සද්ධම්ම සංගහ - ධම්මකිත්ති මහාසාමි.pdf

සද්ධම්ම සඞ්ගහො (සද්ධර්ම සංග්‍රහය) යනු සියමේ සුඛෝදය රාජධානියෙහි රාම කම්හැං (1279-1299) රජු දවස වැඩවිසූ ලංකාරාම මහා වාසාධිපති ධම්මකිත්ති මහාසාමි සංඝරාජයන් වහන්සේ විසින් රචිත පාලි ඓතිහාසික ග්‍රන්ථයකි. මෙහි පාලි මූලය සහ සිංහල අනුවාදය පරිවර්තනය හා සංස්කරණය කොට ඇත්තේ තොටගමු රාජමහා විහාරාධිපති පණ්ඩිත ගම්මැද්දේගොඩ පුඤ්ඤසාර ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසිනි.

මෙම ග්‍රන්ථයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පිරිනිවන් පෑමෙන් පසු පැවති ප්‍රථම, ද්විතීය, තෘතීය සහ චතුර්ථ ධර්ම සංගායනා, ශ්‍රී ලංකාවට බුදුසසුන වැඩමවීම, ත්‍රිපිටකය ග්‍රන්ථාරූඪ කිරීම, අටුවා සහ ටීකා සම්පාදනය මෙන්ම ත්‍රිපිටක ලිවීමෙහි හා ධර්ම ශ්‍රවණයෙහි ආනිසංස පිළිබඳ විස්තර ඇතුළත් පරිච්ඡේද 11ක් ඔස්සේ ශාසන ඉතිහාසය සංග්‍රහ කොට දක්වයි.

ප්‍රථම මුද්‍රණය 1989 දී නිකුත් වූ අතර මෙම පිටපත 2014 වසරේ දී ඇස්. ගොඩගේ සහ සහෝදරයෝ සමාගම මඟින් නැවත මුද්‍රණය කර ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද්දකි.

හැඳින්වීම

හැඳින්වීම

සංඥාපිය

කාලයක් සමග ඉදිරියට යන මිනිසාට මුහුණ පාන්නට වන ලොකු ම වියදුම වනුයේ ද කාලය සීමා සහිත වීම යි. ඉන්ද්‍රිය විෂය මේ ලෝකය විවිධ විෂම මෙන් ම කාර්ය බහුල සංකීර්ණ වූවකි. එන්ට එන්ට ම එහි පුළුල් බව මිස කාලයේ නම් වෙනසක් නැත. එදත් අදත් දවස එක ම ය. විනාඩියේ අඩු වැඩි වීමක් වේ ද?. මේ නිසා නව පන්නයේ සොයා ගැනීම් වැඩි හරියක් එය හා බැඳේ. වේග බහුල වීදි, ස්වයං ක්‍රියාත්මක ක්‍රම, පරිගණක වැනි උපාය ද ඒ අතර වේ. ඉන්ද්‍රිය විෂය එම තත්වය හමුවෙහි දැනුම උදෙසා ද ක්‍රම-උපක්‍රම එමට ඇත.

සංකේත, සංක්ෂේප, සාරාංශ, සමපිණ්ඩන සහ ප්‍රත්‍යාහාර වැනි ලඝු ප්‍රයත්න අතරට “සංගහ” ද එක්විය. එය උප පදය කොට ගෙන පාලියෙන් ද සංග්‍රහ-සඟරා යටතේ සංස්කෘත හා සිංහල දෙකින් ද ලියැවුණු සාහිත්‍ය කෘති සම්භාරයක් අද අපට තිබේ. සතර සංග්‍රහ වස්තු ධර්මයෙහි ප්‍රසිද්ධ ය. ඒ දාන-ප්‍රිය වචන-අර්ථචර්යා-සමානාත්මතා කාගෙත් සිත්ගනී. සාදර-සත්කාර වැනි අවස්ථා නිරූපනයෙහි යෙදෙන “සංගහ” ද එසේ ම ය. විසිර පවත්නා දත යුතු දෑ එක් තැන්-එක් රැස් කළ අරුතින් සාහිත්‍යයෙහි සංගහ (සංග්‍රහ-සඟරා) නමින් ද ග්‍රන්ථ වේ.

සුත්ත සංගහ, අභිධම්මත්ථ සංගහ, සාරසංගහ ආදී පාලි භාෂාවෙන් ද වෙදර්ථ සංග්‍රහ, තර්ක සංග්‍රහ, තත්ව සංග්‍රහ ආදී සංස්කෘත භාෂාවෙන් ද සිදත් සඟරා, ලෝවැඩ සඟරා, සාරාර්ථ සංග්‍රහ ආදී සිංහල භාෂාවෙන් ද කරණ ලද ග්‍රන්ථ සම්භාරයක් ඒ ඒ සාහිත්‍යයන්හි වේ. එය පර්යේෂණාත්මක නිබන්ධයකට වුව ද තරම් ය. ඒ අතරට එක් වූවකි “සද්ධම්ම සංගහ”.

සද්ධම්ම සංගහය ලඝු පුස්තකයකි. සාර ග්‍රන්ථයකි. සංග්‍රහ කරණයකි. එහෙත් මෙහි “සංගහ” යෙදුනේ යට දැක්වු සංක්ෂේපාර්ථයෙන් ම ද යනු විමසා බැලිය යුත්තේ සද්ධර්මය සංග්‍රහ කිරීම එසේ මෙසේ කරුණක් නො වන බැවිනි. එය හුදෙක් සම්බුද්ධයන් වහන්සේට ම සාධාරණ වූවකි. තනි පදයක (අප්පමාද) අකුරු අටෙක - පද තුනෙක (අනිච්ච දුක්ඛ අනත්තා) සද්ධර්මය සංගෘහිත අවස්ථා වේ. ස්කන්ධාදි අප්‍රමාණ ප්‍රභේද ඇති සකල බුද්ධ වචනය වූ සද්ධර්මය, සංග්‍රහ කිරීම අන්කිසිදු කෙනෙකුට විෂය නොවේ. පුහුදුන් කෙනෙකු ගැන කියනුම කවරේ ද?.

i

සද්ධර්මය ම ත්‍රිපිටකය යි කියමු. එහි සංක්ෂිප්තයක් මෙම සද්ධම්ම සංගහයෙහි වේ ද?. නැත. තව ද ඒ ත්‍රිපිටක පොත් පිළිවෙළින් වඩා හිඳුවා, ඒ දෙස බලා මේ සද්ධර්මය යි යමෙකු කියතොත් ඒ ඔහුගේ පුහුදුන්බවේ ලකුණෙකි. ඒ පර්යාප්ති සද්ධර්මය පමණි. බුදු රදුන් දකින්නට උන් වහන්සේ ගේ රූපකාය බලමින් සිටි වක්කලි තෙරුන් ගේ නිගමනයට දෙවෙනි නැත. එය පර්යාප්ති සද්ධර්මය ප්‍රතිපත්ති සද්ධර්මයට ප්‍රත්‍යය වෙයි. එය ම අධිගමයට ප්‍රත්‍යය වෙයි. එ බැවින් මූලික පර්යාප්තිය සුරක්ෂිත වනු පිණිස කරණු ලබන මෙහෙය ද සංග්‍රහ නම් වේ. මෙවැනි සංග්‍රහ කරුණෙන් ඒ සේවාවයි. එවිට නිර්මල ධර්මයේ සුරක්ෂිතභාවය හා ව්‍යාප්තිය උදෙසා ප්‍රථම මහා සංගීතියෙන් ඇරඹි ක්‍රියාවලිය ඉන් අදහස් කෙරේ. කාලීන වශයෙන් දීර්ඝ වූ ද දේශීය වශයෙන් ව්‍යාප්ත වූ ද ශාසන සංග්‍රහය.

කල්ලගාම ජනපදයෙහි මණ්ඩලාරාම විහාරයෙහි දී “සසුනට මුල් වනුයේ පරියත්තිය ද? නැතහොත් පටිපත්තිය ද?” යනුවෙන් ධර්මකථික සහ පාංශුකූලික හිමිවරුන් අතර උපන් විවාදයේ දී ජය අත් වූයේ “පර්යාප්තිය මුල් වේ ය” යි කියූ ධර්මකථිකයන් වහන්සේටය.1 ප්‍රතිපත්තියත් ප්‍රතිවේධයත් ආරක්ෂා කරන්නට නම් පර්යාප්තිය රැක ගත යුතු ම ය. මහාපරිනිර්වාණයට පෙරටුව ආනන්ද තෙරුන් ගේ සැක දුරු කරමින් තමන් වහන්සේ ගේ ඇවෑමෙහි ධර්ම-විනය ශාස්තෘ ලෙස සලකා ඉදිරියට කටයුතු කර ගන්නට යි වදාළ කරුණ ද මෙහි දී සිහි කරණු වටී. (පරි. 10 බ.) මහ-පල නිවන් යන නව ලොවුතුරා සදහම් පර්යාප්තිය මුල් කර ගෙන ඇති බැවින් ‘සපර්යාප්තික නවලෝකෝත්තර ශ්‍රී සද්ධර්මය’ යි කියමු.

පළමු වරට ශාසන ඉතිහාසයෙහි ත්‍රිපිටකය උදෙසා සංග්‍රහ කරණයෙහි අගය දුටු උතුමාණෝ තෘතීය මහාශ්‍රාවක මහාකාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේ ය. එයට සාධක වනුයේ ප්‍රථම මහා සංගායනාව යි. එය පළමු වරට ධර්මය උදෙසා කරණ ලද සංග්‍රහය වේ. “... සංගහං ආරොපෙත්වා.... ධම්ම සංගහාවසානෙ... පඨමං සංගහං කත්වා...” යනාදි යෙදුම් එය පවසයි. ශ්‍රී සද්ධර්මය චිරස්ථායි වනු පිණිස ස්ථවිරවාදී බෞද්ධ ශ්‍රාවකයන් වහන්සේ කලින් කලට කරණ ලද ඒ උතුම් සේවාවන් සංක්ෂේපයෙන් සංග්‍රහ කර දැක්වීමේ අරුතින් මෙයට ‘සද්ධම්ම සංගහ’ යි කියනු යෙදේ. “... දුතියො පන සංගීතො යෙහි ථෙරෙහි, .... තතිය සංගහං කත්වා; .... චතුත්ථං සංගහං කත්වා....” යි මෙහි පැනෙන බැවිනි. බැලූ බැල්මට එය හුදෙක් බුද්ධ ධර්මය සංග්‍රහ කිරීමෙකැයි2 කියනු නො ම යෙදේ. බුද්ධ ශාසන ඉතිහාසයේ සිදුවීම් පෙන්වා දීමකැයි3 යනු තරමක් ගැලපේ. ‘සද්ධම්ම සංගහ’ යනු ලංකාවේ බුද්ධාගම සම්බන්ධ ඉතිහාසයකැයි යෙමින් තව-දුරටත් කරුණු කියා ඇති සැටි විමසුමට ලක් වන්තකි4. පාලි සාහිත්‍ය ගැන පළමු වරට සිංහලෙන් පොතක් කළ පොල්වත්තේ බුද්ධදත්ත නාහිමියන්

ii

මෙය වංශ කථා ගණයට අයත් කෙරෙමින් සංකීර්ණ පසුබිමක කර ඇති හැඳින්වීම සැලකිය යුත්තෙකි. 5පරණවිතාන සූරීන් ගේ විමසුම සද්ධම්ම සංගහයේ “ආපස්සු ගමනකැ”යි කිව යුතු ය. 6ii (ඉදිරියට එම වර්ෂානුක්‍රමණිකා යටතේ දැක්වමු.)

පැරණි පොතක් හඳුන්වා දීමෙක දී අනුගමනය කෙරෙන සම්ප්‍රදායක් ඇත. ඊට “සංඥාපනෝපන්‍යාසය” හෙවත් පංචපදර්ථය යි යෙති. එම පසුබිමෙහි ද “සද්ධම්ම සංගහ” හැඳින්වීම අදහිසි.

1. සංඥා:

සසුන් පුවත් වැඩි හරියක දැක්වෙන බැවින් (1-8 පරි.) මෙයට ශාසන වංශ කථාවක් හෙවත් සංක්ෂිප්ත බුද්ධ ශාසන ඉතිහාසයකැ යි සැලකීමෙන් සාමාන්‍ය සංඥාවක් වේ.

කතුවරයාණන් මුල දී (4. ගා.) ද අග දී (7. ගා.) ද මෙය “සද්ධම්ම සඞ්ගහ” නම් වනු පෙන්වා දෙන ලදී. එවිට විශේෂ සංඥා ය. එය සද්ධර්මය ම සංග්‍රහ කළ අරුතින් නො ව මහාකාශ්‍යප සහ උපාලි ආදී මහතෙරවරුන් මෙන් ම උන්වහන්සේ ගෙන් ඇරඹි අන්තේවාසික පරම්පරාව මගින් දඹදිව දී සහ ලක්දිව දී ශ්‍රී සද්ධර්මය උදෙසා කරණ ලද අසීමිත සංග්‍රහයන් සංග්‍රහ කිරීම අරුතෙනි. උපචාර වශයෙන් එය අන්වර්ථ ය යි කියමු.

2. නිමිත්ත

මින් අදහස් කරණුයේ කතුවරයාණන් තුළ පැවති සිතුම් පැතුම් ය. සම්බුද්ධ ශාසනයේ අභිවෘද්ධිය (ජිනසාසන වුද්ධත්ථං) උදෙසා කළ බැවින් ඒ අන්තර නිමිත්ත ය. තුන් පිටකය ලියන්නවුන් තුළ ඒ පිළිබඳ අභිරුචිය දක්වනු කැමැත්ත (පිටකත්තය ලේඛිතං පසාද ජනනත්ථං) තව ද අරමුණෙකි.

සෑම පරිච්ඡේදයක් ම අවසන් කරණ ලද්දේ, සාධුජනයන් තුළ ඒ ඒ කරුණු පිළිබඳ ව පැහැදීමක් ඇති කරණ අටියෙන් (සුජනප්පසාදය) ය යි කීමෙනි. ආරම්භයෙහි ඇසීමට කළ ඇරයුම තුළින් ද බාහිර නිමිත්ත පිළිඹිබුවේ. නිර්මල ධර්මය වැළඳ ගත් පිරිසක් තුළ ථෙරවාදී භික්ෂූන් ගේ ශාසන සංග්‍රහ ගැන දැනුමක් ඇති කරලීමේ වටිනාකම කතුවරයාණන් මනාවට වටහා ගෙන සිටි බැවින් එ ද නිමිති වේ. පරමාර්ථ වශයෙන් සමාප්ති නිමිත්ත “ඒවං අනිච්චතං ඡම්මි. -” ආදි ගාථාව මගින් ප්‍රකාශිත යි.

iii

මෙහි දහ වන පරිච්ඡේදය ඇසූ දුටු කෙනෙකුට යටත් පිරිසෙයින් ත්‍රිපිටකයේ අකුරක් වුව ද නො ලියා, නො ලියවා සිටින්නට නො හැකි ය. ලියනුවනට අවශ්‍ය දේ නො දී සිටීමට නො හැකි ය. එම ආනිසංසයෙහි කොටස් කරුවෙකු නො වී නම් බැරිය. එය ආරම්භයෙහි ම සැකෙවින් සඳහන් කළ නිමිත්ත සවිස්තර ව කීමෙකි.

සදහම් ඇසීමේ අනුසස් සවිස්තරව පැහැදිලි කරන්නට කළ එකොළොස් වන පරිච්ඡේදය, උත්කෘෂ්ට ධර්ම කථා සංග්‍රහයකි. සකසා බණ අසන්නට පුන පුනා කියැවේ. බෙහෙවින් ආරම්භයෙහි හා අවසාන එම අනුශාසනය කර ඇති පරිද්දෙන් එ ද කතුවරයාණන් තුළ පැවති විශේෂ අපේක්ෂාවකි. නිමිත්තකි.

මෙහි පසුව පැහැදිලි කෙරෙන පරිදි “සද්ධම්ම සංගහය” එදා සම්පාදනය කරණ ලද්දේ අභිනව ථෙරවාදී බෞද්ධයන් බවට පත් වූ රාම කම්හැං රජු ප්‍රධාන තායි ජනතාව උදෙසා ය. ඔවුන් සසුන් බබලවනු දකින අදහසිනි. නිර්මල සද්ධර්මයේ ඉතිහාසය පැහැදිලි කරදීමට ය. ධර්මාභිලාෂී ඒ සාධුජනයා ගේ ධර්මඥානය වර්ධනය කරණු පිණිස ද ශ්‍රද්ධා බුද්ධි සම්පන්න ශ්‍රේෂ්ඨ ජාතියක් හැටියට බුදු සසුන රැක ගනිමින් ස්ථිර සාර පදනමක ඔවුන් කල් යවනු පිණිස ද ඔවුන් ගේ ඉහ ලෝක පර ලෝක ශුභ සිද්ධිය දකිනු පිණිස ද වේ. පොදුවේ ගත් විට ත්‍රිවර්ග සැප සම්පත් ළඟා කර ගනු කැමැති සත්පුරුෂයනට ඒ සඳහා මඟ හෙළි කරලීමේ පරමාර්ථයෙන් මෙය සම්පාදනය කර ඇති බැවින් ඒ උපයුක්ත නිමිති ලෙස දැක්විය හැකි. ‘පත්ථනා’ සිවු වන ගාථාවෙන් කළ පැතුම සිය වස් ගණනක් ගිය අදත් තායිලන්තයෙහි දැක්ක හැකි ය.

3. කර්තෘ:

“ධම්මකිත්ති මහාසාමි, ධම්මකිත්ති උරු (=මහා) සාමි” යි නිගමන ගාථා දෙකක ම සඳහන් වන බැවින් කතුවරයා ධම්මකිත්ති මහාසාමී ය යි නිසැක ව කිය හැකි ය. පාරමී මහාසතකයෙහි (1314?) කර්තෘ සංදර්ශන ගාථා තුනකින් කියැවෙන ධම්මකිත්ති මහාසාමි ද මෙතුමා ය. සද්ධර්මාලංකාරයෙහි (1390) සඳහන් වනුයේ ද එම නමින් මය.6 “.... පලාබත්ගල ධර්මකීර්ති තෙර . . . . පලාබත්ගල ධර්මකීර්ති මහතෙර සාමින් . . . .” යනුවෙන් දෙ පරිද්දකින් අස්ගිරියේ තල්පතෙහි (1754) නම් කර තිබෙන්නේත්7 ඔබ ම ය. සද්ධර්මරත්නාකරයෙහි (1417) “.... මහා විහාරවාසී ස්ථවිර පරම්පරානුගත ප්‍රවෘත්තශෛල වනවාසී ධර්මකීර්ති මහාස්වාමිපාදයන් වහන්සේ ....”8 යනුවෙනි නම් කරණ ලද්දේ. කරුණු කීපයක් අනුව වේගිරියේ දන පත්‍රයෙහි (1529) “... මහදැන්දෙණියේ පලපත්ගල (?) (පළාබත්ගල)

iv

වනවාසයේ උපගුප්ත මාහිමි ස්වාමින් වහන්සේ ....”9 යි පැනෙනුයේ ද ඔබ ම නම් ඒ උන්වහන්සේ ගේ මුල් නම ලෙස සිතිය හැකි ය. සුඛෝදයෙහි රාම කම්හැං මහරජු ගේ සුප්‍රසිද්ධ ශිලා ලේඛනයෙහි (1292) නම් කර තිබෙන සංඝරාජයන් වහන්සේ10 නම් සද්ධම්ම සංගහ කර්තෘවර ධම්මකිත්ති මහාසාමිහූ ම වෙති. (මේ සියලු දැකීම් ඉදිරියෙහි විස්තර වන්නේ ය.)

මුසවාදයෙහි නො සැලෙන කෙනෙකු බැවින් ඔබට කියතොත්, පෙරාපර දෙ දිග වෙසෙසින් ලක්දිව ගිහි පැවිදි මහවියත් මහලතුමෝ “කර්තෘ යයි අට දෙනෙක්” දක්වති.11

4. පරිමාණ: පරිච්ඡේද 11 කි.

1. පරි. ප්‍රථම මහා සංගීතිය: බුද්ධත්වය, පන්සාලිස් වසරකින් බුදුකිස නිම වීම, මහාපරිනිර්වාණයෙන් සත් දිනක් ගත වීම, සුභද්‍ර ගේ හීතුවක්කාර කථාව මතකයට නැගූ මහාකාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේ එදා කුසිනාරාවට රැස්වූ සත් ලක්ෂයක් තෙරවරුන් සමග සාකච්ඡා කිරීම, රජගහ නුවර වස් එළඹ ධර්ම-විනය සංගායනා කිරීම, උපාලි තෙරුන් ලවා විනයත්, ආනන්ද තෙරුන් ලවා ධර්මයත් ඉන්පසු අභිධර්මයත් සජ්ඣායනා කිරීම, ත්‍රිපිටකයට අයත් ග්‍රන්ථ හා නය මෙන්ම ප්‍රභේද බෙදා වෙන් කිරීම, සත් මසෙකින් පන්සියයක් දෙනා වහන්සේ පැවැත්වූ සංගායනා නිමාව, පන් දහසක් අවුරුදු සසුන් පවත්නා තත්වයට පත්වීම ද ඇතුළති. දායකත්වය අජාසත් රජුගෙනි.

2. පරි. ද්විතීය සංගීතිය: මහාපරිනිර්වාණයෙන් ශත වර්ෂයක් ගතවීම, විශාලාපුර වජ්ජි භික්ෂූන් දශ වස්තුවක් කැපකිරීම, එය කාකණ්ඩක පුත්‍ර වූ යස මහතෙරුන්ට සැලවීම, දොළොස් ලක්ෂයක් හිමිවරුන් විශාලා නුවර කූටාගාරයට රැස් කරවීම, රේවත තෙරුන් ලවා පිළිවිස්වා සබ්බකාමී තෙරුන් මගින් ඒ අකැප දස වස්තුවක් වනු ප්‍රකාශ කරවීම, තෝරාගත් සත් සියයක් රහතුන් අට මසක් තුළ දෙ වන වරට ද ත්‍රිපිටකය සංගායනා කිරීම ද ඇතුළති. දායකත්වය කාලාශෝක රජුගෙනි.

3. පරි. තෘතීය සංගීතිය: මහාපරිනිර්වාණයෙන් වසර 228 ක් වන විට සැට දහසක් අන්‍ය තීර්ථකයන් ලාභ සත්කාර පතා පැවිදි වෙස් ගැනීම, ශාසන අර්බුද ඇතිකිරීම, සහවුරුද්දක්

v

උපෝසථකර්මය ඇණ හිටීම, අශෝක රජු පැමිණීම, මොග්ගලිපුත්ත තෙරුන් වෙතින් නිර්මල ආගම ධර්මය දැනගැනීම, එම තීර්ථකයන් බැහැර කිරීම, සසුන පිරිසුදු කොට උපෝසථ කරණයට අවකාශ සැලැස්වීම, සැට ලක්ෂයක් තෙරවරුන් ගෙන් තෝරාගත් දහස් නමක් මොග්ගලිපුත්තතිස්ස තෙරුන් ප්‍රධාන ව නව මසක් පුරා අශෝකාරාමයේ දී ධර්ම-විනය සංගායනා කිරීම, පරවාද මැඩීමෙහිලා උන්වහන්සේ කථාවත්ථුප්පකරණය දේශනා කිරීම ද ඇතුළති. දායකත්වය අශෝක මහරජුගෙනි.

4. පරි. චෙතියගිරි විහාරය පිළිගැනුම: මොග්ගලිපුත්තතිස්ස තෙරුන් ගේ දුර දැක්ම, ඒ ඒ ධර්මදූතයන් වහන්සේ ඒ ඒ ප්‍රත්‍යන්ත ජනපදවලට පස්වග ගණයන් වශයෙන් පිටත්කර යැවීම, මිහිඳු මාහිමියන් ප්‍රධාන පිරිස බු. ව. 236 දී මිස්සක පවුවට පැමිණීම, දෙවනපෑතිස් රජු අම්බස්ථලයේ දී මුණ ගැසීම, විමසුම හා පිරික්සුම, චුල්ලහත්ථිපදෝපම සූත්‍ර දේශනාව, රජු සහ හතළිස් දහසක් දෙනා තිසරණයෙහි පිහිටීම, නගර ප්‍රවේශය, ධර්මදූත මෙහෙය, මහමෙවුනාව පිළිගැන්වීම, මහා අරිට්ඨ ප්‍රධාන පිරිස පැවිද්දත් සමග රහත්වීම ද ඇතුළති. ඒ බුදු සමය පැමිණීම යි.

5. පරි. සිවු වන සංගායනාව: මෙ බුදු සසුන් මුල් බැසගැනීම යි, ථූපාරාමයෙහි දකුණු අකුධාතූන් වහන්සේ නිදන් කිරීම, මහමෙවුනාවෙහි දක්ෂිණ ශාඛා ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේ පිහිටුවීම, රජු ගේ මලණු මත්තාභය කුමරු ප්‍රධාන 30,000 ක් ද බෑණණු අරිට්ඨ කුමරු ප්‍රමුඛ 500 ක් ද මිහිඳු මාහිමියන් වෙත පැවිදිවීම, අනුලා දේවීන් හා රාජකන්‍යාවන් 500 ක් ද අන්තඃපුර ස්ත්‍රීන් 500 ක් ද සංඝමිත්තෙරණිය වෙත පැවිදිවීම, මිහිඳු මාහිමියන් සසුන් මුල් බැස ගැනීම ගැන දෙවනපෑතිස් රජුට පැවසූ සඳ සිහිකටයුතු ප්‍රකාශය, ථූපාරාමයෙහි සංගීති ධර්ම මණ්ඩපය කරවීම, මිහිඳු මාහිමියන් ප්‍රමුඛ ගණාචාර්ය අට සැට නමක් ද මත්තාභය තෙරුන් මුල් කොට ගත් 500 ක් භික්ෂූන් ද, තව ද භික්ෂූන් දහසක් ද වෙනත් බොහෝ භික්ෂූන් ද එහි වැඩ හිඳීම, රජු සහ පිරිස ද එහි ම රැස්වීම, එහි උතුරට මුහුණ ලා පැනවූ ධර්මාසනයෙහි වැඩහුන් මහාඅරිට්ඨ තෙරුන්, මිහිඳු මාහිමියන් ගේ අදහස් පරිදි විනය පිටකය ප්‍රකාශ කිරීම, අනතුරුව පිටකාදි වශයෙන් ධර්ම-විනය පෙර පරිද්දෙන් ම සංගායනා කිරීම, මෙසේ

vi