නෙත්තිප්‍රදීපය - රත්මලානේ ධර්මාරාම හිමි 1900.pdf
- කතෘ :
- රත්මලානේ ධම්මාරාම හිමි
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය :
- 1900
- මුද්‍රිත වර්ෂය :
- 1900
- පිටු ගණන :
- 83
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 1,643
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2018-02-14
- ගොනුවේ ප්‍රමාණය :
- 61 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
නෙත්තිප්ප්‍රදීපය යනු පාලි නෙත්තිප්පකරණයෙහි එන සොළස හාර සහ පංචවිධ නය ක්‍රමයන් සූත්‍ර අර්ථ වර්ණනා සඳහා යොදාගන්නා ආකාරය පැහැදිලි කරමින් සම්පාදිත මාර්ගෝපදේශ ග්‍රන්ථයකි. බුරුම සම්ප්‍රදායේ ත්‍රිපිටකධාරී මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේලා නෙත්ති නය ක්‍රම ඉගැන්වූ ආකාරය අනුව යමින් මහා මංගල සූත්‍රයේ එන එක් ධර්ම පදයක් ඇසුරින් මෙම විවරණය සම්පාදනය කර ඇත.
මෙහි කතුවරයාණන් වන්නේ පරමධම්මචේතිය පරිවේණාධිපති ආචාර්ය ධර්මරත්න ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ ධර්මාන්තේවාසික වූද, මිහිරිපැන්නේ අරියාකර විහාරාධිපති පරමකවීතිලක ශ්‍රී සුමනතිස්සාභිධාන ගණනායක ස්ථවිරපාදයන්ගේ ප්‍රධානාන්තේවාසික වූද රත්මලානේ ධම්මාරාම ස්වාමීන් වහන්සේය. මාදම්පේ සිරිවඩ්ඪනාරාමාධිපති ආචාර්ය්ය ධම්මතිලක මහාස්වාමිපාදයන් විසින් මෙය සංශෝධනය කර තිබේ.
බුද්ධ ශාසන මහාසූර සේනාපති ඇම්. ධර්මරත්න ලක්මිණිපහන් කතුතුමන්ගේ ආරාධනාවෙන් සම්පාදනය කරන ලද මෙම කෘතිය, ආර්. ඊ. ජොහැන්නැස් ප්‍රනාන්දු විසින් කොළඹ ලක්මිණිපහන් යන්ත්‍රාලයේදී බුද්ධ වර්ෂ 2144 (ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1900) දී මුද්‍රණය කරවා ඇත.
නෙත්තිප්‍රදීපවිඥප්තිය.
වෙදන්තයන්ගේ ලීනාත්‍ථාවබොධය පිණිස ගෞතම මහර්ෂීහු විසින් රචනා කරණලද බාහිර න්‍යාය ශාස්ත්‍රයමෙන් සූත්‍රාන්තායාවන්ගේ ලීනාත්‍ථාවබොධය පිණිස මහා ශ්‍රාවකෝත්තම මහා කාත්‍යායන ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් රචනා කරණලද ධර්ම ශාස්ත්‍රය බෞද්ධ න්‍යාය ශාස්ත්‍රයයි ඒ මේ බෞද්ධ න්‍යාය ශාස්ත්‍රය නෙත්ති පෙටකොපදෙස යන ප්‍රකරණද්වයකින් හා විනීතාධිකාරාචාර්‍ය්‍ය බදරතීත්‍ථ ධම්මපාල මහා ස්වාමිපාදයන් විසින් කරණලද නෙත්ති අට්ඨකථාවෙන්ද ඤාණාභිවංස ධම්මසෙනාපති සංඝරාජ මහාස්ථවිරපාදයන් විසින් රචනාකරණලද සත්‍ථභාසුදනී නම් ටීකාවකින්ද අනෙකාචාර්‍ය්‍යවරයන් විසින් කරණලද නෙත්ති පදභොජනාදි ග්‍රන්ථරාශියකින්ද සමුපෙතයි.
“සාසනස්ස සදයත්තා නවඞ්ගස්සත්‍ථ වණ්ණනා,,
යන අර්‍ත්‍ථකථාව්‍යයෙ වචනයෙන් සූත්‍රගෙය්‍යාදි නවාඞ්ග ශාසනයාගේ අර්‍ත්‍ථවර්‍ණනාව හැමකල්හිම නෙත්ති න්‍යාය අයත්කොට ඇතිබව පෙනේ එබැවින් නෙත්ති න්‍යාය නොදැන යමෙක් නවාඞ්ග ශාස්තෘශාසනයාගේ අර්‍ථවර්‍ණනා කරන්ට උත්සාහ කරන්නේ නම් භස්මාවසෙසින්ම ඒ උත්සාහය බැස්වේ ශාසනාවචර කුලපුත්‍රයන් විසින් පළමුකොට යහපත් ගුරු ඇසුරෙන් කාත්‍යායනාදියෙන් ව්‍යාකරණ ශාස්ත්‍රයත් සද්දසාරත්‍ථදීපනී ආදියෙන් නිරුක්ති ශාස්ත්‍රයත් අභිධර්මාර්ත්ථ සංග්‍රහාදියෙන් අභිධර්‍ම ක්‍රමයත් මනාකොට ඉගෙන තදනන්තරව නෙත්තිප්‍රකරණයෙන් බෞද්ධ න්‍යාය ශාස්ත්‍රය ඉගෙන ඊට අනතුරුව නවාඞ්ග ශාස්තෘ ශාසන සංඛ්‍යාත සූත්‍රාන්තයාගේ අර්‍ත්‍ථවර්‍ණනාව කටයුතුයි. මෙම පිළිවෙල ඉක්මවා කෙබඳු ඉගෙනීමකින්වත් සර්‍වඥභාෂිතයාගේ අර්‍ත්‍ථවර්‍ණනාව නොකළහැකිවේ, සාරාසඞ්ඛ්‍ය කල්ප ලක්‍ෂයක් මුළුල්ලෙහි පිරූලද පාරමිතා සම්භාර ඇත්තාවූ සර්‍වඥතාඥානය අවබොධකරගත් සර්‍වඥවරයන්ගේ නානානය විචිත්‍ර පරමගම්භීර ත්‍රිසඞ්ග්‍රහීය පාලි සංස්කෘතාදි භාෂා මාත්‍රයක් ඉගෙනීමෙහි ශක්තියෙන් අර්‍ත්‍ථවර්‍ණනා නොකළහැකිබව ප්‍රත්‍යක්‍ෂ කාරණයකි, සර්‍වඥයන් වහන්සේගේ දෙශනාව අනාවිලෝදකයෙහි ගම්භීරස්ථානයක් මෙන් ශ්‍රවණ මාත්‍රයකින් උත්තානාත්‍ථයයි හැඟෙතුදු නානා නයින් අර්‍ථවර්‍ණනා කරන්ට පටන්ගත්කල්හි බාලඥුන්ට අවිෂයවූ ත්‍රිහෙතුක ප්‍රතිසන්ධි ප්‍රඥාසම්පන්න බුද්ධිජනයන්ටම විෂයවූ ගම්භීර ධර්‍මයක් බව හැඟේ අර්‍ත්‍ථකථාචාර්‍ය්‍ය වහන්සේ පලමුකොට සීලසමාධි ප්‍රඥා යන ස්කන්ධත්‍රයට අයිති සකල අර්‍ත්‍ථරාශිය විශුද්ධිමාර්‍ගයෙන් වර්‍ණනාකොට නිකායාට්ඨවර්‍ණනාවන්ට බැස ඒ ඒ අර්‍ත්‍ථයන් විශුද්ධිමාර්‍ගයෙන් දතයුතුයයි අත්‍ථදීපන කළබැවින් ත්‍රිපිටකඅර්‍ත්‍ථකථාවන් ග්‍රන්ථබාහුල්‍ය දොෂයෙන් මුක්තකොට අර්‍ත්‍ථකථා ලීවාක්මෙන් නවාඞ්ග ශාස්තෘශාසනයාගේ සාධාරණ අර්‍ත්‍ථවර්‍ණනා ක්‍රමය මේ නෙත්තිප්‍රකරණයෙහිම ඇතුලත්කොට මහා කාත්‍යායන වීරයන් විසින් මේ නෙත්තිප්‍රකරණය වදාරණලදී මෙසේ නොකොට ධර්‍මස්කන්ධයක් පාසා නෙත්ති න්‍යාය ක්‍රමය යොදා අර්‍ත්‍ථකථාටීකා ලීවාහුනම් ඒ පොත් රාශිය වෙපුල්ල පර්‍වතය තරම්වූ පොත් රාශියක් වේ එබැවින් සූත්‍රාන්තයාගේ අර්‍ත්‍ථවර්‍ණනා කරණු කැමති කුලපුත්‍රයන් විසින් නෙත්ති න්‍යාය මනාසේ ඉගෙන එකෙකි ධර්ම පදයක් පාසා සොළස හාර පඤ්චවිධනය ක්‍රමය එලවමින් අර්‍ත්‍ථවර්‍ණනා කටයුතුයි. අපේ මේ නෙත්තිප්‍රදීප ප්‍රකරණය මරම්මදෙශවාසි අච්ඡින්න මහා විහාරවංශානුයාත ත්‍රිපිටකධාරී මහා ස්ථවිරොත්තමයන් විසින් නෙත්ති න්‍යාය ඉගැන්වීම පිණිස මුඛමාත්‍රයක් දක්වීම් වශයෙන් ව්‍යවහාරකාරයෙන් එන්නාවූ ක්‍රමයට අනුව සියළු දෙදනා අතර ප්‍රකටවු මඞ්ගල සූත්‍රයෙහි “පූජාව පූජනීයානං” යන එකම ධර්‍මපදයක් උදාහරණකොට සොළස හාරයන්ගේ හාරසම්පාතවාරය හා පඤ්චවිධනය ක්‍රමයද ඉතා සංක්‍ෂෙපකොට දැක්වූයෙමු සියළු හාරනය ක්‍රමයන් එකම ධර්‍මපදයක් උදාහරණකිරීමෙන් සියළු ධර්‍මපදයක් පාසා සියළුහාරනය ක්‍රමයන් යෙදෙනබව සැලකිය යුතුයි එහෙයින් පලමුකොට මේ නෙත්තිප්‍රදීපයෙහි ආනායින් සොළසහාර පචවිධනය ක්‍රමයන් ඉගෙන ඊට අනතුරුව නෙත්තිප්‍රකරණය ඉගෙන ගන්නේ වීනම් නිරායාසයෙන් නෙත්තිප්‍රකරණය ඉගෙනගත හැකිවේ. විනය පිටකයට උභයමාතෘකාවන් අභිධර්‍ම පිටකයට අභිධර්මාර්ත්ථ සංග්‍රහයත් ඒ පිටකයන්ගේ නය ක්‍රමය සැකෙවින් දැනගැනීමට උපකාරවන්නාක් මෙන් මේ නෙත්තිප්‍රදීපය ද නෙත්තිනය දැනගැනීමට උපකාරවේ ප්‍රඥාසම්පන්නයන්ට මේ “නෙත්තිප්‍රදීපය” ඉගෙනීමෙන්ම නයමුඛය දැනගැනීමෙන්ම ආචාර්‍ය්‍යොපනිශ්‍රය විරහිතව නෙත්තිප්‍රකරණය ඉගෙනීමට පවා උපනිශ්‍රය ලැබේ යයි සිතමු මේ නෙත්තිප්‍රදීප නෙත්තිප්‍රකරණයන්ගේ අර්‍ත්‍ථාවබොධයකලවුන්ට පෙටකොපදෙශයෙහි නොතේරෙණ අර්‍ත්‍ථනොලැබෙන හෙයින් පුරාතනාචාර්‍ය්‍ය වරයන් විසින් ඊට අටුවාටීකා නොලියන ලද්දේය. නවාඞ්ග ශාස්තෘ ශාසනයාගේ අර්‍ථවර්‍ණනාව නෙත්තිනය අයත්කොට ඇතැයි කීනමුත් වර්‍තමාන කාලයෙහි මේ ක්‍රමය හාත්පසින් ලක්දිව අතුරුදහන්වගොස් තිබෙන බැවින් ලංකාද්වීපවාසි සියළු නිකායික ආචාර්ය්‍යවරයින්වහන්සේලා විසින් මේ සංක්‍ෂෙප ක්‍රමය උපනිශ්‍රය කොට ගෙණ තම තමන්ගේ අතවැසියන්ට සොළසහාර පඤ්චවිධනය ක්‍රමයන් ඉගැන්වීම ආරම්භකරණ මෙන් යාඥාකරම්හ මේ කුඩා ප්‍රකරණයෙන් සොළස හාරනය ක්‍රමයන් ඉගැන්වීමට උත්සාහගන්නා සැටි බලා නැවත නෙත්තිප්‍රකරණයටද විශිෂ්ට අර්‍ත්‍ථව්‍යාඛ්‍යානයක් මෙසේම අපගේ ආචාර්ය්ය මතාවලම්බනයෙන් ලියා ප්‍රසිද්ධ කරවන්ටද උත්සාහකරණ බව දතයුතුයි.
මිහිරිපැන්නේ අරියාකර විහාරාධිවාසී රත්මලාණේ ධම්මාරාම උන්නාන්සේ.