රසවාහිනී පාළි - සරණතිස්ස හිමි 1913.pdf

රසවාහිනී යනු වේදෙහ මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් පාලි භාෂාවෙන් රචිත ප්‍රකට ධර්ම කථා සංග්‍රහයකි. පුරාතන සීහලට්ඨකථා සම්ප්‍රදායේ ආ ආඛ්‍යාන පදනම් කරගනිමින්, ජම්බුදීප සහ සීහලදීප ප්‍රවෘත්ති ඇතුළත් කථා වස්තු 100 කින් මෙම ග්‍රන්ථය සමන්විත වේ. පසුව ධර්මකීර්ති හිමියන් විසින් මෙම කෘතිය ඇසුරෙන් ‘සද්ධර්මාලංකාරය’ සිංහල බසට නගන ලදී.

මෙම මුද්‍රණය පරමධම්මචේතිය පරිවේණාධිපති සිරි සද්ධර්ම මහා ථෙරයන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය වූ, එම පිරිවෙනෙහි උපප්‍රධානාචාර්ය සරණතිස්ස ස්ථවිරයන් විසින් ලිපිදෝෂ හරණය කොට සංශෝධනය කර සකස් කරන ලද්දකි. ජෝජියුස් සෙනෙවිරත්න මහතාගේ ආරාධනයෙන් සංස්කරණය කරන ලද මෙහි සංස්කාරක ‘මුඛබන්ධනයක්’ සහ ශෝධ්‍ය පත්‍රයක් (ඛලිතාඛලිතපාඨා) ඇතුළත් වේ.

මෙම පොත 1913 දී (බු.ව. 2457) ඩී. ඇස්. අභයවර්ධන මහතාගේ මෙහෙයවීමෙන් කොළඹ ජිනාලංකාර මුද්‍රණාලයේ සිව්වන වරට මුද්‍රණය කරවා ඇත.

ර ස වා හි නී මු ඛ බ න්ධො.

ආසුංසහෙ කමලවණ්ණ සුහාපපහාය එසාවහං හි කිල බාලිසකොවිදානං, යොසෙසදෙසික තමපපනුදං මහන්තං සවාහං මහාමුනිවරං සිරසා නමෙ තං.

සඤ්චීතන කණ්හවිය මණ්ඩල මණ්ඩිතස්ස සඛිණ්හ නනනුදිත වණ්ණනිධාරිනො හි, සාතන්දදස්ස රචිනො විමලංච රංසිං ධම්මං හි සක්‍ය මුනිනො සිරසා නමෙතං.

නිරවගුණිගණ නිසෙවිතරංගසීලිං සාරංග හුසිත මපාගනිලාසිනන්තං, නිසස්ස මොහිතගණස්ස මුදන්දදංච සබ්බං සරොරැහවරං සිරසා නමෙ තං,

රසවාහිනී නාමෙයා පසත්ථසත්ථුසාසනානුකාරිණී සොතුජනානං විපුලඵලසමාවහන්තී ජම්බුදීපුප්පත්තිකථා සීහලදීපුප්පත්තිකථාති කථාකණ්ඩසාධිතා සා සාධිකෙහි සතකථාවත්ථූහි පතිමණ්ඩිතා—සා බොජ්ඣායං පසත්ථපකරණී පුබ්බෙ පොරාණිකෙහි මහාඛීණාසවථෙරෙහි සීහලායනිරුත්තියා ඨිතා, මහාවිහාරෙ ගුණවන්තෙහි මජ්ඣාවුත්ථෙන සකලවිමලවිපුලසීලාදයනෙකගුණගණාධාරභූතෙන සකලසද්දසත්ථාගමවිසාරදෙන රට්ඨපාලත්ථෙරාචරියෙන අසෙසදෙසවාසිනං තං සුබොධං කරොන්තෙන මාගධිකාභිධානාය මූලභාසාය පරිවත්තිතා සමානා කාලන්තරභාවපුනරුත්තාදීහි අනෙක දොසජාතෙහි ආකුලව්‍යාකුලතං ගතා.

තථා ගච්ඡන්තෙ කාලෙ සකලසිරිලංකාසාසනසසිරීජොතනනසිනා සකසමයසමයන්තරගහණවිගාහණසමත්ථෙන සකලසද්දසත්ථාගම විසාරදෙන මෙධංකරාවරෙන අවිදිතසද්දසත්ථාගමානං සාසනාවචරානං කුලපුත්තානං තාසු තාසු දානසීලාදිමයධම්මකථාසු චෙව මූලභාසාභිධානාය පාලිභාසාය පරිජානනෙ ච සුකුසලභාවං චිරං පච්චාසිසතා යථාවුත්තපුනරුත්තාදිවසකණ්ටකාපගමනෙන අභිසංඛිතා පටිසංඛතාව,

නෙවායං කිර තෙසං යෙව ථෙරාසභානං පටිභානමත්තෙන මනොමත්තෙන වා පබන්ධිතා-යස්මා චායං පොරාණිකෙහි යෙව මහාමහින්දාදීහි අනුබුද්ධඛීණාසවථෙරෙහි පච්ඡිමභාජනාය දානසීලාදිකුසල කම්මඵලපවත්තකරණවසෙන තං තත්ථාරබ්භ තත්ථ තත්ථ උපපන්නානි කථාවත්ථූනි සමාහරිත්වා සීහලිකානන්දාය දීපභාසාය භාසිතෙහි පකරණාරූඪිකරණතො සුඨිතා-තස්මා චායං නෙව බාහි

රිය කථාය කතා සත්ථුසාසනානුකූලායතායෙවා’ති මනසි සන්නිධාය සද්දසත්ථාගමාභිලාසීහි සජ්ජනතාදීහි සම්මාදරෙන ගහණධාරණපරිසීලනවසෙන මානෙතබ්බා පූජෙතබ්බා ච-අලමතිප්පපඤ්චෙන ඉමිස්සා කිර රචනාය-ඉමිස්සාවහි ධම්මපදලීනත්ථවණ්ණනාදි අනෙකගන්ථවණ්ණනාකාරෙන සිරිසද්ධම්මාභිරාමෙන මහාථෙරවරෙන සාරපදානත්ථපරීදීපනමුඛෙන විරචිතා අපරාපි “සාරත්ථදීපිකා” නාම විපුලත්ථදීපිකා ටීකා ච වත්තති.

තතො අපරභාගෙ ගඩලාදෙණිවිහාරමජ්ඣාවුත්ථෙන නානාසද්දසත්ථාගමෙසු කොවිදෙනවිමලවිපුලගුණඝනාලයෙන බාලාවතාර ජිනබොධාවලිසම්බන්ධචින්තාසඞ්ගහාදීනං පසත්ථගන්ථානං සම්පාදනෙන ලොකසාසනානුග්ගහකාරිනා තතිය ධම්මකිත්තිසව්හෙන සංඝරාජපතිනා සායං රසවාහිනී පුනපි සීහලාය නිරුත්තියා පරිවත්තිතා සද්ධම්මාලංකාරනාමා ධම්මපකරණී ච වත්තති.

ඉමිනා කිරවෙදෙහත්ථෙරසාමිනා විරචිතාය සමන්තකූටවණ්ණනායචෙව ඉමිස්සා රසවාහිනීයා ච නාඤ්ඤත්‍ර ලබ්භන්තානි දෙසනාවිලාසමත්තලද්ධීනීති මාගධිකාසද්දස්සලක්ඛණෙසු උල්ලඞ්ඝිති අපාකටපදරුපාදීනි භිය්‍යොසොමත්තාය දිස්සන්ති.

ඉමිස්සා කිර රචනාය නානානයාදිගරු තබ්බට්ඨානෙහි පරිපුණ්ණං කත්වා සුබොධගහණධාරණතා රචිතත්තාව යාවජ්ජතනාපි ලෙඛකාචරියෙහි නාමාඛ්‍යාතසතපදමාලානච්ඡාපනානන්තරං තබ්භාසායපරිපාකබුද්ධිමතානං බාලානම්බොධනෙ උපයුත්තා දිස්සති, පකරණකත්තුනො විපුලපඤ්ඤාපෙසාව—ඉච්‍චෙසං පසත්ථාචරියවරෙහි සුපරිභාවිතා උද්දෙසකම්මෙසු පයොගිකතා සමානා සම්මාදරෙන පරිසීලිතා ච.

තථායං තෙසු තෙසු කාලෙසු තෙසු තෙසු රට්ඨෙසු සද්දසත්ථාගමකොවිදෙහි අඛ්‍යාතපටිපොත්ථකලෙඛකෙහි වුපදූතා තම්මයපරිසවෙලානමලෙන මලිනීභූතා විවිධවිරුද්ධනෙකානුචිතක්ඛරපදපාඨානං සම්පාතනෙන පුනරපි අතිව්‍යාකුලතාමුපගතා-තස්මා තම්මලාපහරණෙන පරිසොධෙත්වා පාඨකපච්ඡිමජනතායප්පදානෙන සාසනසද්ධම්මමිච්ඡන්තෙන “ජෝජියුස් සෙනෙවිරත්නා” භිධානෙන මහන්තෙන සොභතෙන සම්පාරාධිතෙන පරම ධම්ම චෙතිය පරිවෙණ මජ්ඣාවුට්ඨස්ස කවිකුලසිරොමණිනො විමල විපුල ගුණගණාකරස්ස ආචරිය සිරිසද්ධම්මාභිධානස්ස ථෙරසද්ධස්ස සිස්සභූතෙන තස්මිඤ්ඤෙව පරිවෙණෙ උපාචරියචරියෙන මයා සරණතිස්සාභිධානත්‍ථෙරෙන ලිපිදොසාපහරණවසෙන අභිසංඛිතා.

ඩී. ඇස්. අභයවර්ධන නාමකෙන සොභතෙන චතුත්ථ වාරෙ “ජිනාලංකාර” යන්තගෙහෙ මුද්දාපිතා.