දළ්හීකම්මෝපසම්පදා විනිශ්චය - 1874.pdf

දළ්හීකම්මොපසම්පදා විනිශ්චය යනු දැනටමත් උපසම්පදාව ලත් භික්ෂූන් වහන්සේලා නැවත නැවත උපසම්පදා කිරීම, එනම් දළ්හීකර්ම (දළකම්) උපසම්පදාව, විනයට අනුකූල දැයි විමසා බලන විනය විනිශ්චය ග්‍රන්ථයකි. මුල් මාතෘකා පිටුව අනුව මෙය “එහි තත්වය දත් ස්වාමීන් වහන්සේලා” විසින් සම්පාදනය කරන ලදී. කර්තෘ නාමය සඳහන් නොවේ. 2022 පෙරවදනට අනුව දළ්හීකම්මයට විරුද්ධ වූ දකුණු හා බස්නාහිර මුහුදුබඩ පෙදෙස්වල අමරපුර වංශික භික්ෂූන් කතුවරුන් වූ බව සිතිය හැකි ය.

අනුපසම්පන්න ප්‍රතිඥාව ඇත්තෙකු ඉල්විය යුතු උපසම්පදාව උපසම්පන්න ප්‍රතිඥාව ඇත්තෙකු ලැබීම නුසුදුසු බව ග්‍රන්ථයේ පෙන්වා දෙයි. දළකම් සීමා සමූහනන, කඨිනුද්ධාර, මානත්, අබ්භාන ආදි සියලු විනය කර්මවලට අදාළ කළහොත් ඇතිවන විරෝධතා ද දක්වයි. පරිවාර අටුවාවේ “පුනප්පුනං” පදය හා ඌනවීසතිවස්ස සික්ඛාපද අටුවාවේ පාඨ විමසා දළකම බුදු වදනට හා අටුවා ඇදුරු වදනට අනුලෝම නොවන බව සාධනය කිරීමට උත්සාහ කරයි. ඤත්ති චතුත්ථ කර්මයෙන් උපසම්පදාව කළ යුතු පිළිවෙළ හා අන්තරායික ධර්ම විචාරීම ද පාලි පාඨ සහිතව විස්තර කෙරේ.

මුල් මුද්‍රණය ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ 2417 (ක්‍රි.ව. 1874) දී කොළඹ ලංකාභිනව විශ්‍රැත යන්ත්‍රශාලාවෙහි මුද්‍රණය විය. ඒ සඳහා වැලිගම, ගාල්ල, මහමෝදර, ගොරේතුඩුව, පානදුර, කළුතර ආදී ප්‍රදේශවල ගිහි දායකයෝ දායක වූහ. ඔවුන්ගේ “දැන්වීමයි” නම් නිවේදනය ද මෙහි ඇතුළත් වේ.

මෙම පිටපත 2022 ජූලි 11 දින පළ වූ දෙවන මුද්‍රණයයි. එය මුල් පොතේ ඡායා පිටපතක් ලෙස, නව පෙරවදනක් හා පුණ්‍යානුමෝදනාවක් සමඟ, බත්තරමුල්ල ජයසිංහ ප්‍රින්ටර්ස් හි මුද්‍රණය කෙරිණි. පිටපත් පිළිබඳ විමසීම් පන්නිපිටිය, රැක්මලේ බෝධිචිත්තෝපකාර විවේක සෙනසුනට යොමු කළ යුතු ය.

දළ්හීකම්මනිච්ජය විනිශ්චයට පෙරවදනක්

දළ්හීකම්මෝපසම්පදා විනිශ්චය නමැති මෙම ග්‍රන්ථය වනාහි කිතුවසින් එක්දහස් අටසිය හැත්තෑ හතර වර්ෂයෙහි ලියැවුණෙකි. ග්‍රන්ථ කතෘන් අඥාතමුත් ග්‍රන්ථ මුද්‍රණයට දායක වූ ගිහි පිරිස් දකුණ බස්නාහිර පළාත් මුහුදුබඩ පෙදෙස් වැසියන් බැව් පෙනෙන හෙයින් ද එකල බොහෝ සෙයින් මේ පෙදෙස්හි වැඩවිසුවෝ ද දළ්හීකම්මෝපසම්පදාවට විරුද්ධ වූවෝ ද අමරපුර වංශික භික්ෂූන් හෙයින් ද මෙහි කතෘ හිමිවරුන් ද ඔවූහු ම වෙතැයි සිතිය හැක.

දළ්හීකම්මෝපසම්පදාවෙහි දොස් දක්වමින් රචනා කොට ඇති මෙම ග්‍රන්ථයෙහි මෙහි දොස් පිළිබඳව පැතිකඩ කිහිපයකින් සාකච්ඡා කිරීම සිදුකොට ඇත. වෙසෙසින් අනුපසපන් ප්‍රතිඥාව ඇතියෙකු විසින් ඉල්විය යුතු උපසම්පදාව උපසබන් ප්‍රතිඥාව ඇතියෙකු විසින් සිදු කිරීමෙහි නුසුදුසු බව මෙහි ප්‍රකාශිත ය.

තව ද දළ්හීකර්මය නම් මෙය හුදෙක් උපසම්පදා විනය කර්මයනට පමණක් උචිත වන්නක් නොව සියලු සිව් වැදෑරුම් වූ ම විනය කර්මයනට නිසි හෙයින්, එහිලා සීමා සමූහනන කඨිනුද්ධාර මානත් අබ්භානාදී විනය කර්මයනට ද දළකම් කිරීමට ගිය තැන උපදනා සසුන් විලෝමයන් දැක්වීම ද, මෙකී දළකමෙහි ඇති සිව් වැදෑරුම් විනය කර්මයනට සාධාරණ නො වන බව දැක්වීම මගින් මෙ ලෙසින් දළකමක් සසුනෙහි නො පැවතිය හැකි බවට ද, ඇතැයි කියතහොත් එහි ඇති බුදු වදනට හා අටුවා ඇදුරු වදනට ඇති විරුද්ධ බව ද මතු කැරුමට කරුණු දැක්වීම ද සිදු කරයි.

දළකමට පක්ෂ වූවන් දෙකී දළකම අටුවා වචනයට අනුකූලයැයි හඟවනු වස් ඇද දක්වනුයේ “සචෙ අක්ඛර පරිහීනං වා හොති දුරුත්ත පදං වා” යනාදි පරිවාර පාලි අටුවාවෙහි කර්ම වග්ගයෙහි පාඨය ය. සිව් වැදෑරුම් වූ ම විනය කර්මයනට දළකම් යුතු යැයි, මෙකී අටුවා වචනයෙහි සඳහන් ‘පුනප්පුනං’ යන නිපාත පද මාත්‍රය ඇසුරු කොට, නිමවා දවස් සති මාස අවුරුදු ඉක්ම ගිය විනය කර්මයනට වුව දළකම් යෝජනා කරන්නන්ට පාලියෙහි ‘පුනප්පුනං’ යන නිපාත පද මාත්‍රයෙන් එසේ අර්ථ ගම්‍ය නො කරන බව හඟවනු වස් එම නිපාතය යෙදෙන පාලි පාඨ දක්වමින් එබඳු අර්ථයක් මෙයින් ගම්‍ය නොකරන බව ද සාධනය කරයි.

ඌන වීසතිවස්ස සිකපද අටුවාවෙහි කියන ලද “ඤත්වා පන පුන උපසම්පජ්ජිතබ්බ” යන පාඨය දක්වා උපසපන් මහණෙකු විසින් නැවත උපසපන් විය යුත්තේ ස්වකීය උපසපුව ඇත ද නැත ද බව දැන විනා උපසපුව ඇත ය යන සන් ඇතියේ හෝ උපසපුව ඇත ද නැත ද යන අනිශ්චිත බව ඇතියේ හෝ නො වන බව දක්වමින් ද දළනම් දහමට විනයට අනුලොම් නො වන බව දැක්වීමට කරුණු කියති. මෙලෙස දළකම්හි සසුන් අනුලොම් නො වන බව දැක් වීම පිණිස ම මෙහි කරුණු කියති.

මෙසේ දළ්හීකම්මෝපසම්පදාව පිළිබඳව මධ්‍යස්ථව තොරතුරු විචාරය කරන්නෙකුට අවැසි බොහෝ තොරතුරු මේ ග්‍රන්ථයෙහි අන්තර්ගතව ඇත. මේ පිළිබඳව තොරතුරු සොයන්නෝ ද මේ පොතෙන් පමණක් ම නො සෑහී මේ පිළිබඳව ලියැවුණු අන් ග්‍රන්ථයන් ද පරිශීලනය කෙරෙත්වා. එසේ පරිශීලනය කොට එපමණකින් ද නො නැවතී විනය කෝවිද ඇදුරන් සම්මුඛ වැ පයිරුපාසනයෙන් ගත් මතය තහවුරු කර ගනිත්වා. පිරිසිදු බුදු වදන දූන තෙමේ ද දෙලෝ වැඩ සලසා ගෙන නිවනින් නිවෙත්වා !

පුණ්‍යානුමෝදනාව

සම්බුදු සසුන නිර්මල ව චිරාත් කාලයක් පවතී වා! යන පිවිතුරු ආධ්‍යාශය පෙරදැරිව, මේ උත්තම විනය-දානය සඳහා අනුග්‍රහ කළ,

දුලින්ද්‍ර විජේතිලක මහාත්මා සහ ඉවෝන් වික්‍රමසිංහ මහාත්මනි චතුර සමරවීර මහාත්මා සහ අනුරාධා රත්නායක මහාත්මනි හසිත ලෙව්කේබණ්ඩාර මහාත්මා සහ ඉෂානි හෙට්ටිආරච්චි මහාත්මනි ලක්සිරි මුණසිංහ මහාත්මා, සන්ධ්‍යා මුණසිංහ මහාත්මනි, දිනිති දියණි සහ මාලන් පුතු නලින්ද හේවගේදොන් මහාත්මා සහ තරින්දි වර්ණපුර මහාත්මනි චතුර අරංගල මහාත්මා ලසන්ත බණ්ඩාර මහාත්මා ශෂික සමරකෝන් මහාත්මා ගාමිණී පරණහේවා මහාත්මා සහ ශාන්ති පරණහේවා මහාත්මනි දමයන්ති පෙරේරා මහාත්මනි පද්මිණී ගනේගොඩ මහාත්මනි කෞශල්‍යා විතානගේ මහාත්මනි නාලන්දා 2003 කණ්ඩායමේ පින්වතුන් සාරන්ගි හේනාධීර මහාත්මනි

ඇතුළු එම පවුල්වල සියලු දෙනා ට ත්, සියලු සත්ත්වයන ට ත්,

තමා ව ම කිළිටි කරන්නා වූ සියලු කෙලෙස්-ආශ්‍රව-සංයෝජන දුරු වී; මේ අතිශය භයංකර සසර-ගමන සකස් වීම නවතාගැනීම පිණිසම; තමා ව වටහාගැනීම පිණිසම; තමා ගේ ජීවිතය පිළිබඳ අවබෝධය පූරණය කරගැනීම පිණිසම; මේ සියලු කුසල් ‘තණ්හා-දිට්ඨි-මාන’ ආදියෙන් තොර වූ, පාරමිතාවන් බව ට ම පත් වේ වා!

දැන්වීමයි

අධර්මයක් ධර්මයයි ලොකයෙහි ප්‍රකාශවේනම් එය බොහෝ දිව්‍යමනුෂ්‍යයන්ට අහිතවේ බොහෝ අකුසල් රැස්වීමට හා සද්ධර්මයාගේ හානියටත් හේතුවේ—යෙ තෙ භික්ඛවෙ භික්ඛූ අධම්මං ධම්මොති දීපෙන්ති තෙ භික්ඛවෙ භික්ඛූ බහුජනාහිතාය පටිපන්නා බහුජනාසුඛාය බහුනො ජනස්ස අනත්ථාය අහිතාය දුක්ඛාය දෙවමනුස්සානං බහුඤ්ච තෙ භික්ඛවෙ භික්ඛූ අපුඤ්ඤං පසවන්ති තෙපිමං සද්ධම්මං අන්තරධාපෙන්ති—යනුවෙන්, මහණෙනි යම් භික්ෂූකෙනෙක් අධර්මය ධර්මයයි දීපනාකෙරෙද් ද මහණෙනි ඒ භික්ෂූහු බොහෝදෙනාට අහිතපිණිස බොහොදෙනාට අසැපපිණිස බොහොදෙනාට අනර්ථපිණිස අහිතපිණිස දුක්පිණිස දිව්‍යමනුෂ්‍යයන්ට අනර්ථපිණිස අහිතපිණිස දුක්පිණිස පිළිපන්නාහුනම්වෙත් මහණෙනි ඒ භික්ෂූහු බොහොඅකුසල්ද රැස්කෙරෙත් ඒ භික්ෂූහු මාගේසද්ධර්මයද අන්තර්ධාන කෙරෙත් හෙවත් නැතිකෙරෙත්යයි, වදාරණලදී-එහෙයින් ධර්මවිනයෙන් දකින්ට අසන්ට නැති උපසම්පදාවක් කාට යුතුවූ ධර්මවිනයකර්මයක් වශයෙන් ලොකයෙහි ප්‍රසිද්ධවීමත් ලොකශාසන දෙකට අහිත විය යුතුබැවින් උපසම්පදා භික්ෂූන්වහන්සේලා නැවතත් කාලින්කාල උපසම්පදා කිරීම කටයුතුවූ ධර්මානුකූල කර්මයක්වේද යනු විභාගකරණ පිණිස එහි තත්වය දැනගත් ස්වාමීන්වහන්සේලා විසින් සාදනලද මේ සංග්‍රහව ලොකයාට දැන්වීම ඉතා යුතුයයි සලකා ලොකශාසනාභිවෘද්ධිකාමීවූ මෛත්‍රී පූර්වාඞ්ගම චිත්තයෙන් අච්චුගැස්වීමට අපි කල්පනා කළෙමු-එහෙයින් ශාසනාභිවෘද්ධියටහා තමතමන්ගේ පරලොකාර්ථසිද්ධියත් කැමති සියල්ලන් ම සිත්ම ඊර්ෂ්‍යාක්‍රොධාදි අකුසල් සිත් නූපදවා සතරඅගතියෙන් දුරුව ශ්‍රද්ධා බුද්ධි සමන්විත චිත්තයෙන් මේ සංග්‍රහව ගෙණබලා ඉහතකී උපසම්පදාවිධිය කටයුතුවූ ධර්මවිනය කර්මයෙකැයි ගත යුතුවේද යනු සැලකිය යුතුයි-ධර්මවිනයෙහි පෙනී නැත්තාවූ ඊට අනුකූලනොවූ කර්මයෙකැයි පෙනේනම් හැරීමත් යුතුබවම දත යුතුයි

මේ වගට: වැලිගම, සමරවීර පටබැඳිගෙයි දොන්බස්තියන්ද සිල්ව නොතාරිස්ද; ගාල්ලේ, සයිමන් ප්‍රේර අභයවර්ධනද; මහමෝදර, කිඹියේ පතිරගෙයි බබ අප්පුද සිල්වා අප්පු හාමිද; ගොරේතුඩුවේ, ජෝසැප් ප්‍රනාන්දු දසනායක සාමදුන මුලාදෑනියාද; පානදුරේ, විජේසූරිය ගුණවර්ධන මහවඩුගේ දනියෙල් ප්‍රේරාද; දෙසැසතුකළුතර, තෙල්ගේ කොනේලිස් පිරිස්ද; ,, බොදියා බදුගේ අර්කාලාවුස් කාරෙලිස් ප්‍රේරාද යන අපි සැම දෙනාය