උපසම්පදා ශීලය.pdf

උපසම්පදා ශීලය යනු අතිපූජ්‍ය රේරුකානේ චන්ද්‍රවිමල මහානායක හිමිපාණන් වහන්සේ විසින් සම්පාදිත උපසම්පන්න භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ශීලය හා විනය නීති පිළිබඳ ගැඹුරු විවරණයකි. භික්ෂු විනයෙහි දැක්වෙන ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවර ශීලය, පාරාජිකා, සංඝාදිසේස ආදී විනය ශික්ෂාපද සහ උපසම්පදා ශීලයේ ස්වභාවය මෙහි පැහැදිලි කෙරේ.

භික්ෂූන් වහන්සේලාට සිය ශීලය නිසි පරිදි රැකගැනීමටත්, ගිහි පින්වතුන්ට භික්ෂු විනය පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධයක් ලබාගැනීමටත් උපකාරී වන පරිදි සකස් කර ඇති මෙම ග්‍රන්ථයෙහි ඇතුළත් ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක්:

• පාරාජිකා සතර සහ විවිධ අවස්ථා විනිශ්චය
• සංඝාදිසේස ආපත්ති විස්තරය
• පාත්‍ර, සිවුරු සහ කඨින ආශ්‍රිත ශික්ෂාපද
• ආහාරපාන, භෝජන සහ භෛෂජ්‍ය පිළිබඳ ශික්ෂාපද
• ආජීවපාරිශුද්ධිය සහ සෙසු චාරිත්‍ර විධි

මෙම පිටපත ශ්‍රී චන්දවිමල ධර්මපුස්තක සංරක්ෂණ මණ්ඩලය මගින් 2008 වසරේදී මුද්‍රණය කරන ලද හයවන මුද්‍රණය වේ.

ලේකම්ගේ සටහන්....

බුදු සමයේ එන විනය පිටකය: ව්‍යවස්ථා, අණපනත්, ප්‍රඥප්ති හා ආචාර ධර්ම යන සියල්ලෙහි එන ගති ලක්ෂණ කැටිවුණු ධර්ම කොට්ඨාශයකි. එහි නිවැරදිව හැසිරෙන තැනැත්තා ලෝකයේ ඉහළම දැනුම ලබයි. එම විදර්ශනාව ලැබීම සඳහා කැපවී කටයුතු කරන්නෝ සංඝ රත්නය යි හඳුන්වන අතර, උන්වහන්සේලාට උපකාර වෙමින් පහසු පරිදි විදසුන් ලබන්නට උත්සාහ කරන්නෝ උපාසක - උපාසිකා නම් වෙති.

විනය නීති භික්ෂු - භික්ෂුණී උභය සංඝයා උදෙසා වදාළ ද, ඉන් සමහර කොටස් ක්‍රියාත්මක වීමේදී ගිහියා සම්පූර්ණයෙන් එහි වගකීමෙන් මිදුණේ නොවේ. වෙනත් ආගම්වල නිෂ්ඨාව හා ජීවන ක්‍රමය අනුව එම පූජකවරුන් කරන සමාජ සේවය දෙස බලා පන්සලෙන් ගමට ලැබෙන ලැබෙන දේ මදි යයි විවේචනය කරන්නෝ මේ වගකීම් තේරුම් නො ගත් පුද්ගලයෝ ය. ප්‍රඥාවත් ගිහියකු විසින් භික්ෂූන් වහන්සේ සිල්වත් කිරීම සඳහා කළ හැකි මෙහෙය විශාල ය. ගිහි භවතුන්ද විචාරාත්මකව විනය පිළිබඳව දත යුත්තේ මේ නිසා ය.

සමස්තයක් ලෙස ගත් කල නූතන නවක භික්ෂූන් වහන්සේ විනය දැනුමෙන් දුප්පත් ය. ඒ නිසා ම හැසිරීමෙන් පිරිහී ඇති බව සැබෑ ය. එසේ වීමට ගිහියා මේ දැනුමෙන් ඈත්වීමත් අධ්‍යාපන ප්‍රතිපත්ති ආදිය ඒ අනුව නො සැකසීමත් හේතු විය. නොදැනුවත් වූ දෙපිරිස ම එක් වී බුදු සසුනෙන් ගත හැකි ප්‍රයෝජන යටපත් කර ක්‍රියා කරති. තමනුත් නො පිරිහෙමින් සසුනේ පිරිහීමත් වළක්වන්නට නම් කෝසල සංයුක්තයේ එන පරිදි ගිහියා විසින් භික්ෂූන් වහන්සේ පරිස්සමෙන් ඇසුරු කළ යුතු ය. සර්පයා, ගින්න හා රජුන් ඇසුරු කරන්නාක් මෙන් ප්‍රවේසම් සහගත නොවූයේ නම් ඒ ඇසුර රටට ම අයහපත් ප්‍රතිඵල උදා කරයි.

සිල්වත් නොවන භික්ෂූන් වහන්සේ ගිහියාගෙන් ලබන ප්‍රත්‍ය පහසුව කොතරම් මානසික වධයකින් ඉවසන්නේ ද යන්න අග්ගික්ඛන්ධෝපම සූත්‍රාදියෙන් ප්‍රකට වේ. මේ නිසා බුදු සසුනේ තමන් හැසිරිය යුතු ආකාරය භික්ෂූන් වහන්සේ විසින් දත යුතු ම ය. තමන් ඇසුරු කරන ගිහියා අපායගාමී නොවීමේ පිණිස යහමගෙහි යෙදවීමේ වගකීම භික්ෂූන් වහන්සේ සතුය. භික්ෂුත්වය ආරක්ෂා කරගෙන ඒ කාර්යයෙහි යෙදීමට නම් නිරවුල් විනය දැනුමක් අවශ්‍ය වේ. අපේ රටේ දී ‘සිංහල කම’ ගොඩනැගුණේ බෞද්ධ ආභාෂයෙන් නිසා දෙපිරිසම විනය දැනුමෙන් පෝෂණය වීම සිංහලකමත්, බෞද්ධ කමත් ආරක්ෂා කර ගැනීමට ද හේතු වෙයි.

දීර්ඝ වශයෙන් සාකච්ඡා කිරීමට ඉඩ නැති නමුත් බුද්ධ විනය අනුව අනුකූලදැයි සලකා බැලිය යුතු ප්‍රවණතා කීපයක් ම අද ලංකා ශාසන ඉතිහාසයේ සටහන් වී ඇත.

1. ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ සංවිධානයන්හි සාකච්ඡා කළැයි ප්‍රකාශ වූ ‘භික්ෂුණී ශාසනය’ ලොව පුරා ඇති කිරීමේ උනන්දුව හා හොර රහසේ මෙන් එය ලක්දිව පිහිටුවීම. 2. විදේශ ධර්ම ප්‍රචාරය නමින් සිවුරේ මුවාවෙන් විදේශ ගත වන්නන්, එතෙර ශ්‍රද්ධාව භෞතික වස්තු වශයෙන් ආනයනය කරන්නන්, හා ඔවුන්ගේ ක්‍රියා කලාපය. 3. දේවාලයන්හි ස්තෝත්‍ර ගායනා, පඬුරු රැස් කිරීම හා නව ඇදහිලි ප්‍රචලිත කරමින් සිටින සමහර භික්ෂූන් වහන්සේලා ගේ ක්‍රියාකලාපය. 4. පන්සල, නොනිමෙන ගොඩනැගිලි කර්මාන්තයක් බවට පත්වී ඇතැයි ගිහියා තුළ ඇති ආකල්ප හා හර-සුන් පූජා විධි මගින් ගිහියා ආකර්ෂණය කර ගන්නා ගන්නා උත්සාහය සහ බෞද්ධ දර්ශනය ක්‍රමයෙන් දුරස්ථ වීම. 5. තමන් නිරත විය යුතු විදර්ශනා මග බොහෝ සේ ගිහියාට උගන්වන, තමන් ආධ්‍යාත්මිකව දියුණු නොවූ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ භාවනා මධ්‍යස්ථාන ප්‍රචලිත වීම. 6. තම සිසුන්ට මූලික ආගමික අධ්‍යාපනයක් දීමට අලස වැඩිහිටි භික්ෂූන් වහන්සේලා එය පිරිවෙනට පැවරීම හා ඒවායේ ක්‍රියා කලාපය. 7. පරීක්ෂණ හා නිරීක්ෂණ මත ගොඩනැගෙන විද්‍යාව මුල් තන්හි තබා ගෙන සියල්ලෙන් නිදහස් වීම සොයන බුදුසමයේ ඉගැන්වීම් ඊට අනුකූල දැයි සැසඳීම. 8. සංඝ සංස්ථාව පරිහානියට ලක් කර දේශපාලන වාසි සොයන භික්ෂූන් වහන්සේ ම තම පැවැත්ම පිණිස ඉහළින් සලකන නායක භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ක්‍රියා කලාප හා දේශපාලන භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ ක්‍රියා කලාපය.

මෙවැනි බොහෝ කරුණු නිසා භික්ෂූන් වහන්සේ හා “වැදගත් බෞද්ධයා” ගේ ක්‍රියා කලාපය පරිහාසයට ලක් කරන විරෝධාකල්ප ශී ඝ්‍රාශියක් අද ජනප්‍රියව පවතී. ඒ ඇසුරින් ශ්‍රද්ධා හීන සිංහල බෞද්ධ පරපුරක් බිහිවීම වැළැක්විය නො හැකිය. මානව හිමිකම් වැටට මුවාවී රජයත්, සියල්ල අනිත්‍යයි සිතා විනය ගරුක මහා සංඝරත්නය හා බෞද්ධ සංවිධානත් නිසොල්මන්ව සිටියොත් කුමක් වේද?

මේ නො දැනුමට පිළියම් ලෙස රේරුකානේ චන්දවිමල නාහිමියන් විනය පිටකයේ දත යුතු කරුණු කැටි කොට ලියූ දහම් පොත් පෙළ නො කඩවා පවත්වාගෙන යන්නට අපි උත්සාහ කරමු. සමාජය යන අතේ යන භික්ෂූන් වහන්සේලා නොව අද අපට අවශ්‍ය වන්නේ එය නිවැරදි කරන පිරිසකි. තවමත් එය උන්වහන්සේලාට කළ හැකි (සිවුරෙහි) ශක්තිය හීන වී නැත.

පොතක පිටපත් අවසන් වන්නට මත්තෙන් කෙසේ හෝ එය සම්පූර්ණ කරන්නට අප මෙහෙයවන ගරු සභාපති, පූජ්‍ය කිරිඔරුවේ ධම්මානන්ද හිමිපාණන්ටත්, අදාල සංවිධාන කටයුතුවලදී නිබඳ සහාය වන විහාරස්ථ හිමිපාණන් වහන්සේලාටත්, පෙර මුද්‍රණයේ සෝදුපත් සැසඳීමට සහාය වූ දයාවතී අබේසිංහ මහත්මිය, පුජා පොල්පිටිය මෙනවිය හා විශ්‍රාමලත් විදුහල්පති හරිස්චන්ද්‍ර සිරිවර්ධන මහතාටත්, මුද්‍රණ කටයුතු ඉටුකළ සිකුරු පොත් ප්‍රකාශකයෝ හි ගිහාන් අනුරංග ජයවර්ධන මහතා ඇතුළු කාර්යය මණ්ඩලයටත්, සංශෝධිත පරිගණක සටහන් යෙදූ හොරණ රූ-මායා ග්‍රැෆික්ස් හි සාලිය ජයකොඩි මහතාටත්, නිරන්තරව අනුග්‍රහය දක්වන සැදැහැවත් පාඨක භවතුන්ටත් ශාසනයේ පැවැත්මට රුකුල් දෙන මේ පොත මුද්‍රණයේදී එය සිහිකරමින් ම පින්දෙමු.

තිසරණ සරණයි!

සී. තනිප්පුලි ආරච්චි
ගරු ලේකම්
ශ්‍රී චන්දවිමල ධර්මපුස්තක
සංරක්ෂණ මණ්ඩලය
2008 සැප්තැම්බර් 01 වන දින
පොකුණුවිට දීය.

ප්‍රස්තාවනා

මේ නෛය්‍යාණික සර්වඥශාසනයේ ඇති උපසම්පදා ශීලය වනාහි එහි පිහිටන කුලපුත්‍රයන්ට ලෞකික ලෝකෝත්තර සකල සම්පත්තීන් ම සාදා දීමට සමත්, වටිනාකම පමණ කළ නො හෙන, අත්‍යුත්තම අතිදුර්ලභ වස්තුවෙකි. එබැවින් දිව්‍යසම්පත්තීන් වැනි මහත් සම්පත් ඇති මහරජවරු ද, රජකම්වලට හිමිකම් ඇති රජපුත්තු ද, අපරිමිත ධනසම්පත් ඇති මහසිටුහු ද, සිටුපුත්තු ද රජසම්පත් සිටුසම්පත් හැර පැවිදි වූහ. ඒ උපසම්පදා ශීලය, ශීලයන් අතුරෙන් අග්‍රශීලය ය. එබැවින් එයට ‘අධිශීලය’ යි ද කියනු ලැබේ. එය රක්ෂා කරන තැනැත්තා ආපායිකාදි දුක්බයන්ගෙන් හා අත්තානුවාදාදි භයින් ද මුදවන බැවින් ‘ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවරශීලය’ යි ද කියනු ලැබේ. අනේකසහශ්‍ර ශික්ෂා ඇති ඒ ශීලය අතිවිශාලය. එය බොහෝ අනුසස් ඇතියක් වන්නේ ද ඒ නිසාය. එහි අනුසස් නො අඩුව ලැබීමට එය නො නැසෙන පරිදි සිදුරු නො වන පරිදි පලුදු නො වන පරිදි රැකිය යුතුය. එය මැනවින් රැකිය හැකි වීමට එයට අයත් ශීලාංගයන් උගත යුතු ය. දත යුතුය.

“යො ගවං න විජානාති න සො රක්ඛති ගොගණං, එවං සීලං අජානන්තො කිං සො රක්ඛෙය්‍ය සංවරං.” (මහාවග්ගපාළි)

යම් ගොපල්ලෙක් තමා රකින ගවරුලේ ගවයන් නො හඳුනා නම් ඔහු ගවරුල රැකීමට සමත් නො වන්නේය. ඔහුගේ ගවරුල ක්‍රමයෙන් පිරිහී යන්නේය. එමෙන් ශීලය නො දන්නා වූ පැවිද්දා ද ඔහු විසින් රැකිය යුතු උපසම්පදාශීලය රැකීමට සමත් නොවන්නේය. ඔහුගේ ශීලය ක්‍රමයෙන් පිරිහෙන්නේ ය. සමහරවිට පාරාජිකාපත්තියට පැමිණීමෙන් ඔහු සම්පූර්ණයෙන් ම උපසම්පදාශීලයෙන් පිරිහෙන්නේ ය.

උපසම්පදාවේ ජීවය පාරාජිකාපත්තිවලින් වැළකී විසීමය. පාරාජිකාපත්තියට පැමිණීම ද මහ කලබලයක් ඇතිවන පොලීසියට උසාවියට යන්නට සිදුවන මහ කරුණකින් ම සිදුවන්නක් නො වේ. ඉතා සුළු ඉතා සියුම් දෙයින් ද සමහරවිට පාරාජිකාපත්තියට පැමිණේ. විනය ඉතා සියුමය. එබැවින් විනය නො දත් භික්ෂුව ඔහුටත් නොදැනීම පාරාජිකාපත්තියට පැමිණිය හැකිය. විනය ද නො දත් සිකපද ගැන සැලකිල්ල ද නැතිව නොයෙක් බාහිර වැඩවල යෙදෙමින් බොහෝ ගනුදෙනුවල යෙදෙමින් වෙසෙන භික්ෂූන්ට එසේ වීමට බොහෝ අවකාශ ඇත්තේ ය. විනය නො දැනීම නිසා පාරාජිකාපත්තියට පැමිණ ඒ බව නො දැන සංඝකර්මවලට සහභාගිවෙමින් උපසම්පන්නයකු ලෙස පෙනී සිටීම, දැන පාරාජිකා වීමට වඩා නපුරුය. උපසම්පන්නයකු විසින් නො දැන වුව ද පාරාජිකා වීමට හේතු වන වරදක් කරන ලද්දේ නම් එකෙණෙහි ම ඔහු පාරාජිකාපත්තියට පැමිණේ. නො දැනීම නිදහසට කරුණක් නො වේ. පාරාජිකාපත්තියට පැමිණීමෙන් උපසම්පදාව අහෝසි වේ. එයට ප්‍රතිකාරයක් ද නැත. එබැවින් ඔහු ඒ ජීවිතයේ දී නැවත උපසම්පදාව ලැබීමට නුසුදුස්සෙක් වේ. නැවත උපසම්පදා කළ ද ඔහුට උපසම්පදාව නො පිහිටයි. ඔහුට ඉතිරි වන්නේ ශ්‍රමණ ලිංගය පමණෙකි. ඔහුට සිවුරු ඉවත් නො කර එසේ ම සිට සාමණේර ශීලය සමාදන් වී සාමණේරයකු වශයෙන් බුදුසසුනෙහි රැඳීසිටීමට අවකාශ ඇත්තේය. එසේ නො කරත හොත් ඔහුට ඇත්තේ සිවුරු හැර යාම ය.

පාරාජිකා වීම මහාපාපයක් ම නො වේ. සමහරවිට අකුශලකර්මපථයන්ට අයත් නො වන සුළු පාපයකින් ද පාරාජිකා විය හැකි ය. මහාපාපයක් වන්නේ පාරාජිකා වී ඒ බව සඟවා ගෙන උපසම්පන්නයකු ලෙස සංඝයා අතර පෙනී සිටීමය. පාරාජිකාපත්තියට පැමිණියහුට එකෙණෙහි ම ඔහුට කලින් තුබූ සඝසතු සෙනසුන් පරිභෝග කිරීමේ අයිතිය ද, සඝසතු භාණ්ඩ