මහවග ගැටපදය.pdf
- කතෘ :
- උහන්ඕවිට සාසනතිලක හිමි
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය :
- 1942
- මුද්‍රිත වර්ෂය :
- 1942
- පිටු ගණන :
- 436
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 1,261
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2018-02-14
- ගොනුවේ ප්‍රමාණය :
- 73 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
මහවග ගැටපදය යනු විනය පිටකයට අයත් මහාවග්ග පාලි ග්‍රන්ථයෙහි එන දුරවබෝධ පාඨ, වචන සහ විනය කර්ම අර්ථ විවරණය කරමින් සම්පාදිත ප්‍රශස්ත ගැටපද ග්‍රන්ථයකි. මෙහි කර්තෘත්වය දරනු ලබන්නේ හත්තක මාලිගාතැන්නේ පුරාණ විහාරාධිපති හත්තක ශ්‍රී සාරානන්දාභිධාන මහාස්ථවිරයන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය පූජ්‍ය උහන්ඕවිට සාසනතිලක ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසිනි.
විද්‍යොදය පිරිවෙනේ උපප්‍රධානාචාර්ය ආභිධර්මික කුකුල්නාපේ ශ්‍රී දේවරක්ඛිත මහාස්ථවිරයන් වහන්සේගේ ශුද්ධිපත්‍රාවලෝකනයෙන් ද, විද්‍යොදය පරිවෙණාධිපති බද්දේගම ශ්‍රී පියරතන නායක මාහිමියන් වහන්සේගේ අවසාන ශුද්ධිපත්‍රාවලෝකනයෙන් ද මෙම කෘතිය සංශෝධනය වී තිබේ. ඛන්ධක දශයකින් සමන්විත මහාඛන්ධකය ආදී කොටස්වල එන ගැටපද මෙහිදී අකාරාදී හෝ අනුක්‍රමික වශයෙන් අර්ථ දක්වා ඇත.
මෙම ග්‍රන්ථය මුද්‍රණය කරවා ප්‍රසිද්ධ කරවන ලද්දේ මාතර කොටුවේ එච්. පී. ප්‍රැන්සිස් ජයවික්‍රම මහතා විසිනි. බුද්ධ වර්ෂ 2485 (ක්‍රි.ව. 1942) ජනවාරි මස පළමුවන දින පළමු මුද්‍රණය ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.
ප්‍රස්තාවනා
බුදුරදුන් පිරිනිවි තෙමසකින් මහාකාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේ ප්‍රධාන කොට ඇති පන්සියයක් මහරහතන් වහන්සේ අජාසත් රජහු විසින් රජගහනුවර වෙභාර පර්වත ප්‍රාන්තයෙහි පිහිටි සප්තපර්ණීගුහාද්වාරයෙහි අනෙකප්‍රකාරාදියෙන් සරසා පිළියෙල කරවන ලද මණ්ඩපයට ප්‍රථම ධර්‍මසඞ්ගායනාව පිණිස රැස්වුවාහු පන්සිය පස්විස්සක් පමණ ශික්‍ෂාවන්ගෙන් සමන්විත වූ පරිජි-පචිති දෙපොත ප්‍රථම කොට සඞ්ග්‍රහ කළහ.
ඉක්බිති සත්තසති කථා, බ්‍රහ්මයාචන කථා, යස පබ්බජ්ජා කථා, චතුස්සහාය පබ්බජ්ජා කථා, මාර කථා, සරණාගමන උපසම්පදා කථා, භද්දවග්ගිය සහායක කථා, පඨම-දුතිය-තතිය-චතුත්‍ථ-පඤ්චම පාටිහාරිය කථා, ආදිත්ත පරියාය කථා, උරුවෙල පාටිහාරිය කථා, සාරිපුත්ත මොග්ගල්ලාන පබ්බජ්ජා කථා, උපජ්ඣාය වත්ත, සද්ධිවිහාරිකවත්ත, ආචරියවත්ත, අන්තේවාසිකවත්ත, උපසම්පාදෙනඛන්ධක - ඒකක, අඤ්ඤතිත්‍ථිය පුබ්බ කථා, අභය කථා, දණ්ඩකම්ම, න උපසම්පාදෙතබ්බක න පබ්බාජෙතබ්බක උපසම්පදාකම්ම, නිස්සයකම්ම, අකරණීය යන ප්‍රධාන කරුණු පස් විස්සකින් බඳනාවූ වස්තු එක්සිය දෙසැත්තෑවකින් පරිමිතවූ මහාඛන්ධකය;
අඤ්ඤතිත්‍ථිය කථා, චොදනාවත්ථු, අත්තාපත්ති, වග්ගාවග්ග සඤ්ඤී, වෙමතික, කුක්කුච්චපකත, භෙදපුරෙක්ඛාර, උපොසථාදි ප්‍රධාන කොටස් අටකින් බඳනාවූ වස්තු සයාසුවකින් පරිමිතවූ උපොසථක්ඛන්ධකය;
වස්සාවාස කථා, වස්සූපනායික යන ද්විප්‍රභෙදයක් ඇති වස්තු දෙපණසකින් පරිමිතවූ වස්සූපනායිකක්ඛන්ධකය;
අත්තාපත්ති, වග්ගාවග්ගසඤ්ඤී වෙමතික, කුක්කුච්චපකතක, භෙදපුරෙක්ඛාර, පවාරණා යයි යන කොටස් සයකින් බඳනාවූ සසාලිස් වස්තු කෙනෙකුන්ගෙන් යුක්තවූ පවාරණාක්ඛන්ධකය;
වස්තු තෙසැටකින් පරිමිතවූ චම්මක්ඛන්ධකය;
භෙසජ්ජ අනුඤ්ඤාත කථා, සුපටිය කථා, ලිච්ඡවි කථා, සීහ කථා, භෙසජ්ජ කථා යන ප්‍රභෙද සයකින් පරිච්ඡින්නවූ වස්තු එක් සිය සයකින් පරිමිතවූ භෙසජ්ජක්ඛන්ධකය;
ආදාය, අනාදාය, ආසා, කරණීය, අපචිනත, කඨින යන ප්‍රධාන කොටස් සයකින් ප්‍රභෙදවත්වූ එක්සිය සොළසක් වස්තුන්ගෙන් පරිමිතවූ කඨිනක්ඛන්ධකය;
විසාඛ කථා, චීවර කථා යන ප්‍රධාන කොටස් දෙකකින් භින්නවූ සයානූ වස්තු කෙනෙකුන්ගෙන් යුක්තවූ චීවරක්ඛන්ධකය;
චතුවග්ග කරණ, පඤ්චවග්ග කරණ, දසවග්ග කරණ, වීසති වග්ග කරණ, වාසභගාමි කථා, උපාලිපුච්ඡා කථා, චම්පෙය්‍ය කථා යන භෙදත්‍රයකින් භින්නවූ සතිස් වස්තු කෙනෙකුන්ගෙන් යුක්තවූ චම්පෙය්‍යක්ඛන්ධකය;
දීඝාවු කථා, කොසම්බ කථා යන ප්‍රභෙද ද්වයකින් භින්නවූ සුවිසි වස්තු කෙනෙකුගෙන් පරිමිතවූ කොසම්බක්ඛන්ධකයයි ඛන්ධක දශයකින් සම්පූර්ණවූ “මහාවග්ග” නම් ශ්‍රෙෂ්ඨ විනය ග්‍රන්ථයද, විනය පිටකයට අයත් ශෙෂ ග්රන්ථ වූ චුල්ලවග්ග, පරිවාර යන ග්‍රන්ථද්වය ද යථා ක්‍රමයෙන් සංග්‍රහ කළහ.
‘විනය’ නම් ශාසනයාගේ ආයුෂයයි. ශාසනය රැඳී තිබෙන්නේ විනය ධර්‍මය නිසි අයුරින් පිළිපදින සඞ්ඝයා මතුයෙහි ය. ‘විනය’ නම් හික්මීමයි. භික්‍ෂූන් විසින් හික්මිය යුතු නීති රීති ඇතුළත් කොට වදාළ ග්‍රන්ථයන්ට ‘විනය පිටක’ යයි නම් කළහ.
මේ විනය ග්‍රන්ථයන්හි ප්‍රකාශිත කරුණු නිසියේ නොවැටහෙන්නහුට ඒ නීති අනුව පිළිපැදිය නොහැක. එහි සඳහන් සමහර කරුණු අවබෝධ කරගැනීම සුකර නොවේ. සමෂ්ටි ආචාර්‍ය්‍ය වරයන්ගේ සදුපදෙශයන්ගෙන් වෙන්ව විනය ග්‍රන්ථයන්හි සඳහන් කරුණු කාහට වුවත් දුරවබෝධ ය. එහිවූ සමහර වචනවල ධාතු ප්‍රත්‍යය වෙන්කර ගැනීමෙන් ද නියම අත්‍ථීය ලබාගන්ට නොහැකිය. අනික් පාලි ග්‍රන්ථයන්හි නොපැණෙන, විනය ග්‍රන්ථයන්හි පමණක් පෙනෙන, ඇතැම් වචන ද ඇත. ඒවායේ නියම අත්‍ථීය විනය ග්‍රන්ථයන් හැදෑරීමෙන්ම දත යුතුයි.
නියස්ස කම්ම, තජ්ජනීය කම්ම, උක්ඛෙපනීය කම්ම යනාදිය පහදාගන්ට විනය ග්රන්ථ ම පුහුණු කළ යුතු ය, ඉගෙන ගත යුතුය.
ඛන්ධක යනු උසස් විනය කර්ම සමූහයකට කියන නමකි. එබැවින් ඛන්ධක සමූහයක් ඇතුළත් මේ මහාවග්ග නම් ග්‍රන්ථය ද උසස් බැවින් ලා ගිණිය යුතුය. එහි අන්තර්ගත කරුණු ද එසේම ගරුය, දුරවබෝධය. පෙර විනය ග්‍රන්ථයන්ට ලියූ ගැටපදයක් තිබුන බැව් පොත පතින් දක්නට ලැබේ. මෙකල එය නාමශෙෂබවට පැමිණ තිබේ.
එබැවින් ආධුනිකයන්ට මෙයින් යම්තම් මෙහෙයක් සිදුවුව හොත් මැනවැයි සලකූ අප විසින් මහවග නම් විනය ග්‍රන්ථයට මේ ගැටපදය සම්පාදනය කරණ ලදී.
විනය පිටකයේ ඉතිරි ග්රන්ථ සතරට ද ගැටපද කල් නොයවා පළවෙනවා ඇත.
විද්‍යොදය පරිවෙණාධිපති ප්‍රාවීන - විද්වද්‍වාන්ත්‍රානුග්‍රාහක අතිගරු බද්දෙගම ශ්‍රී පියරතනාභිධාන නායක මාහිමියානන් වහන්සේ විසින් මෙහි අවසාන ශුද්ධි පත්‍රය බලා වදාරා මෙය ගරුස්ථානයට පමුණුවන ලදී.
තත්‍රොපප්‍රධානාචාර්‍ය්‍ය ආභිධර්මික කුකුල්නාපේ ශ්‍රී දෙවරක්ඛිතාභිධාන ස්ථවිර පාදයන් වහන්සේ ඉතා සැලකිල්ලෙන් මෙහි ශුද්ධි පත්‍රාවලොකනය කර වදාළ බව ගෞරවයෙන් සිහිපත් කරණා අතරම ආචාර්‍ය්‍ය පණ්ඩිත වේරගොඩ අමරමොලි ස්ථවිර පාදයන් වහන්සේගෙන් ලැබුණු ආධාරය ද සතුටින් සඳහන් කරණු කැමැත්තෙමි.
තවද අපගේ ධර්‍මාචාර්‍ය්‍යවූ විද්‍යොදය පිරිවෙණෙහි උපප්‍රධානාචාර්‍ය්‍ය ත්‍රිපිටක වාගීශ්වර පණ්ඩිත වැලිවිටියේ සොරතාභිධාන ස්ථවිරපාදයන් වහන්සේ ද, පණ්ඩිත පලන්නොරුවේ විමලධම්ම ස්ථවිර පාදයන් වහන්සේ ද, ආචාර්‍ය්‍ය දෙවුන්දර වාචිස්සර ස්ථවිර පාදයන් වහන්සේ ද ආචාර්‍ය්‍ය භක්තියෙන් යෙදී මෙහිලා අනුස්මරණය කරමි.
එසේම තවදත් මගේ අභිවෘද්ධියට හිතැති මාරපණ ශාසෙත්‍රාදය පිරිවෙණෙහි ප්‍රධානාචාර්‍ය්‍ය පණ්ඩිත කිරිඇල්ලේ ඤාණවිමල ස්ථවිර පාදයන් වහන්සේ හා ජී. කේ. මාරාජාසිංහ උහන්ඕවිට පඬිතුමා ද මෙහිදී හැම අයුරින් ම උපෂ්ටම්භකවූ බව කෘතඥතා පූර්‍වකව සඳහන් කරණු කැමැත්තෙමි.
මෙහි ප්‍රමාද භ්‍රමාදියෙන් සඤ්ජාත දොෂස්ථාන වෙත් නම් එහිදී සුධීහු සමාධිය භජනය කරත්වා.
මේ ග්‍රන්ථය ශුද්ධාවෙන් මුද්‍රණය කර වූ වර්ෂ 1934 රේ පටන් ඇසුරු කළ, රෝමානු කතොලික ලබ්ධිකයෙකු වූ, මා හිතෛෂී එච්. පී. ප්‍රැන්සිස් ජයවික්‍රම මහතා බෞද්ධ ලබ්ධිකයෙකු වූ බව මෙහිලා සඳහන් කරන්නට ලැබීම මට මෙන් ම ශාසනස්ථිතිකාමී සෑමදෙනාගේ ම ප්‍රීතියට කරුණක්වනු නියතය. තරුණ වියෙහි සිටින ඒ මහතා වූකලී විමර්ශින බුද්ධියෙන් යුත් ඇත්තා දුටුතැන ගරුකරණ ජාති මමත්‍වයෙන් ඔද වැඩුනු මනා චරිතයකින් යුත් නිරහංකාර නියම මහත්මාගති ඇත්තෙකු බැව් ද අවබෝධාංශයෙන් මතක් කරමි.
මෙසම, උහන්ඕවිට සාසනතිලක
2485 1942 ජනවාරි 1 දින හත්තක මාලිගාතැන්නේ පුරාණ විහාරස්ථානයේ දී ය, පිටිගල.
මෙසම, උහන්ඕවිට සාසනතිලක, 2485/1942 ජනවාරි 1 දින හත්තක මාලිගාතැන්නේ පුරාණ විහාරස්ථානයේ දී ය, පිටිගල.
ප්‍රකාශකගේ නිවේදනය.
වර්ෂ 1934 පටන් මේ දක්වා ගෞ. උහන්ඕවිට සාසනතිලක ස්වාමිපාදයන් වහන්සේ ඇසුරු කරමින් කල් යැවූ මට සිංහල වංශයාගේ ජාතික ආගම බුද්ධාගම බවත්, කිසිම ගැලවුම් කාරයෙකුගේ පිහිටක් නැතිව මොක්‍ෂ මාර්‍ගය තමන්ට ම සොයාගතහැකි එකායන මාර්‍ගය පෙන්වූ අසහාය ධර්‍ම දෙශකයන් වහන්සේ බුදු රජාණන් වහන්සේ බවත්, මේ ලෝකයෙහි තිබෙන ආගම් අතුරෙන් මැවුම් කාරයෙක් නැතිව හේතු-ප්‍රත්‍යය ධර්‍මයන්ගේ බලය නිසා සතර මහා භූතයන්ගේ පහළවීමෙන් ලෝකය ඇතිවූ බව තර්‍කානුකූලව උගන්වන ආගම බුද්ධාගම බවත්, මනුෂ්‍යයන්ට යථා මාර්‍ගය පෙන්වීමට උන්වහන්සේ වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් වී සිටින එකම ධර්‍මදූත පිරිස මහා සංඝරත්නය බවත් වැටහුනෙන් සත්‍යය දැක දැකත් ඊට පිටු නොපෑම මනුෂ්‍ය සහජත්‍වයේ ශ්‍රෙෂ්ඨ ගුණාංගයක් හෙයින් මෙතෙක් කල් වැළඳ සිටි කතෝලික ලබ්ධිය හැර බෞද්ධයෙක් වීමි.
කල්‍යාණ මිත්‍ර සෙවනයෙන් ලැබිය හැකි ඵලය ඉතා මහත් ය. යුරෝපීය තුන් ජාතියක් විසින් බලයෙන් හා ධනයෙන් පිළිගැන්වූ යුරෝපීය සිරිත්-විරිත් හා ලබ්ධියත් වෙනස් කොට සිංහලයන්ගේ ජාතියත්, භාෂායත්, ශිෂ්ටාචාරයත් රැකදුන් බුදුසමය පිළිගෙණ නුදුරු අනාගතයෙහි පෙර මෙන්ම ලක්දිව ධර්‍මදීපයක් කිරීමට සෑම සිංහල සහෝදරයෝ ම සිතට ගණිත්වා!
එමෙන් ම අපේ පින්වත් සෑම බුද්ධපුත්‍රයාණන් වහන්සේ නමක් ම අන්‍ය ලබ්ධික ස්වකීය ජනතාව කෙරෙහි සානුකම්පිකව ඔවුන්ට යහපත් මාර්‍ගය පෙන්වා සම්‍යක් දෘෂ්ටිකයන් කරවන ලෙස ආරාධනය කරමි.
මා බෞද්ධයෙකුවීම නිමිති කොටගෙන ප්‍රතිපත්ති ශාසනය ඉගෙන ගන්නවුන්ට අතිශයින් ප්‍රයෝජනවත් වූ මේ විනය ගැටපදය ලාංකික බෞද්ධයන්ගේ අතට පැමිණවීමට අදහස්කොට මෙසේ පල කෙළෙමි.
මීට, සහෘදයෙකැ: එච්. පී. ප්‍රැන්සිස් ජයවික්‍රම.
2485/1941 ජනවාරි 1. දින දීය.
මීට, සහෘදයෙකැ: එච්. පී. ප්‍රැන්සිස් ජයවික්‍රම. 2485/1941 ජනවාරි 1. දින දීය.