විනය මහා සන්‍යය - දිඹුලාගල මේධංකර හිමි 1973.pdf
- කතෘ :
- දිඹුලාගල මේධංකර හිමි
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය :
- 1973
- මුද්‍රිත වර්ෂය :
- 1973
- පිටු ගණන :
- 622
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 2,543
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2018-02-14
- ගොනුවේ ප්‍රමාණය :
- 381 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
විනයත්‍ථ සමුච්චය නම් විනය මහා සන්‍යය යනු පොළොන්නරු යුගයේ වැඩවිසූ දිඹුලාගල මේධංකර මහාස්වාමීන් විසින් විනය පිටකයේ පාරාජිකා පාලියට සහ එහි සමන්තපාසාදිකා අට්ඨකථාවට රචනා කරන ලද පැරණි සිංහල සන්න ග්‍රන්ථයකි.
මෙම සංස්කරණය පණ්ඩිත විගොඩ ගුණාලංකාර ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් පුස්කොළ පිටපත් සතරක් (දෙමන්දූවේ මංගලනිම්බාරාමය, වස්කඩුව, කුරුණෑගල බෝගහතේ රජමහා විහාරය ආදී) ඇසුරු කරමින් හා පණ්ඩිත මැදඋයන්ගොඩ විමලකිත්ති හිමියන්ගේ සහාය ඇතිව ශෝධනය කර මුද්‍රණයට පිළියෙල කර ඇත. ඇම්. පී. ඩබ්ලියු. පෙරේරා මහතාගේ ප්‍රකාශනයෙන් කොළඹ සමයවර්ධන මුද්‍රණාලයේදී බු.ව. 2516 (ක්‍රි.ව. 1973) දී මෙය මුද්‍රණය කර තිබේ.
ග්‍රන්ථය ආරම්භයේ විගොඩ ගුණාලංකාර හිමියන්ගේ සංඥාපනය සහ අනුරාධපුර බුද්ධ ශ්‍රාවක ධර්මපීඨාධිපති පණ්ඩිත ඉඳුරුවේ උත්තරානන්ද නාහිමියන්ගේ දීර්ඝ ප්‍රස්තාවනාව ඇතුළත් වේ. එහි විනය පිටකය, පාලි අටුවා සම්ප්‍රදාය සහ දිඹුලාගල මේධංකර හිමියන්ගේ ශාසනික මෙහෙය පිළිබඳව විස්තර කෙරේ.
සංඥාපනය
දිඹුලාගල මෙධංකර මාහිමියන් විසින් ලියනලද, විනය පිටකයට අයත් පාරාජිකා පාලියේ ද එහි අටුවාවේ ද සන්නයක් වන, ‘විනයත්‍ථ සමුච්චය’ යන විශේෂ නාමයෙන් හඳුන්වන ‘විනය මහා සන්‍යයෙහි’ ශෙෂ භාගය යටපත්වීගියෙන් ශුද්ධකොට මුද්‍රණ ද්වාරයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම විනය ගරුක සාධූන්ගේ අමන්දානන්දයට හේතු වෙතැයි හඟිමි.
හරක්කාමුල්ලෙ සිරිනිවේදන පරිවෙණාධිපතිව වැඩ වුසු පණ්ඩිත මැදඋයන්ගොඩ විමලකිත්ති ස්වාමීන් වහන්සේ මේ කාර්‍ය්‍යයෙහි මා මෙහෙයවූහ. උන්වහන්සේට අයත් අත් පිටපතද, උන්වහන්සේ සපයා දුන් දෙමන්දූවේ මංගලනිම්බාරාමයට අයත් පොතද, වස්කඩුවේ විහාරස්ථානයකට (නම අසංඥාත හෙයින් නොකිවිය.) අයත් පොතදැයි පොත් තුනක් පළමුවෙන් ශෝධනයට උපයෝගී කරගතිමි. මේ පොත් තුනම එක් ප්‍රදේශයකට අයත් නිසාත් බොහෝ සෙයින් සමාන නිසාත් උඩරටින්ද රුහුණෙන්ද පෙදෙසින්ද තවත් පිටපත් සපයා ගැනුමට ලංකා පුස්කොල පොත් සාමාවලිය අනුව කළ ප්‍රයත්නයේදී ගරු රාංගල්තැන්නේ නන්දසාර ස්වාමීන් වහන්සේගේ සහායයෙන් කුරුණෑගල බෝගහතේ රජමහා විහාරයට අයත් පොත පමණක් ලබාගත හැකිවිය. මේ පොත් සතර අඩොලිපියෙහි පිළිවෙළින් A. B. C. D. යන ලකුණු වලින් හැඳින්වේ. ස්වකීය විහාරස්ථානයන්හි අයත් පොත් නොමසුරුව දුන් ගරු විහාරාධිපති ස්වාමීන් වහන්සේලාට පළමුකොට කෘතවේදිත්වය පළකරමි.
එකම වාක්‍යයේ කොටස් වෙන වෙන පත්ඉරුවල විසිරී තිබීම, දෙතුන් තැන එකම කොටස ලියා තිබීම, මුලක් අගක් නොමැතිවීම ආදි ආකුල ව්‍යාකුලභාවයෙන්, විනාශයකට පත්ව ඉතිරිවූ පත්ඉරු සංඛ්‍යාවක් මුලාරම්භ කොටගෙන මේ පොත ලියා ඇති බව පෙනීගිය. කොළඹ කෞතුකාගාර පුස්තකාලයේ පොත්ද විශෙෂත්‍වයෙන් නැත. පාරාජිකා පාලියේ පරිජි සතරටද, අටුවාවේ එම කොටසටද සන්‍යය ලියා ඇති බව පැහැදිලි හෙයින් සම්පූර්ණ පොත විසුද්ධිමග්ග සන්‍යය සේ මහා සන්නයක් විය යුතුය. පොතේ වැඩි කොටසක් විනාශවී ගොස් ඇත.
තැන තැන විසිර පැතිර තිබුණ සියලු වාක්‍යයන් පෙළ ද අටුවාව ද අනුගමනය කරමින් ශොධනයේදී යථාස්ථානගත කෙළෙමි. පාඨක පාඨයක පිටිවහල නොලත් තැන අත්‍යවශ්‍යොත්ප්‍රෙක්‍ෂිත වීම්ට වඩා අශුද්ධ පාඨයන් තිබීම සුදුසු සේ සලකීමි. එබඳු සංශයස්ථාන (?) ලකුණෙන් හඳුන්වා ඇත. අමුතුවෙන් එක්කළ පද වාක්‍ය ( ) [ ] මේ ලකුණු අතර වෙයි. උගතුන්ගේ විමර්ශනය සඳහා පාඨාන්තර අඩොලිපිගත කෙළෙමි. කාලාන්තරයෙන් එක්වුණු ලිපි දොෂාදියෙන් කිලුටට පත් මෙවැනි පොතක් එක්වරම ප්‍රණීතශොධනයට පත්කළ නොහැකිය. දොෂස්ථාන දක්වා සුධීහු දන්වත්වා.
රජයේ අනුග්‍රහයෙන් මුද්‍රණය සිදුවූවොත් පහසු හෙයින් පණ්ඩිත විමලකිත්ති හිමිපාණන්ගේ අභිමතය පරිදි ශොධිත ග්‍රන්ථය 1963 දී ශ්‍රී ලංකා සාහිත්‍ය මණ්ඩලයට භාරදෙන ලදී. කිසියම් මුද්‍රණාලයකට 1964 දී එම මණ්ඩලය මුද්‍රණ කාර්‍ය්‍යය පැවරීය. පෝර්ම තුනක් පමණ සැකැසෙද්දී වස්තු භංගත්වයට පත් එම ස්ථානය විජාතිකයකු සතුවිය. පිටු 72 කින් අඩු අත්පිටපත 1966 දී ලබාගෙන අඩු පිටු සකස් කොට දෙන සේ ඉල්ලූ හෙයින් එයද සම්පූර්ණකොට නැවතත් 1967 දී සාහිත්‍ය මණ්ඩලයට භාරදෙන ලදී. මේ අතර පණ්ඩිත විමලකිත්ති හිමියෝ අපවත්වූහ. මුදල් හිඟය සාහිත්‍ය මණ්ඩලය වසාගති. අපේක්ෂා සංසිද්ධිය නොවෙන බව පෙනුණු හෙයින් සයවසෙකින් පසු පොත ආපසු ලබාගෙන අගනා අමුද්‍රිත ග්‍රන්ථයක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමේ මහදැල්ල සලකා මෙසේ පෞද්ගලිකව මුද්‍රණය කරවන්නට අදහස් කෙළෙමි. රජය ගැන නොබලා මුලදීම පෞද්ගලිකව මුද්‍රණය සිදු කරන ලද නම් අදට වඩා අඩු වියදමින් හොඳ කඩදාසියේ මුද්‍රණය කරන්න තිබුණ බව නම් කියයුතුම වෙයි.
රට දිනෙන් දින අර්ථ පක්‍ෂයෙන් හීනවෙද්දී, යෙදූ මුදල ආපසු ලැබේද යන්නත් ශංකනීය වෙද්දී අලෙවිය ගැන විශ්වාසය තැබිය නොහැකි මෙවැනි පොතක මුද්‍රණයට මුදල් යොදවන පින්වත්හු මනුෂ්‍යත්වයේ දුර්ලභයේ දුර්ලභ වෙති. අප විහාරස්ථානයේ කාය්‍යකාර දායක ඇම්. පී. ඩබ්ලියු පෙරේරා මහතා ඇතුළු මුද්‍රණයට මුදල් වැය කල පින්වත්හු අමොහ නිවන් සුවයෙන් සැනසෙත්වා. අගනා ප්‍රස්තාවනාවකින් පොත සරසූ අනුරාධපුර බුද්ධ ශ්‍රාවක ධර්මපීඨාධිපති පණ්ඩිත ඉඳුරුවේ උත්තරානන්ද අධිකරණ නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ තව තවත් ශාසනොපස්ථම්භනය පිණිස දීර්ඝකල් වැජඹෙත්වා. පහසු කම් සලසා දෙමින් යථාවිධින් මුද්‍රණය සිදුකල මරදානේ සමයවර්ධන මුද්‍රණාලයේ අධිකාරි සේවක පින්වත්හු ගුණ නැණ දනින් වඩා වඩා වැජඹෙත්වා. ප්‍රථමොපකාරී මගේ මාපිය දෙදෙනද විගොඩ ධම්මයුත්තිකාරාමාධිපතිව වැඩ හිඳ [1972 4. 1] අපවත් වී වදාළ කලුගමුවේ ගුණසාරාභිධාන ආචාර්‍ය්‍ය ස්වාමිපාදයන් වහන්සේ ද, නිවිටිගල විද්‍යානන්ද පිරිවෙන්හි ධර්මාචාර්‍ය්‍ය ස්වාමිපාදයන් වහන්සේලාද, අඳුරේ සැඟවුණු ග්‍රන්ථරත්නයක් එළියට දීමට මග යෙදූ විමලකිත්ති හිමිපාණන් වහන්සේ ද මෙහි පින් ලබත්වා.
විනයො දිපතු.
මීට,
විගොඩ ගුණාලංකාර ස්ථවිර
ධම්මයුත්තිකාරාමය,
විගොඩ - බෝමුමුල්ල.
2516
1973. 4. 1
ප්‍රස්තාවනා,
නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මා සම්බුද්ධස්ස
විනය පිටකය.
විනය ශබ්දය
විවිධ නය ඇති වන බැවින්ද විශේෂ නය ඇති වන බැවින්ද කාය-වචන දෙක හික්මවන බැවින්ද විනය නම් වේ. මෙහි ලැබෙන විවිධ නය නම් ප්‍රාතිමොක්‍ෂොද්දෙස-ආපත්තික්ඛන්ධ මාතිකා-විභංගාදි ප්‍රභේදයෝ යි. විශේෂ නය නම් දැඩි කිරීම් ලිහිල් කිරීම් ප්‍රයෝජන කොට ඇති අනුප්‍රඥප්ති ක්‍රමයයි. කාය වචන දෙක හික්මවීම නම්: කායවිඥප්තියෙන් හා වාග්විඥප්තියෙන් සිදුවන අධ්‍යාචාරයන් වළක්වාලීමෙන් කෙරෙන කාය වාචා විනයනයයි. විනයවේදීන් විසින් විනය ශබ්දයාගේ අර්ථය මෙසේ දක්වන ලදී.
‘‘විවිධ විසෙසනයත්තා - විනයනතො චෙව කාය වාචානං, විනයත්ථවිදූහි අයං - විනයො විනයොති අක්ඛාතො’’ 1
යනු එහෙයින් කියන ලදී. මුලින් දක්වන ලද්දේ මේ ගාථාවේ අදහස ය. මේ විනය ශබ්දයෙහි අර්ථය ‘විනෙති භික්ඛවෙති විනයො’ යන නිරුක්ති විසින් ගත් කල්හි කාය-වචන දෙදෙනාගේ හික්මවීම ය. යට කී ගයෙහි ‘විනයනතො චෙව කායවාචානං’ යත් හෙයින් පවසන ලද්දේ මේ අර්ථය යි. එහෙයින් ශික්‍ෂණාර්ථය මෙහි ඇති බව දත යුතුය. ‘විවිධ විසෙසනයත්තා’ යන්නෙන් කියන ලද්දේ එය යි. විනය ශබ්දයෙන් විනාශාර්ථය ද පැවැසේ. ‘විනයන්ති=විනාසෙන්ති විනාසෙති එතන්ති’ යන අත්‍ථකථාපාඨයෙන් ඒ බව පැහැදිලි වෙයි. වැනසේනුයි විනය නම් වේ. ‘රාග විනයො, දොස විනයො, මොහවිනයො’ යනාදී තන්හි මේ අර්ථය පැනෙයි. රාගාදීන්ගේ විනාශය ව්‍යුපශමය, සන්සිඳීම මෙහි අදහස යි. මෙසේ බලන කල්හි විනෙති විනාසෙතීති විනයො’ යන නිරුක්තියද මෙහිලා ගැලපෙයි. මෙසේ විනය ශබ්දය ශික්‍ෂණාර්ථය ද විවිධ විශෙෂණාර්ථය ද ව්‍යුපශමාර්ථය ද පවසන බව දත යුතු ය. මේ විනය ශබ්දය ‘වී පුබ්බ නී පාපුණනෙ’ යන ධාතු ප්‍රකෘතියෙන් පර වැ ‘සබ්බතො ණ්වුත්‍ථාවිධී’ යන සද්ධනීති සූත්‍රයෙන් අ ප්‍රත්‍යය වැ සිද්ධ යි. මෙහි ‘වි’ යනු උපසර්ග යි. ‘නී’ යනු ධාතුයි. ‘නී’ ධාතුයෙහි එළියේ පවත්නේ පැමිණීම අර්ථය යි එහි යට පත්වී තිබෙන අර්ථයන් අතර මෙහිලා ශික්‍ෂණාර්ථය පළමු කොට මතු කර දෙන්නේ ‘වි’ උපසර්ග ශක්තියෙනි, දෙවනු වැ විවිධ විශේෂණාර්ථය ද තෙවනු වැ ව්‍යුපශමාර්ථය ද මතු කර දෙයි.
පිටක ශබ්දය
පිටක ශබ්දය වනාහි පාල්‍යාර්ථය ද භාජනාර්ථය ද පවසයි. ‘පිටකං පිටකවිදූ පරියත්ති භාජනත්ථෙසු ආහු’ යත් හෙයින් පිටකාර්‍ථවේදීන් පරියත්ති භාජනාර්‍ථ වශයෙන් පිටක ශබ්දය කියන බව දක්වන ලදි. පරියත්ති නම් පාළිය යි. ‘මුඛ පිටක සම්පදානෙන’ යනාදී තන්හි පැනෙන පිටක ශබ්දය පාල්‍යාර්ථයද, ‘අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්‍ය කුද්දාලපිටකං ආදාය’ යනාදී තැන්හි පැනෙන පිටක ශබ්දය භාජනාර්ථය ද පවසන බව දතයුතුය. මෙහිලා අර්ථ දෙකම ගැලපෙයි. පිටක ශබ්දය ‘පිට සද්දසංඝාතෙසු’ යන ධාතු කෙරෙන් ‘සබ්බතො’ යනාදී සූත්‍රයෙන් ‘ණ්වු’ ප්‍රත්‍යය වැ එයට ‘අක’ ආදේශ වැ සිද්ධයි.