පරමාර්ථ ධර්ම සංග්‍රහය 1 - බණ්ඩාරවෙල ධම්මවිජය හිමි 2022.pdf
- කතෘ :
- බණ්ඩාරවෙල ධම්මවිජය හිමි
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය :
- 2022
- මුද්‍රිත වර්ෂය :
- 2022
- පිටු ගණන :
- 409
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 1,240
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2022-05-21
- ගොනුවේ ප්‍රමාණය :
- 21 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
පරමාර්ථ ධර්ම සංග්‍රහය (පළමු වෙළුම) යනු පූජ්‍ය බණ්ඩාරවෙල ධම්මවිජය ස්වාමින්වහන්සේ විසින් සම්පාදිත අභිධර්ම ග්‍රන්ථයකි. අභිධර්මාර්ථ සංග්‍රහය සහ ධම්මසංගණී ප්‍රකරණය පාදක කරගනිමින්, අභිධර්ම පිටකයේ එන ගැඹුරු පරමාර්ථ ධර්මයන් සරලව හා ක්‍රමානුකූලව විස්තර කිරීම සඳහා මෙම කෘතිය රචනා කර ඇත.
මෙම පළමු වෙළුමෙන් සතර පරමාර්ථ ධර්මයන් අතුරින් චිත්ත හා චෛතසික පිළිබඳවත්, චිත්තවීථි සහ වීථිමුක්ත සංග්‍රහයන් පිළිබඳවත් ගැඹුරු විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ. මෙහි අන්තර්ගත ප්‍රධාන පරිච්ඡේද පහත දැක්වේ:
- අභිධර්ම පිටකය හැඳින්වීම
- චිත්ත සංග්‍රහය
- චෛතසික සංග්‍රහය
- ප්‍රකීර්ණක සංග්‍රහය
- වීථි සංග්‍රහය
- වීථිමුක්ත සංග්‍රහය
පොල්ගස්ඕවිට දික්හේන විපස්සනා භාවනා මධ්‍යස්ථානවාසී පූජ්‍ය දිගන සුගතවංශ හිමියන් විසින් පෙරවදන සපයා ඇති අතර, ගලගෙදරගම බෝධිධම්ම හිමි සහ කොරතොට වෙස්සභූ හිමි ආදී ස්වාමීන්වහන්සේලාගේ අනුශාසනා ලැබී ඇත. මෙම දෙවන සංශෝධිත මුද්‍රණය බුද්ධ වර්ෂ 2565 (2022) දී Smart Print Solutions Center මඟින් මුද්‍රණය කර ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.
පෙරවදන
“භික්ඛු ධම්මකාමො හොති පියසමුදාහාරො, අභිධම්මෙ අභිවිනයෙ උළාරපාමොජ්ජො” නාථකරණ සූත්‍රය ධර්මයට කැමති ත්‍රිපිටක බුද්ධවචනයට ප්‍රිය වූ මහණ තෙමේ අභිධර්මයෙහි ද අභිවිනයෙහි ද මහත් වූ ප්‍රමෝද ඇත්තේ වෙයි. අභිධර්ම යන වචනය අර්ථ විවරණය කිරීමේ දී අටුවා ටීකාගත විනිස මෙසේය. “අභිධම්මොති නාමරූප පරිච්ඡෙදො:” අභිධර්ම යනු නාමරූප ධර්මයන් ගේ පිරිසිඳ අවබෝධයය, “අභිධම්මොති අභිවිසිට්ඨො ධම්මො:” අතිශයින් විශිෂ්ට වූ ධර්මය අභිධර්ම නමි. “ඉමෙසූ සත්තතිංස බොධිපක්ඛියෙසු ධම්මෙසු අත්ථො:” එනම් අභිධර්මය යනු සත්තීස් බොධිපාක්ෂික ධර්මයෙහි යන අර්ථයි. “අභිධම්මන්ති උත්තම ධම්මකථං:” අභිධර්ම යනු උතුම් ධර්ම කථාවයි. “අභිධම්මොති සත්තප්පකරණානි:” අභිධර්මය යනු සප්තප්‍රකරණ වාචනා මාර්ගය යැ යි පුරාණ ඇදුරෝ මෙසේ කීහ. “කෙනට්ඨෙන අභිධම්මොති ධම්මාතිරෙක ධම්මවිසිට්ඨෙන:” කවර අර්ථයකින් අභිධර්මය වන්නේද යත් අතිරේක ධර්ම වශයෙන් සහ විශේෂ ධර්ම වශයෙන් නිරුත්තිගත වේ. මෙහි අර්ථය නම් විනය සූත්‍රාන්තයන්ට වඩා අතිරේකාර්ථ විග්‍රහයක් ද, විශේෂ අර්ථ විග්‍රහයක් ද මෙහිදී දක්නට ඇති බැවින් අභිධර්ම පිටකය විශේෂ කොට දේශනා කළ සේක. සූත්‍ර දේශනාවන්හි පඤ්චස්කන්ධාදි ගාම්භීර ධර්මයන් එකදේශයකින් විභාග කරන ලද නමුත් අභිධර්මයේදී සුත්තන්තභාජනීය - අභිධම්මභාජනීය ආදී නයක්‍රම වලින් විග්‍රහ කළ සේක. තව ද ආයතන - ධාතු සිවුසස් දහම් සහිත සතර සතිපට්ඨානධර්ම ආදී ධර්මයන් ඉතිරියක් නැතිව විභාග කරන ලදි. මෙසේ ධම්මාතිරෙක ධම්මවිශේෂාර්ථයෙන් අභිධර්ම නමි. “තත්ථ වුත්තාභිධම්මත්ථා - චතුධා පරමත්ථතො චිත්තං චෙතසිකං රූපං - නිබ්බානම්පි සබ්බථා” අභිධර්මයෙහි පරමාර්ථ වශයෙන් අභිධර්මාර්ථයෝ සතරාකාර වෙත්. එනම් සියලු ආකාරයෙන් චිත්ත, චෛතසික, රූප, නිබ්බාන වශයෙනි. මෙකී අභිධර්ම පරියාය පරමාර්ථ ධර්මයන් බහුල කොට දේශිත බැවින් “පරමත්ථ දේශනා” නමි. මේ ධර්මයෙහි පිහිටීම හේතු කොට මම ය මාගේ ය යන සත්ත්ව සංඥාවන් බැහැර කරවන බැවින් “යථාධම්මසාසන” නමි. සත්ත්ව පුද්ගල සංඥාව යටපත් වීමෙන් හා රාගාදී ක්ලේශයන් ගේ ප්‍රහාණය කරවන ධර්මකථාවක් බැවින් “නාම-රූප පරිච්ඡෙදකථා” නමි. මෙකී ධර්මය උග්ගහණ - ධාරණ - වාචන ආදී නය ක්‍රමයෙන් හදාරණවුනට අධිපඤ්ඤා සික්ඛා සම්පූර්ණ වේ. ප්‍රතිපත්තියට වෙර දරණ යෝගාවචරයන් ගේ සියුම් ක්ලේශයන් ප්‍රහාණය කරන බැවින් අනුසය ප්‍රහාණය යැ යි කියනු ලැබේ. ප්‍රතිවේධයට වෙරදරන යෝගීන්ට මාර්ගක්ෂණයෙන් සමුච්ඡේද ප්‍රහාණයටත්, දිට්ඨිසංකිලෙස ප්‍රහාණයටත්, සිවුපිළිසිඹියා ඥාණ අධිගමනයටත් අභිධර්මය උපකාරී වේ. මේ උතුම් ධර්මය පඤ්චවිධ නිකායන් අතුරෙහි ඛුද්දක නිකායෙහි ද, නවාංගශාස්තෘ අංගයන් අතුරෙහි වෙය්‍යාකරණ අංගයේ ද බැසගෙන සිටී. මෙකී ගුණාංගයන්ගෙන් යුක්ත වූ විජ්ජාබරණ අතුරෙන් අභිධර්මාර්ථ සංග්‍රහයත්, ධම්මසංගණීප්‍රකරණයත් පාදක කොට පරමාර්ථ ධර්ම සංග්‍රහය නමින් ග්‍රන්ථයක් පූජනීය බණ්ඩාරවෙල ධම්මවිජය ස්වාමින් වහන්සේ විසින් සකසන ලදි. බොහෝ දෙනාට හිතසුව පිණිස ප්‍රයෝජනවත් කාලීන ධර්ම සංග්‍රහයක් කළ පිංවත් ආයුෂ්මතුන් වහන්සේට නිදුක් නිරෝගී සුව චිර ජීවන දිගාසිරි සම්පත් ලැබේවා! අතිපූජනීය නායක මාහිමියන් වහන්සේ ට ද නිදුක් නිරෝගී සුවය චිර ජීවන දිගාසිරි සම්පත් ලැබේවා! ධර්ම දානමය කුසලය සිදුකිරීමට දායක වූ කල්‍යාණ මිත්‍ර සැමටත් උතුම් නිවන් අවබෝධය පිණිස ම හේතු වාසනා වේවා! වත්මන් යෝගාශ්‍රමීය නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලා ඇතුළු මහා සඟ රුවනටත් දෙවියන් බ්‍රහ්මයන් සහිත සියලු සදේවක ලෝකයාටත් මේ උතුම් බුදු සසුන බැබළවන්ට සියලු යහපත සැලසේවා! මුද්‍රණය කළ මුද්‍රණාලයේ අධිපතිතුමා ප්‍රධාන කාර්ය මණ්ඩලයටත් සියලු ලෝ සතුනට උතුම් අමා නිවන් දොර විවර වේවා! “සබ්බේ සත්තා භවන්තු සුඛිතමුදිතත්තා”
මෙයට මෙත් කරුණාවෙනි, දිගන සුගතවංස ස්ථවිර වමහ.
දිගන සුගතවංස ස්ථවිර වමහ.
පුණ්‍යානුමෝදනා
තීහි විජ්ජාහි සම්පන්නං - අසම්මූළ්හ විහාරිනං බුද්ධං අන්තිම සාරීරං - තං නමස්සාමි ගොතමං (අංගුත්තර නිකාය තික නිපාතය)
ත්‍රිවිද්‍යාවෙන් යුතුව වැඩ සිටින්නා වූ, ප්‍රඥාවෙන් යුතු විහරණ ඇත්තා වූ, අන්තිම සිරුර දරන්නා වූ ගෞතම නම් වූ අප ගේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේට නමස්කාර කරමි!
සූර්ය වංශාභිජාත, අසහාය, දීපදෝත්තම වූ අනන්ත නය සමන්නාගත පට්ඨාන ප්‍රකරණ සහිත අනන්ත ඥාණ දරන්නා වූ සුගත තථාගත සර්වඥ රාජෝත්තමයාණන් වහන්සේ ගේ පරම ගම්භීර ශ්‍රී සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පරමත්ථ දේශනා සහිත වූ විජම් පිටකය ඇසුරු කරගෙන තව ද අභිධර්මය ආශ්‍රිත ලියැවුණු බොහෝ පොත පත පාදක කරගනිමින් මේ අයුරින් පරමාර්ථ ධර්ම සංග්‍රහය නමින් සදහම් ග්‍රන්ථයක් අප විසින් සම්පාදනය කරන්නට යෙදිනි. මෙහි දී සතර පරමාර්ථ ධර්ම අතුරෙන් චිත්ත චෛතසික කාණ්ඩය පිළිබඳ සම්පූර්ණ විග්‍රහයක් අප විසින් දක්වා ඇත. මෙහි දෙවන කාණ්ඩයේ දී ඉතිරි පරමාර්ථ ධර්ම පිළිබඳව පූර්ණ විග්‍රහයක් ගෙන ඒමට බලාපොරොත්තු වෙමු. නිර්වාණ අධිගමය පිණිස එකසේ ම උපකාරී වන්නා වූ විජම්පිටකයෙන් සදහම් කරුණු බිඳක් මෙසේ ගොනු කරන්නට ලැබීම ගැන අපි ද සෝමනස්සයට පත්වෙමු. මෙම ග්‍රන්ථය මෙහි දෙවනි මුද්‍රණය වන අතර පළමු මුද්‍රණයේ තිබූ ඇතැම් අතපසුවීම් ද නිවැරදි කරමින් තවත් කරුණු ද ගොනු කරමින් මෙම දෙවන මුද්‍රණය සම්පාදනය කරන ලද්දෙමු.
මෙම පරමාර්ථ සංග්‍රහය නම් වූ සදහම් ග්‍රන්ථයේ අඩංගු ධර්ම කරුණු විමසා බලා අඩුපාඩු පෙන්වා දෙමින් වඩා නිවැරදි භාවය පිණිස ඔවදන් දුන් අතිපූජනීය ගලගෙදරගම බෝධිධම්ම ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේට නමස්කාර පූර්වකව පුණ්‍යානුමෝදනා කරමු. මෙම ධර්ම දානමය කුසලය අප ලොකු ස්වාමීන් වහන්සේට ප්‍රාර්ථනීය බෝධියකින් නිර්වාණ අධිගමය කිරීම පිණිස ම උපනිශ්‍රය වේවා!
එමෙන්ම තවදුරටත් ධර්ම කරුණු විමසා බලමින් සකස් විය යුතු තැන් පෙන්වා දෙමින් අප වෙනුවෙන් බොහෝ කාලයක් කැප කොට මෙත් සිතින් උපකාර කළා වූ සද්ධර්ම කීර්ති ශ්‍රී ත්‍රිපිටකාචාර්ය ශාස්ත්‍රවේදී පට්ඨාන ධර්ම සභාවේ ප්‍රධාන අනුශාසක අතිපූජනීය කොරතොට වෙස්සභූ ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේට ද, නමස්කාර පූර්වකව පුණ්‍යානුමෝදනා කරමු. මෙම ධර්ම දානමය කුසලය ස්වාමීන් වහන්සේට ද, ප්‍රාර්ථනීය බෝධියකින් නිර්වාණ අධිගමය කිරීම පිණිස ම උපනිශ්‍රය වේවා!
මෙම ධර්ම ග්‍රන්ථයට මාහැඟි පෙරවදනක් සපයා දුන් පොල්ගස්ඕවිට දික්හේන විපස්සනා භාවනා මධ්‍යස්ථානවාසී ත්‍රිපිටකාචාර්ය, අභිධර්ම විශාරද, පූජණීය දිගන සුගතවංශ ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේටත්, පාලි පරිවර්තනය කිරීම සඳහා සහය දුන්නා වූ රුවන්ගිරිකන්දේ සමථවංශ ස්වාමීන්වහන්සේටත් හික්කඩුවේ ඤාණවිහාරී ස්වාමීන්වහන්සේටත් අනෙකුත් සහය දුන් සැමටත් මේ ධර්ම දානමය කුසලය ප්‍රාර්ථනීය බෝධියකින් නිර්වාණ අධිගමය කිරීම පිණිස ම උපනිශ්‍රය වේවා!
මෙහි ව්‍යාකරණ සම්බන්ධව සෝදුපත් බලන ලද ශ්‍රී සුමණ කීර්ති පිරිවෙන් ආචාර්ය පියදාස මුදුන්කොටුව මහතාට ද, ඒ සඳහා මූලිකත්වය දැරූ විපුල මහතාට සහ එම මැතිණියට ද අවසන් වශයෙන් ධර්ම ග්‍රන්ථයේ අඩංගු ධර්ම කරුණු පිළිබඳව මනා අධ්‍යයනයක් කොට වඩාත් පිරිසිදු නිවැරදි ධර්ම ග්‍රන්ථයක් බවට පත්කිරීමට මහත් සේ වෙහෙසෙමින් කටයුතු කළ අවසන් වර සෝදුපත් බැලූ අභිධර්මාචාර්ය රාජිත මධුර ජයසුන්දර මහතාට ද, සෝදුපත් බැලීමෙන් දායක වූ වෛද්‍ය අනෝජ් තාබ්‍රෙව් මහතාට ද, ගාථා බන්ධනයෙන් සහාය වූ බුද්ධික ඉන්දිර මහතාට ද,
පරිගණක අක්ෂර ගත කිරීමෙහි ලා සහය වූ ප්‍රේමලාල් කරුණාරත්න මහතාට ද, පසන් රත්නායක මහතාට ද, වෛද්‍ය අනෝජ් තාබ්‍රෙව් මහතාට ද, සංජය දිසානායක මහතාට ද, ඒ සඳහා සදහම් දායකත්වය දැරූ තුසිර ප්‍රබෝධ මහතා ඇතුළු එම පවුලේ සැමට ද, අවශ්‍ය පොත් පත් ලබාදෙමින් නිබඳව ම මවක මෙන් කටයුතු කරන වෛද්‍ය අසෝකා විතාන මැණියන්ට ද, ලේඛන ගත කිරීමේ දී සහ සම්බන්ධ වූ කළණ මිතුරු සැමට ද, නන් අයුරින් උපකාර කළා වූ භාතිය වික්‍රමසිංහ මහතා ඇතුළු සහෝදර සැමට ද මෙත් සිත් පූර්වාංගම ව පුණ්‍යානුමෝදනා කරන්නෙමු. එම සියලු දෙනාට ද, මෙම ධර්ම දානමය කුසලය ප්‍රාර්ථනීය බෝධියකින් නිර්වාණ අධිගමය පිණිස ම උපනිශ්‍රය වේවා!
මෙහි පළමු මුද්‍රණය සඳහා දායකත්වය දැරූ Path to Nirvana සමූහයේ ජනක ප්‍රදීප් මහතා ඇතුළු සියළු කල්‍යාණ මිත්‍රයන්ට පුණ්‍යානුමෝදනා කරන අතර
මෙම ධර්ම ග්‍රන්ථය මුද්‍රණය කර සාරවත් ලෙස අප අතට පත් කිරීමට මූල්‍යමය දායකත්වය දැරූ කණිෂ්ක ප්‍රනාන්දු, හර්බට් ප්‍රනාන්දු, සුසිලා ප්‍රනාන්දු, ජයන්ත, චරනා, දුමිඳු චීනස්, වික්ටෝරියා, අමායා, අංජනා, සුපුන්, දයානි යන මහත්ම මහත්මීන්ට මෙත් සිත් පූර්වාංගම ව පුණ්‍යානුමෝදනා කරන්නෙමු. මෙම ධර්ම දානමය කුසලය නිර්වාණ අධිගමය පිණිස ම උපනිශ්‍රය වේවා! තවද, ඔවුන් බලාපොරොත්තුවන පරිදි ඔවුන් නමින් මියපරලොව ගියා වූ බම්බලපිටියේ “ජයසිරි” නිවසේ පදිංචිව සිටි ජෝන් ප්‍රනාන්දු සහ සිසිලියානා ප්‍රනාන්දු දෙපල, මොරටුව රාවතාවත්තේ “ලක්විල” නිවසේ පදිංචිව සිටි ජේමිස් ද අල්විස් සහ සිසිලින් ද අල්විස් දෙපල, මොරටුව හොරේතුඩුවේ පදිංචිව සිටි ලොකුවඩුවේ සෝමාවතී මහත්මිය ඇතුළු සියළු ඥාතීහු මේ පිං අනුමෝදන්ව සැපයට පත් වේවා!
පිටකවර නිර්මාණය හා ඇතුල් පිටු චිත්‍ර නිර්මාණය කර දුන් සුජිත් ශාලිත දසනායක මහතාට ද මුද්‍රණය කටයුතු කර දුන් “Smart Print Solutions Center” හි අධිපති කේ.ඩබ්. චතුර මහතා ඇතුළු කාර්ය මණ්ඩලයට ද, මෙත් සිත් පූර්වාංගමව පුණ්‍යානුමෝදනා කරන්නෙමු. එම සියලු දෙනාට ද මෙම ධර්ම දානමය කුසලය නිර්වාණ අධිගමය පිණිස ම උපකාර වේවා!
මෙම සාරාණීය කුසලානිසංස ධර්මයෝ අපවත් වී වදාළ අප ගේ මහෝපාධ්‍යය පරම පූජණීය නා උයනේ අරියධම්මාභිධාන මහා ස්වාමීන් වහන්සේට ලොව්තුරා බුද්ධ රාජ්‍යය ලැබීම පිණිස ම උපනිශ්‍රය ධර්මයක් ම වේවා!
ශ්‍රී කළ්‍යාණී යෝගාශ්‍රම සංස්ථාවේ ප්‍රධාන සංඝ පීතෲන් වහන්සේ වූ පරම පූජණීය මාතර ශ්‍රී ඤාණාරාම මහා ස්වාමීන් වහන්සේට ද, ප්‍රධාන සමුප්පාදක අතිපූජණීය කඩවද්දුවේ ශ්‍රී ජිනවංසාභිධාන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේට ද, මෙම ධර්ම දානමය කුසලය ලොව්තුරා සැනසිල්ල පිණිස ම පවතීවා!
වත්මන් ශ්‍රී කළ්‍යාණී යෝගාශ්‍රමාධිපති අතිපූජණීය පහලවිටියල ජනානන්දාභිධාන මහා ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ ඇතුළු සියලු ස්වාමීන් වහන්සේලාට ද, මෙම ධර්ම දානමය කුසලය ලොව්තුරා සැනසිල්ල පිණිස ම වේවා! යැ යි පාද නමස්කාර පූර්වකව ප්‍රාර්ථනා කරමු. සියලු ස්වාමීන් වහන්සේලා ගේ සියලු පාරමී ධර්මයන් මුදුන් පමුණු වේවා!
චිරං තිට්ඨතු ලොකස්මිං සම්මා සම්බුද්ධ සාසනං!
ශ්‍රී බුද්ධ වර්ෂ 2565 ක් වූ සැප්තැම්බර් 20
බණ්ඩාරවෙල ධම්මවිජය හිමි
බණ්ඩාරවෙල ධම්මවිජය හිමි