කුදුසික සන්න සහිත - ධර්මශ්‍රී හිමි 1894.pdf
- කතෘ :
- ධර්මශ්‍රී හිමි
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය :
- 1894
- මුද්‍රිත වර්ෂය :
- 1894
- පිටු ගණන :
- 180
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 1,034
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2021-01-02
- ගොනුවේ ප්‍රමාණය :
- 34 MB
වෙනත් සංස්කරණ
- සන්න සහිත කුදුසික - හරුමල්ගොඩ ශ්‍රී සුමංගල හිමි 1928
ධර්මශ්‍රී හිමි · 1928
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
කුදුසික (ක්ෂුද්‍රශික්ෂා, “බුද්ධසික්ඛා”) යනු ධර්මශ්‍රී මහාස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් පාලි ගාථා පන්සියයක් පමණින් රචිත, භික්ෂූන්ට අවශ්‍ය විනය ශික්ෂා සංක්ෂේපයෙන් දැක්වෙන විනය ප්‍රකරණයකි. සංඥාපනයට අනුව අධිසීල, අධිචිත්ත, අධිප්‍රඥා යන ශික්ෂාත්‍රය පිළිබඳ ශික්ෂා සංක්ෂේපයෙන් ප්‍රකාශ කරන හෙයින් “කුදුසික” නම් වේ. නිකාය සංග්‍රහයෙහි සඳහන් ධර්මශ්‍රී නම අනුව කතුවරයා බුද්ධඝොෂ හිමියන්ගේ කාලයට ආසන්න කාලයක විසූ බව සංස්කාරක අනුමාන කරයි.
මෙම මුද්‍රණයෙහි පාලි ගාථා සමඟ විජයබාහු රජු දවස විසූ දිඹුලාගල වනවාසී මෙධඞ්කර මහාස්ථවිරයන් වහන්සේ රචිත සිංහල සන්නය ඇතුළත් වේ. කළුතර අශොකාරාමාධිවාසී සුමනතිස්ස ස්ථවිරයන්ගේ ශිෂ්‍ය බේරුවල සුමෙධඞ්කර හිමියන් විසින් පලාත් කිහිපයකින් ලබාගත් පොත් හා බුරුම අකුරින් මුද්‍රිත පොත, ටීකා හා සමන්තපාසාදිකාව සමඟ සසඳා ශුද්ධ කොට සංස්කරණය කරන ලදී.
සතර පාරාජිකා, නව ගරුකාපත්ති, සිවුරු, පාත්‍ර, කාලික, නිස්සග්ගිය හා පාචිත්තිය, උපාධ්‍යාය හා ආචාර්‍ය්‍ය වත්, කර්ම, නිශ්‍රය, බෙහෙත්, උපොසථ, පවාරණ, ඉන්ද්‍රියසංවර, සිව් අරක් හා විදර්ශනා ආදි මාතෘකා පිළිවෙළින් මෙහි ඇතුළත් ය. අවසානයෙහි ශුද්ධිපත්‍රයක් ද ඇත.
කොළඹ ග්‍රන්ථප්‍රකාශ යන්ත්‍රාලයෙහි එස්. එන්ඩොරිස් ද සිල්වා හා හෙන්රි එස්. විජේසූරිය විසින් මුද්‍රණය කොට ශ්‍රී බුද්ධවර්ෂ 2438 (ක්‍රි.ව. 1894) දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
- මාතිකා
- චතතාරොපාරාජිකා
- නවගරුකා
- චීවරං, රජනානි, පත්තො
- කාලිකා, පටිග්ගාහො
- නිස්සග්ගියානි, පාචිත්ති
- උපජ්ඣාචෙරවත්තානි
- කම්මං, නිස්සයො
- භෙසජ්ජං
- දෙසනා, උපොසථො, පවාරණා
- සංවරො, සුද්ධි, සන්තොසො
- චතුරාරක්ඛා, විපස්සනා
සංඥාපනය
කුදුසික සහ සන්නය.
මාගධීභාෂාමයවූ මේ “බුද්ධසික්ඛා” නම් මාහැඟි උතුම් විනයග්‍රන්ථය සෞගතසාශනශ්‍රීභාරධාරීවූ ශබ්දශාස්ත්‍රාදියෙහිහා ධර්මවිනයෙහිද ප්‍රවීණතර අතිශයබුද්ධිමත් “ධර්මශ්‍රී” නම් මහාස්ථවිරතුමන් විසින් රචනාකරණලදී-මේ ආචාර්‍ය්‍යොත්තමයාගේ කාලය නිශ්චයකොට නොකිය හැකිමුත් දෙවරක්ෂිතාභිධාන ධර්මකීර්ති මහාස්ථවිරපාදයන් වහන්සේ විසින් විරචිතවූ “නිකාය සංග්‍රහයෙහි” “බුද්ධඝොෂනම් අටුවාචාරී මහාස්ථවිර පාදයන් පටන් මේ අතුරෙහි බුද්ධදත්තය. ධම්මපාලය. ජොතිපාලය. ඛෙමය. ධර්මශ්‍රීය. නන්දය. ආනන්දය. අනුරුද්ධය—පෙ—යනාදි මහාස්ථවිරවරයෝ නොයෙක් ටීකාර්ථකථාහා තන්ත්‍රප්‍රවෙශොපායවූ අනෙකප්‍රකාරධර්මප්‍රබන්ධහා සන්න ගැටපද පිටපත් ආදිය උපදවාබුදුන්ගේ පර්‍ය්‍යාප්ති ධර්මය බැබලවූහ” යන මෙහි “ධර්මශ්‍රී” යයි දක්වා තිබෙන්නේ මේ (කුදුසික කර්තෘවූ) ආචාර්‍ය්‍යවරයාගේ නාමයයි කිවමනා බැවින් මුන්වහන්සේගේ කාලය මහානාම රජුදවස ලක්දිවට පැමිණි අටුවාචාර්‍ය්‍ය බුද්ධඝොෂ මහාස්ථවිරපාදයන් වහන්සේගේ කාලයට සමීපවූ මීට අවුරුදු 1000 (දහසකට) ප්‍රමාණ පූර්වෙහිවූ කාලයයි අනුමාන කළහැකිය.
මේ ග්‍රන්ථරචනාවගේ මාහැඟි බැවින්ම මේ ආචාර්‍ය්‍යවරයා පූජ්‍යපාද අලාමක උතුම් පණ්ඩිත රත්නයක්ම බව නිසැකවම සැලකියයුතුයි— මෙය අධිසීල, අධිචිත්ත, අධිප්‍රඥා යන ශික්ෂාත්‍රය සම්බන්ධවූ මනොහර බහුවිධ ශික්ෂාවන් සංක්ෂෙපනයින් ස්වල්පකොට ප්‍රකාශකරණ හෙයින් “කුදුසික” නම්වේ.
සාමාන්‍යයෙන් විනයනය විජානනාභිලාසී සියල්ලටද විශෙෂයෙන් ශ්‍රද්ධාප්‍රව්‍රජිත කුලපුත්‍රයන්ටද හිතවූ මේ ක්ෂුද්‍රශික්ෂායෙහි පළමුවෙන් රත්නත්‍රය ප්‍රණාමය කොට ඊට අනතුරුව ගාථාවලින්ම පස් වර දසයක් මාතෘකා පද පිහිටුවා ඒ මාතෘකා පටිපාටියෙන් සතරපාරාජිකාය. නවගරුකාපත්තිය. කැපාකප සිවුරු. රජන් පා. තලුතැටිය. ප්‍රතික්ෂෙපපවාරණය. සතරකාලිකය. පිළිගැණුම්ය. අකැපමාංසය. නිසගිපචිතිය. ශුද්ධපචිතිය. ශ්‍රමණව්‍යවහාරය. කැපනිල්බුය. උපාධ්‍යායාචාර්‍ය්‍යවත්හා. වච්චකුටි පස්සාවකුටිවත්ය. මහලුසඟුන් පිළිවිස කිරීම්ය. නගනවත්හා නහනවිධිය. නොවැඳියයුත්තන්ය. කැපාකප සම්හා වහන්ය. නොබැලියයුතු දෑ. අඳුන්ය. අකැපසයනාසනයන්ය. එකස්නෙහි හින්දයුත්තන්ය. එකකම්මාදිසංවාසයට නොනිස්සන්ය. චතුර්වර්ගකර්මය. මිථ්‍යාජීව දුරුකිරීමය. අගන්තුකාදිවත්ය. විකපුන්ය. නිසගැණුම්ය. කැපාකප පටි. පොළෝ. පිරිකරය. බෙහෙත් කිරීම් කරවීම්ය. කැපාකප වත් පිළිගැණුම්ය. කුලදූෂනය. වසෙලබ්මය. ගරුබඩුය. ප්‍රකීර්ණකය. අපත්තිදෙසනාය. සැදපිරිසුදු පවුරුණුදීම්ය. උපොසථය. පවුරුණුය. ඉන්ද්‍රියසංවරය. ශුද්ධිය. ප්‍රත්‍යයසන්තොෂය. සිව්අරකුන්ය. විදර්ශනාය. යන මේ විනය පෙළ අටුවාහි ප්‍රකාශිත නානාවිධ ශික්ෂාවන් විස්තාරකරමින් ග්‍රහණධාරණයට ඉතාපහසුපරිද්දෙන් (500) පන්සියයක් පමණ ගාථායෙන් රචනාකර තිබේ— මීට පුරාණ අභිනව ටීකාදෙකක් හා සන්න දෙකක්ද උපදවාලුබැවින්ම පුරාතන ආචාර්‍ය්‍යවරයන්ට පවා අභිමතවූ අතිශයොත්කෘෂ්ට ප්‍රකරණයක් බවත් එසේම ඒ කාලයෙහි පටන් මේ දවස දක්වාම විනයනය විජානනයෙහි ආසා ඇති පැවිදි කුලපුත්‍රයන්ගේ හෘදයසාරවස්තුවක්මෙන් පවත්වාගණ එනබවත් පැහැදිලිව පෙණේ—මෙහි මේ සන්නයද විනයනය විජානනයෙහි බැසගත් ඉතා තියුණු බුද්ධි ඇත්තාවූ සර්වශාස්ත්‍රා ඇති මීට අවුරුදු (589) පන්සිය අසූනවයකින් පමණ ඉහත විජයබාරජු දවස විසූ දිඹුලාගල වනවාසී “මෙධඞ්කර” මහාස්ථවිරතුමන් විසින් ඒ ඒ තැනට සුදුසුවූ පාලයර්ථකථාටීකා ප්‍රකරණාදියේ ගාථා පාඨහා විනය සන්න මෙහි පුරාණ සන්නාදියේ පාඨයන්ද නිදර්ශනය කරමින් මාහැඟි ලෙසකර තිබේ.
අතින් අතට ලියාගැන්මෙන් පරම්පරාගත පොත් පත්වල විද්‍යමාන ව්‍යාකුලත්වය ගැණ අපි වැඩියමක් නොකිවුත් පෞරාණික පොත් පත් ශුද්ධකිරීමෙහි නියුක්තයෝම ඊට ශාක්ෂිවත්හැර පොත් දෙකක් එකතුකර බැලූවිටද සුවසේ වැටහේමය-මේ පොත ශුද්ධකිරීම පිණිස පලාත් තිපයකින් පොත් තිපයක් සපයාගෙණ එකිනෙකට සමකර බැලීමෙන්ද පෙළේ ඇතැම් තැන බුරුමාක්ෂරයෙන් මුද්‍රිත පොතෙන්හා ටීකානුසාරයෙන්ද වැඩිකොටම සමන්තපාසාදිකානම් විනයඅටුවාවට සමකර බැලීමෙන්ද යථාශක්තීන් ශුද්ධ කෙළෙමි.
අප විසින් සංස්කාරණය කරණලද මෙහි කාලානුරූප ප්‍රයොජනවත් පරිද්දෙන් පෙළ ඉලක්කම් පිළිවෙළට ඉහළින් යොදනලදි—මෙය අච්චුගස්වන්නන් විසින් පළමුවෙන් අපිරිසුදු අකුරු ඇති කත්තෝරුවක මුලපෝර්ම තිපයක් අච්චුගස්වනලදුව අපගේ චිත්තඛෙදයට කාරණවූ නුමුත් එයද පොතේ ප්‍රයොජනය සලකන්නන්ට බාධානැති එක එසේම සතුටකි—මෙහි අවසානයෙහි යොදනලද ශුද්ධිපත්‍රයට දුටුවිට හැගියන දීර්ඝවියයුතු හ්‍රස්වයන්ද හ්‍රස්වවියයුතුදීර්ඝයන්ද පෙළේ ශුද්ධවත් සන්නයේ අශුද්ධ පදද බොහෝතැන්වල වැරදි තිබෙන මේ ( )‘ ලකුණුද නොනැගු බව දතයුතු-මෙය අච්චු ගහණ අතර අපාචාර්‍ය්‍ය කළුතර අශොකාරාමාධිවාසී සුමනතිස්ස ස්ථවිරයන් වහන්සේගෙන්ද යථාවකාශවශයෙන් ආධාරලත්බැව් ගෞරවයෙන් මතක්කරමි—මෙහි අපගේ ප්‍රමාදනුමාදියෙන් ජනිතවූ යම් දොෂයක් ඇතහොත් නුවණ ඇත්තන් විසින් මෙත් සිතින් යථාර්ථාවබොධය කොට පිරිසිදු කරණුලැබෙත්වා.
B. SUMEDHANKARA.