බුදුසමයේ පැනෙන මාරයා - කන්දරපංගුවේ ධම්මසිරි හිමි.pdf
- කතෘ :
- කන්දරපංගුවේ ධම්මසිරි හිමි
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය :
- 2009
- මුද්‍රිත වර්ෂය :
- 2017
- පිටු ගණන :
- 210
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 1,528
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2020-07-08
- ගොනුවේ ප්‍රමාණය :
- 7.9 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
බුදුසමයේ පැනෙන මාරයා යනු සිංගප්පූරුවේ ධම්මදූත බෞද්ධ ආයතනාධිපති කන්දරපංගුවේ ධම්මසිරි හිමියන් විසින් සම්පාදිත පර්යේෂණාත්මක ධර්ම ග්‍රන්ථයකි. බුදුසමයේ සහ පාලි ත්‍රිපිටක මූලාශ්‍රයන්හි (විශේෂයෙන් විනය මහාවග්ග පාළිය, දීඝ, මජ්ඣිම සහ සංයුක්ත නිකාය ආශ්‍රයෙන්) මාරයා හඳුන්වා ඇති ආකාරයත්, පස්මරුන් පිළිබඳ සංකල්පයත් විග්‍රහ කිරීම මෙම කෘතියෙන් සිදු කෙරේ.
මාර ශබ්දයෙහි අර්ථ, විමුක්ති මාර්ගයට බාධා කරන පාපධර්මයන් මාරයා ලෙස පුද්ගලාරෝපණය කර දැක්වීමේ පසුබිම සහ සූත්‍ර දේශනාවල විවිධ අවස්ථාවන්හි මාරයා බුදුරදුන් හා ශ්‍රාවකයන් හමුවෙහි පෙනී සිටි ආකාරය මෙහි පරිච්ඡේද මගින් විස්තර කර ඇත. බුද්ධජයන්ති ත්‍රිපිටකය, අටුවා ග්‍රන්ථ මෙන්ම පාලි ටෙක්ස්ට් සොසයිටි (PTS) කෘතීන් ද ඇසුරු කරගනිමින් මෙම ග්‍රන්ථය සම්පාදනය කර තිබේ.
මෙම මුද්‍රණය තායිවානයේ The Corporate Body of the Buddha Educational Foundation මගින් නොමිලේ ධර්මදානය පිණිස මුද්‍රණය කර බෙදාහරින ලද්දකි.
නැවත මුද්‍රණය සඳහා පෙරවදන
සිංගප්පූරුවේ ධම්මදූත බෞද්ධ ආයතනයේ අධිපතිත්වය දරන්නා වූ කන්දරපංගුවේ ධම්මසිරි හිමියන් විසින් රචිත ‘සංඛ්‍යා ධර්මපද වර්ණනා’ ග්‍රන්ථය පස්වැනි වරටත් මුද්‍රණය කිරීම සඳහා තායිවානයේ බෞද්ධ අධ්‍යාපන ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනය වෙත බාරදීම පිළිබඳව අපි ඉමහත් සොම්නසට පත් වන්නෙමු. තායිවානයේ මෙම බෞද්ධ අධ්‍යාපන ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනය මේ වන විටත් විවිධ භාෂාවන්ගෙන් රචිත ලක්‍ෂ ගණනක් බෞද්ධ පොත් පත් මුද්‍රණය කොට ලෝකය පුරා විවිධ රටවල ඇති බෞද්ධ ආයතනවලට හා පුස්තකාලවලට බෙදා දී ඇත.
මම වසර ගණනක් පුරාවට විදේශීය ධර්මදූත සේවාවෙහි යෙදී සිටින කන්දරපංගුවේ ධම්මසිරි හිමියන් විසින් ඉංග්‍රීසි හා සිංහල යන භාෂා දෙකෙන් ම පොත් පත් ලියා මුද්‍රණය කොට බෙදාහැර ඇත. මෙම උත්සාහය ලෝකවාසි, බෞද්ධ ධර්මය හැදෑරීමට උනන්දුවක් දක්වන ගිහි පැවිදි කාගේත් ගෞරවයට පත් වන කරුණ කි. වසර තිහකට ආසන්න කාලයක් තායිවානයේ වාසය කරමින් මෙම බෞද්ධ අධ්‍යාපන ග්‍රන්ථ ප්‍රකාශන ආයතනයේ අනුශාසකත්වය හොබවමින් එයින් සිදුවන ලෝක ශාසනික කටයුතුවලට සහයෝගය ලබාදෙන අතර වර්තමානය වන විට බෞද්ධ ධර්මය ඉගෙනීම සඳහා උනන්දුවක් දක්වන ලෝකයේ සියලු ම බෞද්ධ අබෞද්ධ විද්‍යාර්ථීන්ගේ පහසුව උදෙසා ශ්‍රී ලංකාවේ කැලණිය මානෙල්වත්ත විහාර පරිශ්‍රයේ ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ විශ්වවිද්‍යාලයක් ඇරඹුවෙමි.
බෞද්ධ ඉතිහාසය දෙස විමර්ශනාත්මකව බැලීමේදී විවිධ වූ බෞද්ධ අධ්‍යාපන ආයතනයන්ගේ ආරම්භය හා ක්‍රියාකාරීත්වය පිළිබඳ ව අවබෝධයක් ලබා ගැනීමට හැකියාවක් ඇති බව අප කාටත් පිළිගත හැකි කරුණ කි. මගේ දැනීමේ හැටියට පළමු ශතවර්ෂය වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර අභයගිරි විහාරය ආශ්‍රිත බෞද්ධ අධ්‍යාපන ආයතනයක් පවත්වාගෙන ගොස් තිබේ. ඉන් අනතුරුව 5 වන ශත වර්ෂය වන විට අනුරාධපුර පැවති මහා විහාර, හා 12 වැනි ශත වර්ෂය වන විට පොළොන්නරුවේ පැවති ආලාහන පිරිවෙන් ආයතන ද ඉතිහාස ගත වූ බෞද්ධ අධ්‍යාපන ආයතනයෝ වූහ. මීට අමතර ව ඉන්දියාවේද විවිධ කාල වකවානුවල බෞද්ධ අධ්‍යාපන ආයතන බිහි වී තිබේ. අප කවුරුත් දන්නා ඉතිහාසගත තොරතුරුවලට අනුව නාලන්ද, වලභි, සෝමපුර, ඕදන්තපුර, වික්‍රමශිලා, ජගද්දලා, වැනි බෞද්ධ අධ්‍යාපන ආයතන එදාමෙදා තුර දෙස් විදෙස් කාගේත් අවධානයට යොමු වූ ආයතනයෝ වූහ. මෙම ඓතිහාසික ශ්‍රේෂ්ඨ බෞද්ධ අධ්‍යාපන ආයතන අතර ඉන්දියාවේ නාලන්ද විශ්වවිද්‍යාලය මා සිත් ගත් ආයතනයක් විය.
නාලන්ද විශ්වවිද්‍යාලය ගැන වැඩිදුර කරුණු කාරණා සෙවූ මට තව දුරටත් දැන ගන්නට ලැබුණේ මේ ආයතන තුළින් එදා මෙදාතුර බුද්ධ ශාසනය හා ලෝක වාසී බෞද්ධ සමාජය වෙත කර ඇති සේවාව ඇති විශාල බවයි. නාලන්ද විශ්වවිද්‍යාලය වනාහි, මහායාන හා වජ්‍රයාන නම් වූ බෞද්ධ සම්ප්‍රදායන් පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දුන් ආයතනයක් විය. ඊට අමතර ව ජ්‍යෝතිෂ්‍ය ආයුර්වේද වෛද්‍ය විද්‍යාව වැනි විෂයයන් පිළිබඳ ව දැනුම ද එකල සිටි විද්‍යාර්ථීන්ට ලබා දී ඇත. කාලය විසින් ඉතිහාසයේ ගමන්මග නිරන්තරයෙන් වෙනස් කරන නිසාවෙන් වත්මන් බෞද්ධ සමාජයට එවැනි උදාර ආයතනවලින් කළ සේවාව අද වන විට අහිමි වී ඇත. ඉන් අනතුරුව මගේ සිතට අලුත් සිහිනයක් ඇතුල් විය. එනම් “වත්මන් බොදුනු ලොවට අහිමි වූ පැරණි නාලන්ද විශ්වවිද්‍යාලයේ ශ්‍රී විභූතිය කෙසේ හෝ මා නැවත ආරම්භ කර ලබාදිය යුතු ය” යන්නයි.
මගේ එම සිහිනය මල්ඵල ගන්වමින් අද වනවිට කැලණිය බොල්ලෑගල මානෙල්වත්ත විහාර භූමියේ එම විශ්වවිද්‍යාලය ඉදි කරමින් පවතී. ගොඩනැගිලි සංකීර්ණය මේ වන විටත් ඉදිවෙමින් පැවතිය ද විශ්වවිද්‍යාලයට සිසුන් බඳවා ගැනීම හා ඉගැන්වීමේ කටයුතු දැනටමත් අරඹා ඇත. මෙහි අධ්‍යාපන කටයුතු ප්‍රධාන අංශ පහක් ඔස්සේ ව්‍යාප්ත කිරීමට කටයුතු යොදා ඇත. එනම් බෞද්ධ දර්ශන පීඨය, ආදි බෞද්ධ මූලාශ්‍ර අධ්‍යයන පීඨය, ව්‍යවහාරික බෞද්ධ අධ්‍යයන පීඨය, බෞද්ධායුර්වේද අධ්‍යයන පීඨය හා පශ්චාත් උපාධි අධ්‍යයන පීඨය යනුවෙනි. තවද මෙම විශ්වවිද්‍යාලයේ දක්නට ලැබෙන විශේෂත්වය වන්නේ දැනට ලොව පුරා පැතිර පවතින ථේරවාද, මහායාන, හා වජ්‍රයාන යන බෞද්ධ සම්ප්‍රදායන් තුනම පිළිබඳ ඉගැන්වීම් කටයුතු හා පර්යේෂණ කටයුතු කිරීමට අවස්ථාව උදා කර දී තිබීමයි. ඒ තුළින් අනාගත ලොවට ධර්මය ප්‍රචාරය කිරීමට සුදුසු දැනුමෙන් හා කාර්යක්ෂමතාවයෙන් පිරිපුන් පිරිසක් බිහි කිරීමද මගේ තවත් එක් බලාපොරොත්තුවක් වේ.
අවසාන වශයෙන් කන්දරපංගුවේ ධම්මසිරි හිමියන් විසින් රචිත ‘සංඛ්‍යා ධර්මපද වර්ණනා’ නම් ග්‍රන්ථය පරිශීලනය කරන සියලු ම පාඨකයන්ට මතක් කර සිටින්නේ, විධිමත් බෞද්ධ අධ්‍යාපනයක් සමග එය ප්‍රායෝගිකව අත්විඳීම කෙරෙහි යමෙක් උනන්දුවක් දක්වන්නේ නම් ඒ අය සඳහා අපේ මෙම නාගානන්ද ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ විශ්වවිද්‍යාලය පිළිබඳව හඳුන්වා දෙන ලෙසයි. එසේම මේ ග්‍රන්ථය රචනා කර කිහිපවතාවක්ම මුද්‍රණය කර බෙදාහැර බෞද්ධ පාඨකයන්ගේ දහම් දැනුම වැඩි කරලීමට මහත් සේ වෙහෙසක් දරන කන්දරපංගුවේ ධම්මසිරි හිමියන් වහන්සේට නිදුක් නිරෝගී බව ප්‍රාර්ථනා කරමි.
තෙරුවන් සරණයි.
තායිවානයේ තායිපේ එක්සත් සමූහ බෞද්ධ අධ්‍යාපන පදනමේ ප්‍රධාන අනුශාසක හා තායිවානයේ ප්‍රධාන සංඝ නායක, පූජ්‍ය ආචාර්ය බෝදගම චන්දිම නාහිමි, නාගානන්ද ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ විශ්වවිද්‍යාලය, බොල්ලෑගල, කැලණිය.
පූජ්‍ය ආචාර්ය බෝදගම චන්දිම නාහිමි,
නාගානන්ද ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ විශ්වවිද්‍යාලය,
බෝල්ලෑගල, කැලණිය.
සංඥාපනය
මා විසින් නොබෝදා පළ කරණ ලද ‘සංඛ්‍යා ධර්මපද වර්ණනා’ යන ග්‍රන්ථය සම්පාදනය කිරීමෙදී මාරයා පිළිබඳව ද කරුණු අධ්‍යයනයට අවස්ථාව ලැබුණි. එම කරුණු එක්කොට මේ පොත සම්පාදනය කෙළෙමි.
මාර ශබ්දය සංකීර්ණ අදහස් ඇති පදයකි. බෞද්ධයන් අතර බෙහෙවින් ප්‍රචලිත වචනයකි. පස්මරුන් යන්න ද එසේය. බුදුසමයෙහිදී බොහෝවිට මාරයා ගැන සඳහන්වන්නේ පුද්ගලයාගේ විමුක්තිමාර්ගයට අවහිර කරණ පාපධර්ම හඳුන්වාදීමේ උපායමාර්ගයක් වශයෙනි. මාරයා පිළිබඳව බෞද්ධසාහිත්‍යයේ දැක්වෙන කරුණු උපුටා දක්වමින් මේපොත ලිවීමට මා අදහස් කෙළේ ද මාරයා මගින් ඉදිරිපත් වන පවිටුගති ලක්‍ෂණ සමාජය ඉදිරියෙහි තබා එම කරුණු මාර්ගයෙන් පාපධර්මයන් නැතිකැර යහපත් චරිතයක් ඇතිකර ගැනීමට ඉවහල්වෙය යන අදහසිනි. එසේ වුවද බුදුසමයේ පැනෙන මාරයා පිළිබඳ ලිවීම ඉතාම දුෂ්කර කාර්‍ය්‍යක්විය. ලිවීම අතරමග නතරකර නිතර කල්පනාබරව සිටි අතර බෞද්ධ විශ්වකෝෂයේ නියෝජ්‍ය කර්තෘ (විශ්‍රාමලත්) සනත් නානායක්කාර, මහාචාර්ය කපිල අභයවංස, යන වියතුන් ගෙන් ලැබුණ උපදෙස් මෙය සම්පාදනයට පහසු විය. එම වියතුනට ද මගේ කෘතඥතාව හිමි වෙයි.
මෙම කෘතියෙහි බුදුසමයේ පැනෙන මාරයා - පස්මරුන් සහ ඒ හා බැඳුණු කරුණු ඇතුළත්වෙයි. එහෙයින් මෙය මාරසංකල්පය පිළිබඳව අධ්‍යයනයට ගවේෂණයට උපකාරී වේ යයි සිතමි. පෙළ සහ අටුවා අනුව විස්තර සඳහන් වෙයි.
මෙය සම්පාදනයේදී ග්‍රන්ථ රාශියක් ආශ්‍රයෙන් කරුණු රැස් කර ගතිමි. විශේෂයෙන් බුද්ධජයන්ති ග්‍රන්ථමාලා සහ හේවාවිතාරණ අට්ඨකථා මෙහිලා ඉවහල් කරගන්නාලදී. ඒ හැර පහත සඳහන් ග්‍රන්ථ විශේෂය. එම ග්‍රන්ථ සංස්කාරකවරයන් කෘතඥතා පූර්වකව සිහිපත් කරමි. එසේම Pali Text Society (PTS) පළ කළ පොත් ද අනුගමනය කෙළෙමි. එම සංස්කාරකයන්ට ද ස්තුතිවන්ත වෙමි. සිංහල විශුද්ධිමාර්ගය පණ්ඩිත මාතර ශ්‍රී ධර්මවංශ ස්ථවිර, ධම්මපදට්ඨකථා අග්ගමහා පණ්ඩිත බුද්ධදත්ත මහාථෙරෙන, සංඛ්‍යා ධර්මපද වර්ණනා කන්දරපංගුවේ ධම්මසිරි හිමි.
Pāli English Dictionary by T.W. Rhys Davids and William Stede, Pāli English Dictionary by Margaret Cone. Buddhist Dictionary by Ven. Nyanatiloka, The Path of Purification, by Ven. Bhikkhu Ñānamoli, Dictionary of Pāli Proper Names by G. P. Malalasekara. SANSKRIT ENGLISH DICTIONARY Sir .M.Monier Willams
තවද මෙහිදී මසුරු නැතිව මිතුරු ලෙස සහාය දුන් වැලියායේ සිරි පියරතන පරිවේණාධිපති ශාස්ත්‍රපති කන්දඋඩපංගුවේ සුධම්ම නාහිමි, වෙහෙරහේනපූර්වාරාම රජමහවිහාරයේ අධිපති ගෞරවශාස්ත්‍රවේදී කෑගල්ලේ රතනසාර හිමි, සිංගප්පූරුවේ බුඩිස්ට් මිෂන්හි අධිපති කෝත්ගල ධම්මික හිමි, සිංගප්පූරුවේ බුද්ධධාත ආයතනයේ අධිපති ගන්තේකුඹුරේ සාන්ත හිමි යන හිමිවරු ද ප්‍රශංසනීය වෙති.
පරිගණකයෙන් සැකසීම ද කතුවරයා විසිනි.
බුදුසමයේ පැනෙන මාරයා හා තදීය කරුණු මෙම ග්‍රන්ථයෙහි හැකිතාක් නිරවද්‍යව ඉදිරිපත්කිරීම මගේ උත්සාහය වුව ද මෙහි අඩුලුහුඬුකම් තිබිය හැකිය.
ධම්මසිරි හිමි
ධම්මසිරි හිමි