දාඨාවංශය - රන්ජිත් වනරතන.pdf
- කතෘ :
- ප්‍රථම ධර්මකීර්ති හිමි
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය :
- 1994
- මුද්‍රිත වර්ෂය :
- 1994
- පිටු ගණන :
- 242
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 6,490
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2018-12-10
- ගොනුවේ ප්‍රමාණය :
- 58 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
රාජගුරු ප්‍රථම ධර්මකීර්ති මහා ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් 13 වන සියවසේදී පමණ රචිත සුප්‍රකට පාලි පද්‍ය කාව්‍යයක් වන දාඨාවංශය සඳහා පණ්ඩිත රන්ජිත් වනරත්න (බී. ඒ.) මහතා විසින් සම්පාදිත පෙළ, පදගතාර්ථ (සන්නය) සහ විස්තර සහිත ව්‍යාඛ්‍යාන ග්‍රන්ථයකි.
කාලිංග දේශයේ සිට හේමමාලා කුමරිය සහ දන්ත කුමරු විසින් ශ්‍රී ලංකාවට දන්ත ධාතූන් වහන්සේ වැඩම කරවීම, ධාතු විස්තර හා ප්‍රාතිහාර්යයන් මෙන්ම බුද්ධ චරිතය ද අන්තර්ගත වන ගාථා 415කින් යුත් දාඨාවංසයෙහි සෑම ගාථාවකම ව්‍යාකරණ, වෘත්ත ලක්ෂණ, පද අරුත් හා ගැඹුරු විස්තර මෙහි මනාව විග්‍රහ කර ඇත.
පාලි භාෂාව, ඡන්දස් හා කාව්‍ය ශාස්ත්‍රය හදාරන විද්‍යාර්ථීන්ට මහත් ප්‍රයෝජනවත් වන සේ සම්පාදනය කරන ලද මෙම කෘතිය, රන්ජිත් වනරත්න මහතාගේ අත්පිටපතක් ඇසුරින් ප්‍රකාශයට පත් කර තිබේ.
සංඥාපනය
ශ්‍රී ලංකාවාසීන්ගේ මුදුන් මල්කඩක් වූ එමෙන්ම අති පූජනීය වස්තුව වූ තිලෝගුරු සම්මා සම්බුදු රජාණන් වහන්සේගේ දකුණු දළදා වහන්සේ කලිඟු රට දන්ත පුරයේ දන්ත කුමරු සහ හේමමාලා කුමරිය විසින් ශ්‍රී ලංකාද්වීපයට වැඩම කරවීම පිළිබඳ ඓතිහාසික කථා ප්‍රවෘත්තිය ඇතුළත් කොට රාජගුරු ප්‍රථම ධර්මකීර්ති මහා ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් රචනා කරන ලද මෙම ග්‍රන්ථය පාලි පද්‍ය සාහිත්‍යයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම ග්‍රන්ථ රත්නයෙකි.
මෙම ග්‍රන්ථයේ රචනා කාලය (13 ශත වර්ෂය) කීර්ති ශ්‍රී මේඝවර්ණ (කිත්සිරිමෙවන්) මහ රජතුමන්ගේ කාලය හා බැඳේ.
ඓතිහාසික මෙම ප්‍රවත රචනා කරනු රිසිවූ රාජගුරු ප්‍රථම ධර්මකීර්ති මහා ස්වාමීන්ද්‍රයෝ ස්වකීය ග්‍රන්ථයේ නිර්විඝ්න පරිසමාප්තිය සඳහා මහත් භක්තියකින් හා ගෞරවයකින් වංසට්ඨ වෘත්තයෙන් බඳනා ලද ගාථා ත්‍රයකින් ත්‍රිවිධ රත්න නමස්කාරය මෙසේ කරති.
විසාරදං වාද පථාති වත්තිනං තිලොක පජ්ජොත මයය්හ සාහිනං අසෙස ඤෙය්‍යං වරඤප්පහායිනං නමාමි සත්ථාර මනන්ත ගොචරං
තිලොක නාථප්පභවං භයාපහං විසුද්ධ විජ්ජාචරණෙහි සෙවිතං පපඤ්ච සඤ්ඤප්පන බන්ධනච්ඡිදං නමාමි ධම්මං නිපුණං සුදුද්දසං
පසාද මත්තෙන පි යත්ථ පාණිනො ඵුසන්ති දුක්ඛක්ඛයමච්චුතං පදං තමාහුනෙය්‍යං සුසමාහිතින්ද්‍රියං නමාමි සංඝං මුනිරාජ සාවකං
මෙසේ ඉෂ්ට දේවතා නමස්කාරයෙන් ග්‍රන්ථය ආරම්භ කරන ප්‍රථම ධර්මකීර්ති හිමියෝ පාලි පද්‍ය සඳහා ඉතා රමණීය වූ වංසට්ඨ, ශාර්දූල වික්‍රීඩිත, මාලිනී ආදී වෘත්තයන් සිය රචනාව සඳහා උපයෝගී කර ගනිති.
ග්‍රන්ථයක් රචනා කිරීමේ දී අනුගමනය කළ යුතු ‘සංඥා නිමිත්තං කත්තාරං පරිමාණං පයොජනං’ යනකාරයෙන් සංඥාව (නම) නිමිත්ත, කර්තෘ, ප්‍රමාණය (=ග්‍රන්ථයේ තරම) ප්‍රයෝජනය යන කරුණු පහම සලකා බලා ග්‍රන්ථය රචනා කර ඇති බව පෙනේ.
දැන් ඒ කරුණු පහ සලකා බැලීම කරමු.
1 සංඥා - එනම් ග්‍රන්ථයේ නාමයයි. මෙම ග්‍රන්ථය දළදා ස්වාමීන් වහන්සේගේ වංස කථාව කියැවෙන්නක් බැවින් අන්වර්ථ වශයෙන්ම දාඨාවංස නාමය ලබයි.
2. නිමිත්ත - කළන්දරු වංශය බැබළ වූ බුද්ධ ශාසනයේ දියුණුව පතමින් මහජනතාවට හිතවැඩ කැමති පරාක්‍රම නම් සේනාපතිහුගේ ආරාධනය නිමිති කරගෙන රචනා කළ බව සඳහන් වේ. (උසස් බුද්ධියක් ඇති පරාක්‍රමබාහු මහ රජුගේ අගමෙහෙසියක වූ ලීලාවතී බිසොව ලක් රජයෙහි අභිෂේක කරවන ලද්දේ මෙම පරාක්‍රම සෙනෙවි තෙමේය.)
3. කර්තෘ :- රාජගුරු ප්‍රථම ධර්මකීර්ති මහා ස්වාමීන් වහන්සේ මෙම කෘතියෙහි කතුවරයාණෝය.
4. පරිමාණය - මෙම දාඨාවංස පාලි පද්‍ය ග්‍රන්ථය වංසට්ඨ, මාලිනී, ශාර්දූල වික්‍රීඩිතාදී චිත්තාකර්ෂණ කරණාමෘත වෘත්ත වලින් බඳනා ලද පාලි ගාථා සාරසිය පසළොසකින් (415) සමන්විත පාලි පද්‍යයන්ගෙන් යුත් මහා ග්‍රන්ථයෙකි.
5. ප්‍රයෝජන - බුද්ධශාසන ඉතිහාසය, සුමේධ අවධියේ සිට බෝධි සත්ව චරිත, බුද්ධත්වය ලැබීමේ සිට පරිනිර්වාණය දක්වා බුද්ධ චරිතය, සර්වඥ ධාතු පිළිබඳ විස්තර, දළදා වහන්සේගේ විවිධ ප්‍රාතිහාර්ය, ලංකාවට දළදා වහන්සේගේ වැඩමවීම, ලක්දිව විසූ රජවරුන් විසින් දළදා වහන්සේ වෙත කරන ලද මහාර්ඝ පූජාවන් හා පුද පූජා උපහාරාදිය හා දළදා වහන්සේට කරන ලද ආරක්ෂාව ආදී තොරතුරු සකල බෞද්ධ මහජනයාගේ පහන් සංවේගය දනවීම, භක්තිය වර්ධනය සඳහා කරුණු දැක්වීම මෙම ග්‍රන්ථයේ ප්‍රයෝජනය වන අතර, පාලි භාෂාව හදාරන්නනට ඡන්දස්, කුලක ආදී කාව්‍ය කරණය හා පාලි ව්‍යාකරණ ද ඉමහත් ප්‍රයෝජන වන්නේය.
මෙම පාලි පද්‍ය ග්‍රන්ථය හදාරන ආධුනිකයන්ට ඔවුන්ගේ භාෂා ඥාණය සහ ගුණ නුවණ වැඩි දියුණු කර ගැනීමට මෙය ඉමහත් රුකුලක් වන්නේය.
මෙම ග්‍රන්ථය රචනා කළ රාජගුරු ප්‍රථම ධර්මකීර්ති මහා ස්වාමීන්වහන්සේට සකල බෞද්ධ ජනතාවගේ ගෞරවාදර ප්‍රශංසාව හිමි වන්නේමය.
2538 / 1994 නොවැම්බර් 15
ප්‍රකාශක සටහන
දාඨාවංස නම් මෙම ග්‍රන්ථ ව්‍යාඛ්‍යාව මුද්‍රණයට සකස් කළේ කෘතහස්ත ග්‍රන්ථ සම්පාදකවරයෙකු වූ පණ්ඩිත රන්ජිත් වනරත්න (බී. ඒ.) මහතා විසිනි. ඒ මහතා දැනට අසනීප තත්ත්වයෙන් පසුවේ.
එහෙත් මේ ග්‍රන්ථය දුර්ලභ හෙයින් ඒ මහතා සකස් කළ අත් පිටපත අනුව අප විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.
මෙහි යම්කිසි අඩුපාඩු ඇතොත් වියත්වූ එම අඩුපාඩු කරුණාවෙන් පෙන්වා දෙන්නේ නම් කෘතඥ වෙමු. නැවත මුද්‍රණයකදී එය අපට උපකාර වනු ඇත.
ප්‍රකාශකයෝ