ ලෝකයාගේ ගුණ නුවණ දියුණුව සඳහාත් කඨිනපින්කම්හි අනුසස් අනුමෝදනා කරවීමෙහි ලා ධර්මකථික භික්‍ෂූන්ට කරුණු උපුටා ගැනීමේ පහසුව සලසනු සඳහාත් කරුණානුග්‍රහයෙන් කළ මේ ධර්මවිනය සද්ධර්මය ලෝසසුන් වැඩ පිණිස චිරප්‍රවෘත්ත වේවා යි ප්‍රාර්ථනා කරන අතරම මෙහි පිටකවරයේ පෙනෙන චිත්‍රය ඇඳ දුන් ලංකා විශ්වවිද්‍යාලයේ ලීලානන්ද ප්‍රේමතිලක මහතාට හා විද්‍යාලංකාර මුද්‍රණාලයේ සේවකයින්ට ද අපේ ස්තුතිය හිමිවේවා.
මෙබවට,
ලෝසසුන් වැඩ කැමති
කිරිවත්තුඩුවේ ශ්‍රී ප්‍රඥාසාර නායක ස්ථවිර
බු: ව: 2494 ක්වූ වප් පුරපසළොස්වක
ක්‍රි: ව: 1951 ක්වූ ඔක්තෝම්බර් 14 දින
විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන්හි දී ය