දළ්හීකරණනිච්ඡය - සරණජෝතිතිස්ස හිමි 1933.pdf
partial
- කතෘ :
- දෙඩන්දූවේ සරණජෝතිතිස්ස හිමි
- ප්රකාශිත වර්ෂය :
- 2022
- මුද්රිත වර්ෂය :
- 2022
- පිටු ගණන :
- 67
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 558
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2022-08-14
- ගොනුවේ ප්රමාණය :
- 35 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
දළ්හීකරණනිච්ඡය යනු විනයාචාර්ය දෙඩන්දූවේ ශ්රී සරණජෝති තිස්ස අධිකරණ නායක ස්වාමීන්ද්රයන් වහන්සේ විසින් සම්පාදිත විනය ග්රන්ථයකි. මෙහි පළමු මුද්රණය 1933 සැප්තැම්බර් මස දෙඩන්දූව මුද්රණ යන්ත්රාලයේදී ජී. එච්. බී. ආර්තර් ද සිල්වා මහතා විසින් ප්රකාශයට පත් කර ඇති අතර, මෙම පිටපත 2022 ජූලි මස බෝධිචිත්තෝපකාර විවේක සෙනසුන මගින් සිදු කරන ලද දෙවැනි මුද්රණයයි.
මෙම කෘතිය මගින් එකල ලක්දිව භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර මහත් විවාදයකට තුඩු දී තිබූ දළ්හීකර්මය (දළ්හීකම්මෝපසම්පදාව) පිළිබඳ ගැටලුව ත්රිපිටක පාළි, අටුවා, ටීකා සාධක හා ශාසන ඉතිහාසය පදනම් කරගෙන විග්රහ කරමින්, එය ශාසනානුලෝම නොවන බවත් ප්රතික්ෂේපිත බවත් ගාථා 255ක් ඇසුරින් විනිශ්චය කර දක්වයි.
මෙහි මුල් මුද්රණය සඳහා අමරපුර නිකායේ මහා නායක රන්දොඹේ පඤ්ඤාමොලි තිස්ස හිමි, විද්යෝදය පරිවේණාධිපති කහවේ ශ්රී රතනසාර නාහිමි, පැලෑණේ ශ්රී වජිරඤාණ නාහිමි සහ උඩරට අමරපුර නිකායේ මහා නායක විදුරුපොල පියතිස්ස නාහිමි යන යතිවරයන් වහන්සේලා විසින් සපයන ලද ප්රශංසාත්මක නිවේදන සහ සටහන් ඇතුළත් වේ.
දළ්හීකම්මනිච්ඡය ග්රන්ථයට පෙරවදනක්
මෙයට වසර අනූවකට පමණ පෙර ලක්දිව දකුණුලක ධර්මධර බොහෝ තෙරවරුන් බිහි කළ දොඩන්දූව ගම්පියෙසෙහි උපන් අමරපුර ශ්රී ධර්මයුක්තික නිකායෙහි අධිකරණ සංඝනායක වැ වැඩ විසූ විනයාචරිය සද්ධර්ම කීර්ති ශ්රී සරණජෝති තිස්සාභිධාන මහා තෙරපාදයන් විසින් මෙකී ‘දළ්හීකම්මනිච්ඡය’ ගාථා බන්ධනය රචනා කරන ලදී. එකල ලක්දිව නිකාය භේදයට බෙහෙවින් උපස්ථම්භක වූ දළ්හීකම්මෝපසම්පදාවට පක්ෂව අම්බලන්ගොඩ දේවානන්දාභිධාන උපසංඝරාජයන් වහන්සේ විසින් රචිත ‘දළ්හීකම්මවිනිච්ඡය’ ගතෙහි දොස් දැක්වීමට හා දළ්හීකම්මෝපසම්පදාව සර්වඥ ශාසනානුලෝම නො වන බව හඟිනු වස් මේ ගාථා ප්රබන්ධය රචනා වී යැ. පෙර මෙ ලක්දිව විනයධර තෙරුන් අතර මෙලෙස පිරිසිදු ධර්ම විනය මතු කර ගැනීම පිණිස මෙලෙස පොත් රචනා වී ද, දැන් දැන් පෙර වූවක් මැ කරපින්නා යනු විනා විමසා බලා අටුවා ඇදුරන් දැක්වූ නයින් දහම විනය මතු කරගැනීමට උත්සුක වන පිරිස් පෙනෙන්නට නැත. එබැවින් යම් යම් දහම විනය කරුණක් පිළිබඳව විනිශ්චයකට පැමිණීමේ දී ඒ පැරණි ඇදුරු උතුමන් එකී කරුණක් පිළිබඳව දක්වන ලද විනිශ්චයක් සලකා බැලීම වටී මැ ය.
විනයෙහි සෑම කරුණක් ම පිළිබඳව තොරතුරු සෑම විට ම පෙළ අටුවා ටීකා ග්රන්ථ තුළින් ම දැක ගත හැක්කේ නොවේ. එබඳු විටෙක දහම් මැනැවින් දැරූ උතුමෝ පුරාතන මූල ග්රන්ථයන්හි පැමිණි දහම් නය සලකා එයට අනුලෝම වන පරිද්දෙන් කරුණු ගෙනහැර දක්වති. එබැවින් වෙසෙසින් විනය විනිසක දී ඒ ඇදුරන්ගේ අදහස් ද සලකා බැලීම මනාම ය. ප්රස්තුත දළ්හීකම්මෝපසම්පදාව ද සිංහල බුරුම සියම් යනාදී ථේරවාදය දැරූ දෙස්වල තෙරවරුන් වහන්සේලා අතර බෙහෙවින් සංවාදයට බඳුන් වූ කරුණෙක. එයට පක්ෂව ද විපක්ෂව ද තැණුනු බොහෝ විනය විනිශ්චය ග්රන්ථ ඇත. ඊට විපක්ෂව ලියැවුණු ග්රන්ථ අතුරින් මේ ‘දළ්හීකම්ම නිච්ඡය’ ග්රන්ථයට හිමි වන්නේ ප්රමුඛ ස්ථානයකි. මේ ග්රන්ථය ලියැවුණු සමයෙහි ලක්දිව වැඩ විසූ සුප්රකට විනයෙහි නිපුණ තෙරුන් වහන්සේලා කිහිප නමකගේ ආරම්භක සටහන් මේ ග්රන්ථයට වැඩි වටිනාකමක් සපය යි. දළ්හීකම්මෝපසම්පදාව අටුවාවට අනුකූල බැව් දැක්වීමට දක්වන සාධක අටුවාපාඨය පිළිබඳව ශබ්ද ශාස්ත්රානුකූල අර්ථ විග්රහයක් ද මෙම ග්රන්ථයෙහි ඇතුල් කොට ඇත. තව ද මෙයට විරුද්ධව පෙළ අටුවා සාධක පාඨ දැක්වීම ද සිදුකර ඇත. මේ පිළිබඳව බුරුම රට සුප්රකට ශ්වේජින් නිකායේ නිර්මාතෘ ඡාගර මහ තෙරුන්වහන්සේගේ අදහස් අන්තර්ගත ය. තව ද ථේරවංශයේ දළ්හීකම්මෝපසම්පදාව නො ලැබූ සඟ පරපුරු පිළිබඳව ද මෙහි අන්තර්ගත ය.
මෙසේ දළ්හීකම්මෝපසම්පදාව පිළිබඳව මධ්යස්ථව තොරතුරු විචාරය කරන්නෙකුට අවැසි බොහෝ තොරතුරු මේ ග්රන්ථයෙහි අන්තර්ගතව ඇත. මේ පිළිබඳව තොරතුරු සොයන්නෝ ද මේ පොතෙන් පමණක් ම නො සෑහී මේ පිළිබඳව ලියැවුණු අන් ග්රන්ථයන් ද පරිශීලනය කෙරෙත්වා. එසේ පරිශීලනය කොට එපමණකින් ද නොනැවතී විනය කෝවිද ඇදුරන් සම්මුඛවැ පයිරුපාසනයෙන් ගත් මතය තහවුරු කර ගනිත්වා. පිරිසිදු බුදු වදන දැන තෙමේ ද දෙලෝ වැඩ සලසා ගෙන නිවනින් නිවෙත්වා!
පුණ්යානුමෝදනාව
සම්බුදු සසුනෙහි සුනිර්මල වූ චිරස්ථිතිය බව ම අපේක්ෂා කරමින්,
මේ මහාර්ඝ විනය-දානය සඳහා දායක වූ,
නදීශා දර්ශනී මහත්මිය සරත් විජේසිංහ මහාත්මා ගීතා පෙරේරා මහත්මිය ශාන්ත පෙරේරා මහාත්මා සසංකා සිංහබාහු මහත්මිය පසිඳුනි නිසංසලා මහත්මිය ප්රියල් සිරිවර්ධන මහාත්මා ඉන්දිරා පතිරණ මහත්මිය චන්ද්රසිරි කන්නන්ගර මහාත්මා චමින්ද කන්නන්ගර මහාත්මා
ඇතුළු එම පවුල්වල පින්වත් සියලු දෙනා ම
සසරෙහි ඉක්මන් භවයක දී සුඛ-ප්රතිපදාවෙන් ම උතුම් නිර්වාණ ධාතුව සාක්ෂාත් කරගැනීම ට ත්, එතෙක් සියලු භවයන් හි දී ම, ධර්ම-ඥානය ත්, ආයුරාරෝග්ය සම්පත්තිය ත්, උත්තම කල්යාණ-මිත්ර සම්පත්තිය ත් උදාවත් වීම පිණිස ම මේ පර්යාප්ති-දානයෙන් ජනිත සියලු කුසල් මහෝපකාරී වේ වා!
“දළ්හීකරණ නිච්ඡය” සම්බන්ධ ප්රශංසනීය උතුමන්ගේ අදහස්.
ලංකාශාසන භාරධාරි පූජ්ය පණ්ඩිත ගරු මහා නායක ස්ථවිරපාදයන්වහන්සේලා කිහිපනමක්විසින් මෙම ග්රන්ථය පිළිබඳ අදහස් දක්වා එවන ලද ලියුම් මෙහි දක්වනු ලැබේ.
ශ්රී. බු. ව. 2477. ඉල්පුර 11 වක් දින ක්රි ව. 1933. ඔක්තෝබ්ර 29 වෙනි දින විද්යොදය පිරිවෙනේ දීය.
“දළ්හීකරණ නිච්ඡය”
දෙඩන්දූව ගබඩාරාම විහාරාධිපති විනයාචරිය සද්ධම්ම කිත්තිස්සිරි සරණජෝති තිස්සාභිධාන අධිකරණ නායක ස්ථවිරයන්වහන්සේ විසින් ලියන ලද යථොක්ත ග්රන්ථයෙන් මා වෙත එවන ලද පිටපත ලඳින් කියවා බැලුයෙමි.
මේ සරණජෝති නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ විද්යොදය පිරිවෙනෙහිද ආදි ශිෂ්යවරයෙකි. සව්යාකරණ ධර්මවිනයාදිය සම්බන්ධයෙන් සැහෙන උගත් යතිවරයෙකි.
මුන්වහන්සේගේ මේ ග්රන්ථය වනාහි ප්රස්තුත කාරණය ගැන පෙළ අටුවා ටීකා ආදියෙන් බොහෝ කරුණු ගෙනහැර දක්වා ලියන ලද්දකි. එබැවින් කලක පටන් විවාදපන්නව පැවතෙන දළ්හීකරණ ප්රශනය ගැන විමසන්නවුන්ට මේ පොතෙන් එහි විනිශ්චය ලබාගත හැකිවේයයි සිතමි. ඒ ගැන සොයන්නවුන්ට මේ පොත බොහෝ ප්රයෝජනවත් බවද කියනු කැමැත්තෙමි.
මීට-ශාසනස්ථිතිකාමී,
(අත්සන ඉංග්රීසියෙන්) K. Ratanasara. විද්යොදය පරිවෙණාධිපති නායක ස්ථවිර.
K. Ratanasara. විද්යොදය පරිවෙණාධිපති නායක ස්ථවිර. (අත්සන ඉංග්රීසියෙන්), 1933. ඔක්තෝබ්ර 29 වෙනි දින විද්යොදය පිරිවෙනේ දීය.
ශාසන ගෞරවයෙන් නිවේදනය කිරීමයි.
ශ්රී බුද්ධ වර්ෂ 2476 න් මතුයෙහි වූ 1933 සැප්තැම්බර් මස 9 දින රන්දොඹේ මහාවෙහෙර පිරිවෙනේ දිය.
ශාසන ගෞරවයෙන් නිවේදනය කිරීමයි.
දෙඩන්දූව ගබඩාරාමවාසී විනයාචරිය සද්ධම්මකිත්ති සිරි සරණජෝති තිස්සාභිධාන අධිකරණ නායක ස්ථවිරතුමන් ලියූ දළ්හීකරණනිච්ඡය නමිවු විනය ග්රන්ථයේ මුද්රිත පිටපතක් අප වෙත එවන ලදින් කියවා බැලීමු.
ලක්දිව කලක සිට පවත්නා විවාදකර ධර්මයක්වූ දළ්හීකර්මය පිළිබඳ සුනිසිත විනිශ්චයයක් පෙළ අටුවා ටීකා නයින් දක්වා ගාථාවන් 255 කින් යුක්තකොට මේ සම්පාදනය කොට තිබේ.
මේ සම්බන්ධයෙන් මෙතාක් අපට දක්නට ලැබුණු ප්රකරණයන්ට වඩා මෙහි යහපත් ධර්මවිනයානුකූලවූ විනිශ්චයයක් ඇතුව ලත්ව තිබෙනු දක්නා ලැබේ.
එසේ හෙයින් මේ භාවිතෝපකරණයෙන් යම් යම් අයතුළ පැවැති දුර්මත නිරාකරණය වන්නේයයි සලකමින් මෙයද ශාසනාභිවෘද්ධිය පිණිස වේවායි පතමු.
මේවගත් මෙසේම නිවේදනය කෙළේ,
අමරපුර ගණපාමොක්ඛාචරිය ධම්මකිත්තිසිරි පඤ්ඤාමොලි තිස්සාභිධාන අමරපුර නිකායේ මහා නායක ස්ථවිර.
(අත්සන බුරුම අකුරෙන්)
අමරපුර ගණපාමොක්ඛාචරිය ධම්මකිත්තිසිරි පඤ්ඤාමොලි තිස්සාභිධාන අමරපුර නිකායේ මහා නායක ස්ථවිර., 1933 සැප්තැම්බර් මස 9 දින රන්දොඹේ මහාවෙහෙර පිරිවෙනේ දිය.
“දළ්හීකරණ නිච්ඡය.”
“වායමෙථෙ’ව පුරිසො න නිබ්බින්දෙය්ය පණ්ඩිතො”.
පැලෑණේ ශ්රී ධර්මරක්ෂිත වංශාලංකාර ධර්මකීර්ති ශ්රී වජිරඥාන නායක ස්ථවිර.
ශ්රී: බු: ව: 2477 වැන්නේ වප් අව අටවක්ලත් බුදදින කොළඹ බම්බලපිටියේ වජිරාරාමයෙහි දිය.
[ක්රි: ව: 11. 10. 1933.]
“දළ්හීකරණ නිච්ඡය.”
දෙඩන්දූව ගබඩාරාමාධිපති විනයාචරිය සද්ධම්මකිත්ති සිරි සරණජෝති තිස්සාභිධාන අධිකරණ නායක ස්ථවිර පාදයන්වහන්සේ විසින් ලියන ලද යථොක්ත ග්රන්ථයෙන් පිට පතක් ලදින් සතුටින් කියවා බැලීමු.
එහි ප්රස්තුත ප්රශනය පාල්යත්ථකථාපීඨාගත සාධකයන් ගෙන්ද, ආචාර්යවාදයන්ගෙන්ද, ශාසනෙතිහාසයෙන්ද, යුක්ති නිදර්ශනයෙන්ද ප්රසපුටකොට විසඳන ලද බව මධ්යස්ථව බලන කහටවුවත් වැටහේ.
බොහෝ කලෙකැ සිට විවාදපන්නව පැවතෙන මේ ප්රශනය විවර්චනය කිරීමෙහි මේ නායක ස්ථවිරපාදයන්වහන්සේ දැරූ පරිශ්රමය මෙන්ම මෙයින් ලැබියයුතු ප්රයෝජනයද ඉතා මහත් බව කියම්හ.
මීට, ශාසනස්ථිතිකාමීවු,
පැලෑණේ වජිරඤාණ නායක ස්ථවිරයෝ එමග. (අත්සන ඉංග්රීසියෙන්) D. P. Vajiranana
පැලෑණේ වජිරඤාණ නායක ස්ථවිරයෝ එමග., 1933. 10. 11, බම්බලපිටියේ වජිරාරාමයෙහි දිය.
ගෞරවාදර පූර්වක නිවේදනයයි.
2477 1933 ඔක්. 28. නුවරඑළියේ බබරකැලේ අභිනවාරාමයෙහි දිය.
ගෞරවාදර පූර්වක නිවේදනයයි.
ආයුෂ්මත් නායක ස්ථවිරපාදයන්වහන්සේ අපවෙත එවා වදාළ “දළ්හීකරණනිච්ඡය” නම්වු ප්රකරණය සම්පූර්ණයෙන් කියවා බැලීමු. බුරුම රටේ සහ ලක්දිවත් මහා ස්ථවිරයන්වහන් සේලා කොටසක් අතර උපසම්පදාව අලුත්වැඩියා කිරීම් විසින් පවත්නා “දළ්හීකම්ම” නම්වු සංස්කර්මය සම්බන්ධ ආගම නයින් කියයුතු වරද රැසක්ම එහි පැහැදිලි ලෙස කියා තිබේ. ඒ ඉතා මැනවි.
උඩරට අමරපුර නිකායශාගේ ආදි කර්තෘවූ බෝගහපිටියේ ධම්මජෝති මහායතීන්ද්රයන්වහන්සේ දලකඩ කලබවක් අපට අසන්ට ලැබිනැත. උන්වහන්සේ එය කළසේක් නම් මෙම නිකා යයෙහි රඹුක්පොල ශ්රී සුජාත මහාස්ථවිර, හුනුපොල නන්ද මහා ස්ථවිරාදිවු සුපෙසල ශික්ෂාකාමී මහාස්ථවිර පරම්පරාවෙන් එය මේ තාක් නොකඩවා පවත්වාගෙණි ඉන්ට යුතුව තිබුණේය. නුමුත් ඒ එසේ පැවත ආයේද නොවෙයි.
ඒ මතුද නොව, පිරිසිදු ලෙස ලද ඤත්තිචතුත්ථකම්මොප සම්පදාව ඇති භික්ෂුවක් පරිජි ඇවැතකට නොපැමිණ අභාභාණ් කම්මාදි වශයෙන් උක්ඛිත්තගාමිණී දෙසනාගාමිණී සියලු ඇවැ තින් පිරිසිදුව සිටියකල උන්වහන්සේට මරණින් මතු සුගතියෙහි පිළිසඳ ගැන්වීමට කිසිව බාධාවක් ඇතිවිය නොහැකියි. නුමුත් පුන පුනා දළ්හකම් කරන භික්ෂුවට නම් මැරෙන මොහොතෙහි පවා තමාගේ උපසම්පදාව ගැන කුකුස් ඉපදීමෙන් දුගති පිළිසඳ ලැබීමටත් ඉඩ තිබේ. එහෙයින් අපි ඒ දළ්හකම් කිරීම මැනවැයි නොපිළිගණිමහ.
මේවගට කරුණාවන්තවු,
පණ්ඩිත විදුරුපොල පියතිස්සාභිධාන (අත්සන ඉංග්රීසියෙන්) Widurupola Piyatissa උඩරට අමරපුර නිකායේ මහා නායක ස්ථවිරයන්වහන්සේ.
පණ්ඩිත විදුරුපොල පියතිස්සාභිධාන (අත්සන ඉංග්රීසියෙන්) Widurupola Piyatissa උඩරට අමරපුර නිකායේ මහා නායක ස්ථවිරයන්වහන්සේ., 1933 ඔක්. 28, නුවරඑළියේ බබරකැලේ අභිනවාරාමයෙහි දිය.
සංඥාපනය.
ශ්රී සද්ධර්ම චක්රවර්තීස්වාමී අප තිලෝගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පර්ය්යාප්තිප්රතිපත්ති ප්රතිවෙධ සංඛ්යාත සම්බුද්ධ ශාසනය උපසපන් භික්ෂූන්ගේ විධිවුපරිදි ප්රතිපත්ති පූරණයෙන්ම පන්දහසක් අවුරුදු පවත්නට සමර්ත්ථ වන්නේය. බුදුරජුන් ගේ පිරිනිවීමෙන් මතු ප්රතිපත්ති සාධනයට ධර්මවිනයම ශාස්තෘ වන්නේයයි වදාළසේක. ඒ ධර්මවිනය අතුරෙන් විනය පිටකයම ශාසනික භික්ෂූන්ගේ ප්රතිපත්ති පූරණයට ප්රතිෂ්ඨා වන්නේය. විනය පිටකයෙහි ඤප්තිකර්මය, ඤප්තිදුතිය කර්මය, ඤප්තිචතුත්ථ කර්මය, අපලොකන කර්මයයි කර්මානතරක් දක්වා තිබේ. විනය පිටකයෙහි ආවාවූ සියලුම පඤ්ඤත්ති පැනවූයේ ජම්බුද්වීපයෙහි මධ්යමණ්ඩලයට ආසන්නවූ නුවර සනකදීය. ඒ එකතැනකදීවත් වර්ෂ මාස දින ඉක්මවා ලැබුනු ලැබුනු දිනක උපසපන් භික්ෂුවකට දළ්හිකම් කරන්නට ප්රඥප්තියක් නොමවදාළසේක. සංඝභෙදන වර්තක භික්ෂූන්ට ප්රනොපසම්පදා සංඛ්යාත දළ්හිකම් කරන්නට ශාරිපුත්ර ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් විචාරණ ලදුව භාග්යවතුන් වහන්සේ ඒ දළ්හීකර්මය තොපට රුචිනොවේවයි ප්රතික්ෂෙප කළ සේක. (15 වන පිට බලනු.) ලීඞගපරිවර්තනයවූ භික්ෂුව ථවර්දළහිකම්මොපසම්පදා කරන්නට විචාල කල්හිද නොකට යුතු යයි ප්රතික්ෂෙප කළසේක. මෙසේ නිරසඳමෙන් ප්රකටව තහනම් කළ බුද්ධනියමයටත් විපක්ෂව, එසේම “පුනලපජ්ජං න ගහෙතබ්බං පුනඋපසම්පදනකාතබ්බං” යනුවෙන් නැවත උපාධ්යාය ග්රහණය නොකට යුත්තේය, පුනොපසම්පදා සංඛ්යාත දළ්හිකර්මය නොකට යුත්තේය යන අටුවානියමයටත් විපක්ෂව කරන මේ දළ්හීකර්මය බුදුරජුන් ජීවමාන දවසවත්, ඉන්පසු මගධගයන් ජීවමාන කාලයේවන් මහාවිහාර, පරම්පරාවේවන් නොපැවැතුණේය. මෙයින් අවුරුදු 450 කට පමණ පෙර ලියනලද ‘විනයාලංකාර’ යෙහි දෙසනාඨීකථා කාහි නොආවා වූ දල්හිකර්මයක් නොයෙක් දුර්මත දැක්වීමෙන් විභාගකර තිබේ. මේ දුර්මතය නිසාම ශ්රද්ධා ප්රඥා දෙකෙන් විරහිත මානාධික උපසම්පදාවට සැකඋපදවන සමහර උන් මුලපටන් උපසම්පදාවනොලැබ පෙර වයස ගැණීමට දළ්හි කර්ම කරන්නට පටන් ගන්නාලදී. ඒ කාලයෙහි බුරුමරටේ වැඩසිටිය දළ්හීකර්මයට විරුද්ධ බුරුම තෙරුන්වහන්සේලා දළ්හිකර්ම කරන අයට කියා තිබෙන කරුණු මෙහි 58 වන පිට පටන් කියවීමෙන් දැනගැකිවේ. විනයාලංකාර කාලයෙන් පූර්වයෙහි
කිසිම රටකවත් මේ සමල සකණ්ටක සාර්බුද දළ්හීකර්මය පැවැති බව කිසිත් ශාසනවංශිය ග්රන්ථයක නොදැක්වේ. “පුනශික්ඛංගහෙත්වා” යනාදීන් ඇතැම් තැන දැක්වෙන පුනශික්ෂා ග්රහණය සම්බන්ධව දළ්හිකම් ගත්තේයයි මුලාව අර්ථප්රකාශ කෙරෙති. ඒබඳුන්ගේ අව්යක්තභාවය ප්රකාශ කිරීමෙක්වේ. සිකඛානාමයෙන් වාච්යවන්නේ දළ්හිකර්මය නොව පෙය්යාලමුඛයෙන් වදාලාවූ නවකෙළ දහස් අසුසියක් කෙළ පනස් ලක්ෂ සතිස් සංවරයන්ගෙන් යුක්තවූ ඥප්තිචතුත්ථ කර්මයෙන් ලබනලද සුඛොපසම්පදා ශීලයවේ. ‘පුනසික්ඛා’ යන පදයෙන් දළ්හිකර්මයක් වාච්යනොවේ. ‘දළ්හිකම්ම’ යන්නෙන් පුනශික්ෂාව වාච්ය නොවේ. බුරුමරට වැඩිවිසූ සිරිසධම්මාවංසපාල ඡගර ස්ථවිර ස්වාමිපාදයන් වහන්සේ විසින් කරන ලද ලංකාසාසන විසොධනී නම් නම් පොතෙහි ඒබව කියාතිබේ. “එක්ඛීසික්ඛා - පුනශික්ඛාදානන්තිවා - දළ්හිකම්ම නන්තිවා- කිං විසෙසන්ති? වුච්චතෙ - පුනශික්ඛාදානං නාම එකස්සෙව උපසම්පදා කම්මස්ස සාධාරණං. දළ්හිකම්මං පන සබ්බෙසං විනයකම්මානං සාධාරණං. යි මෙහි අදහස - පුනශික්ෂාදාන දළ්හිකම් යන මෙහි වෙනස වන්නේය. පුනශික්ෂාදානයයි හෝ දළ්හිකර්මයයි හෝ යන දෙකේ වෙනස කවරේද? වෙනසක්යනු ලැබේ. පුනශික්ෂාදානය වනාහි ඒකාක් එකම උපසම්පදා කර්මයට සාධාරණ වේ. දළ්හිකර්මය වනාහි සියලුම විනය කර්මයන්ට සාධාරණ වේ. යනුයි. මුන්වහන්සේගේ අගති විරහිත මේ ප්රකාශයෙන් පුනසික්ඛා යන්නෙන් පුදු උපසම්පදාවීම වාච්යවේ. දළ්හිකම්ම යන්නෙන් සියලු විනය කර්ම කිරීමේදී අකුරු පිරිහිමාදි දෝෂ ශුද්ධ කිරීම් බව අශීති කණීචශ්යක්බව මොනවට පැහැදිලි වේ. උපසම්පදා කර්මය කරන අවස්ථාවක අකුරු පිරිහිමක් පදපිරිහිමක් ඇතිවූවිට ඒ වරද ශුද්ධකිරීමට නියමකර තිබෙන දළ්හිකර්මයෙන් අබිශිල ශික්ෂා සංඛ්යාත උපසම්පදාකර්මය කරන්නා පිළිවන්නම් උපසම්පදාකර්මයෙන් ඇති ප්රයෝජනය කවරේද, යන ටික පමණවත් තේරුම් නොගෙණ දළ්හිකර්මය කටයුතු බව කියති. දළ බහුල මුලාවක වැටී ජනවශ්රයට ප්රහාර වදින පොත්පත්ද කරති, “දළ්හිකරණ” (දළ්හිකම්ම) යනු අභූත තද්භාවාර්ථයක් යැගෙණ කල්හි කරණු ධාතු දෙදෙනාගේ යෝගයෙනි ‘ර’ ප්රත්යයව අදල්හං දළ්හං කරොති ද්ධීකරොති අදළ්හවූවක් දළ්හ කෙරෙයි. අමලිනං මලිනං භවති කිලිටුනොවූවක් කිලිටු වෙයි, යන නිමිත්තවන නයින් සිද්ධ බැවින් සාමාවභි වචනයෙහි දැක්වෙන පරිදි විද්යාමානවූව සම්යාගත්ථාලංකාර