පාරුපනපාලි.pdf

පාරුපන පාලි (සඞ්ක්ෂිප්ත සාරය) යනු භික්ෂූන් ගම් වදනා කල සිවුරු පොරවන ආකාරය (පාරුපනය) පිළිබඳ විනය කරුණු සාකච්ඡා කරන ග්‍රන්ථයකි. මුල් පිටුවේ ඉංග්‍රීසියෙන් How does the Theravada Lingantharadhana evolve? යනුවෙන් ද සඳහන් වේ. කතෘ අහංගම විද්‍යාචන්ද්‍ර පරිවෙනාධිපති පණ්ඩිත (කෝදාගොඩ) ඤාණාලොක ස්ථවිරයන් වහන්සේ ය. මීරිගම ඩී. ජේ. ජයකොඩි නොතාරිස් රාළහාමි විසින් 1939 දී ප්‍රකාශිත ය.

දීර්ඝ ‘අවතරණිකා’ව තුළ කතෘ හිමියන් එකාංස පාරුපනය (එක් උරයක් වසා සිවුරු පෙරවීම) ථෙරවාදයේ මුල් ‘ලිඞ්ගය’ බවත්, දෙවුර වැසීම (උභයාංස පාරුපනය) පසුකාලීනව ඇති වූ ‘ලිඞ්ගපරිවර්තනයක්’ බවත් තර්ක කරති. ගන්ධාර බුද්ධ රූප, බුරුමයේ සිහසූර හා අලෞංප්‍රා රජුන් දවස ඇති වූ එකංසික-පාරුපන විවාදය (ශාසනවංසප්පදීපිකාව ඇසුරින්), චීවරබන්ධය, ‘ජාගර’ මහා ස්ථවිරයන්ගේ ලඞ්කා ශාසන විශුද්ධි කථාව ද එහි විමසේ.

1883 දී කැලණි විහාරයේදී හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමඞ්ගල නායක හිමි ප්‍රමුඛ පක්ෂය හා ශ්‍රී ධර්මාලොක හිමි ප්‍රමුඛ පක්ෂය අතර ලිපි මඟින් පැවති ‘කැලණි වාදය’, එහි දෙපක්ෂයට සහාය වූ තෙරවරුන්ගේ නම් හා දෙපක්ෂයෙන් එකිනෙකාට ඉදිරිපත් කළ ප්‍රශ්න දොළොස බැගින් ද අවතරණිකාවේ ඇතුළත් ය. ඉන්පසු සුද්ධච්ඡන්දවිභාවිනී, විනයවිනිශ්චය, ධම්පියා අටුවා ගැටපද සන්නය ආදියෙහි පාඨ විචාරයට ලක් කෙරේ.

පාලි පාඨ සහිතව සිංහලෙන් ලියැවුණු මෙම පොත ‘පාරුපනනය’ (දෙඩන්දූවේ සරණජෝතිතිස්ස මහානායක හිමි, 1948) නමැති ප්‍රතිචාර ග්‍රන්ථයෙන් විවේචනයට ලක් වූ කෘතියකි. කතෘ විසින් ම ලියූ ‘පාරුපන සිඛ’ ග්‍රන්ථය ද මෙහි සඳහන් වේ. පොත අවසානයේ ‘25. පර්‍යවසානය’ නමින් සිංහල කවි දහයක් ඇත.

අවතරණිකා.

1. මනුෂ්‍යයන් වශයෙන් නම්, වස්ත්‍ර වලැ දිග පලල ගැන වේ ව යි, හඳනා පොරෝනා ක්‍රමයක් ගැන වේ ව යි, කියයුතු නො වේ. “මෙ තරම් වස්ත්‍ර ගෙන මෙ ලෙසින් ඇඟ වැසුව හොත්, එයින් මනුෂ්‍ය බව දත හැකිය”යි නියම කළ ලිඞ්ගයක් නැති හෙයිනි. එබැවින් ඒ ඒ ජාතිවලැ මනුෂ්‍යයෝ නන් අයුරින් ඇඳුම් ඇඟලා යෙති. කාලයේ සැටියෙන් වයසේ සැටියෙන් දෙශයේ සැටියෙන් අභිමත ලෙසෙකින් හැඳ පෙරෙවැ ගැනුම මිනිසුන් ගේ සිරිති.

2. දුග සව් පරපුරින් පැවැතැ එන, බුදුන් ගේ පුත්‍රයන් වශයෙන් නම්, හඳනා පොරෝනා ගැන ද, හඳනා පොරෝනා ක්‍රම ගැන ද, ‘නියමයක්’ තිබිය යුතු මැ යි. “මෙ තරම් වස්ත්‍ර ගෙන, මෙලෙසින් ඇඟ වැසුව හොත්, එයින් බුද්ධපුත්‍ර බව දත හැකිය”යි ‘නියම්’ ලත් ‘ලිඞ්ග’යක් තිබියයුතු හෙයිනි. එතරම් වස්ත්‍ර ගෙන එලෙසින් ඇඟ නො වැසුව හොත්, එයින් බුද්ධපුත්‍ර බව දක්වන ‘ලිඞ්ග’ය මැ වෙනස් වූයේ හෝ, නො පෙනී ගියේ හෝ, වෙයි. මේ වරද සුලු ද? සුලු නො වේ.

3. මැටියෙන් වේවයි, ගලින් වේවයි, අනෙකෙකින් වේවයි, රූපයක් තනා ලිය හෙයි. ඒ රූපය බුදුන් හැඳ පෙරෙවැ ගත් ආකාරය ඇත හොත්, ‘බුද්ධරූප’ය යි කියනු ලැබේ. ඒ ආකාරය නැත්නම්, ‘බුද්ධරූප’ යයි කිය හැකි ද? නො හැකියැ. එය රූපයක් බව සැබෑ වුව ද, එහි ‘බුද්ධරූප’ යෙක් නැති. බුදුන් ඇඟ වසා ලූ ආකාරය එහි නැති හෙයිනි. ‘බුද්ධරූප’ නො වූවක් ‘බුද්ධරූප’ ය යි තනා පානවුන් ‘අපායට’ නො යත් හොත්, කවුරු නම්, යෙත් ද? මෙ කරුණ මැ මේ ශාසනයේ ඇඟ වසන ක්‍රමය නම්, තමන් හඳුන්වා ලන ‘ලිඞ්ග’ය බව දැන ගන්නට ප්‍රමාණ යි.

4. බුද්ධපරිනිර්වාණයෙන් වර්ෂ සියයක් යන තුරු එක මැ ‘ථෙරවාද’ය වියැ. ඉන් මැත නානාවාදයෝ පහළ වූහ. දෙවැනි ‘සඞ්ගායනා’යෙන් පන්නා හළ, දස දහසක් පාපි භික්ෂූහු ‘මහාසඞ්ගීති’ නම්, ආචාර්‍යවාදය ඇති කළහ. තෙවන ‘සඞ්ගායනා’ යෙන් පන්නා හළ පාපිභික්ෂූහු සැට දහසෙකි. දෙවන තෙවන ‘සඞ්ගායනා’ වලින් පන්නා හළ පාපිභික්ෂූහු ‘ලිඞ්ගපරිවර්තන,ය කළහ. මේ බව ‘දීපවංස’යෙහි ප්‍රකාශිත යි. ‘ලිඞ්ගපරිවර්තන,ය නම්, ‘ථෙරවාද’යේ ආ ‘ලිඞ්ග’ය හැර පියා අන් සැටියෙකින් ඇඟ වසන්නට පටන් ගත් බව යි. මොවුන් කළ මේ ශාසනවිලොපය කෙසේ ද?යනු ‘ගන්ධාර’දි දෙශ වල දක්නට ලැබෙන දෙවුර වසා ලූ රූපවලින් දත හැකි යැ. මේ අප බුදුන් ගේ සතුරන් වන ඒ මහායානවාදීන් කළ දරුණු විපතෙකි. ‘විභජ්‍යවාද’ නම් ලද නිර්මලශාසනයට විරුද්ධ මේ ව්‍යාපාර බුදුන් පිරිනිවී දෙවන ශත වර්ෂයේ වී ය යි බෞද්ධෙතිහාසයෙන් පෙනේ.

5. ‘සඞ්ගායනා’ තුනෙකින් පවිත්‍ර වැ පැවැතැ ආ ‘විභජ්‍යවාද’ නම් ලද මුල් පිරිසේ තෙරවරු මෙබඳු විපත් නො කළහ. බුදුන් ගේ ධර්මය ත්, මුල් පිරිස ත් ආරක්ෂා කර ගැනුම පිණිස මැ ‘සඞ්ගායනා’ද කළහ. “තං වණ්ණයිස්සං විනයං අමිස්සං”යි ‘විනය අටුවා’ යේදී අප ගේ ‘විනය ධර්ම’ය පළමු කී බුදු සතුරන් ගේ මත හා අමිශ්‍ර බව වදාළේ ත් එහෙයින්මැයි. එසේ වුව ද,‘අමිශ්‍ර’ය යි වර්ණනා කළ ඒ නිර්මල ධර්මය ලක්දිවට ගෙන ආ ‘මිහිඳු’ මාහිමිහු පවා අද නම්, පළමු කී බුදුසතුරන් ගේ වෙෂයෙන් දක්වා ලති. බෙහෙවින් සංවාදපත්‍ර වල ‘මිහිඳු’ මාහිමි නම් තබා සිත්තරුන් ලවා අඳවා පළ කරන විකාරරූප මෙයට සාධක යි. ඒ රූප ශ්‍රමණයකු විසින් දැරිය යුතු ‘ආකල්ප’ය ගත් බව ‘මිහිඳු’ මාහිමියන් ගෙන ආ විනයධර්මයෙන් නො දක්වා ලිය හැකි ය. ‘මිහිඳු’ මාහිමියන් ගෙන ආ ධර්මය නම්, ‘ලලිතවිස්තර-මහාවස්තු, ආදියේ වත් මුත්, මේ තෙවළෑහි නැති යි අද දක්වා නො කීහ. ටික කලෙකින් ඒ ද කියති යි සිතිය හැකි යි. ‘මිහිඳු’ මාහිමි පවා විනයධර්මයෙහි විචාරබුද්ධිශූන්‍යයකු ගේ අයුරින් දක්වා ලීම් ආදි මේ සැහැසිකම් අඞ්ගමය දන්නා භක්තිමත් ඇත්තන් ගේ සිත් කම්පා කළ ද, ඒ රූප පළකරන්නවුන්හට නම්, ප්‍රීතිය පිණිස මැ වෙයි.

6. සද්ධර්මප්‍රතිරූපක වන ග්‍රන්ථ තනා ශාස්තෘශාසනය බිඳ නානාප්‍රකාර විලොප ඇති කළ භික්ෂුප්‍රතිරූපකතීර්ථකයන් වැද ගෙන දඹදිව වසා සිටි ‘මහායානසම්ප්‍රදාය’ යෙහි මුත්, එයින් කිලිටි නො වූ ‘විභජ්‍යවාද’ යෙහි ඔවුන් අයත් වෙෂය නො ආයේ නම්, මේ අප ගේ භික්ෂු පරම්පරා වල දෙවුර වැසුම කෙසේ ඇති වී ද? යනු දැන ගත යුත්තෙකි. මෙ රට ‘සියම්’ යැ ‘අමරපුර, යැ ‘රාමඤ්ඤ’ යැ යන නම් වලින් හඳුන් වන උභයාංසවාදී තෙරවරු තමන් ‘විභජ්‍යවාදී’ බව පිළිගනිති. මේ පෙළ-අටුවා ත් පිළිගනිති. එසේ වුව ත්, පළමු කී ‘ගන්ධාරරූපා’දිය ආදරයෙන් සිහිපත් කරනට ත්, එහිවත්, දක්නට නො ලැබෙන ලෙසෙකින් ඇඟ වසනට ත්, හෙතුව නම්, මේ ‘විනයධර්ම’ය වරදවා තේරුම් ගැනුම්. බොහෝ දෙනකු ත් කැඳවා ගෙන තමන් අපාය ගත වන බව තුමූ ම නො දනිත්. ඔවුන් වරදවා තේරුම් ගත් සැටි කෙසේ ද? යනු සඳහන් කළ යුත්තෙකි.

7. බුරුම රට ‘සිහසූර’ රජු දවස ‘කෙතුමතී’ නුවර ‘බුද්ධඞ්කුර’ තෙර යැ, ‘දීප’ නුවර ‘සුනන්ද’ තෙර යැ, ‘තලප්ප’ නුවර ‘ජයබාහු’ තෙර යැ, ‘අඞ්ග’ නම් ගම ‘කල්‍යාණ’ තෙර යැ, සතර තෙරවරු ශිෂ්‍යයන් ලවා දෙවුර වස්වා ඔවා දෙමින් විසූහ. එවකට මේ ‘විභජ්‍යවාද’යේ ‘ලිඞ්ගාන්තර්ධාන’ය පටන් ගත් බව දුටු ‘තුන්න’ නම් ගම ‘ගුණාභිලඞ්කාර’ නම් තෙරණුවෝ මේ දරුණු අපරාධයට විරුද්ධ වැ නැඟී සිටියහ. මේ වනාහි “ශාසන වංසප්පදීපිකා” නම් ඉතිහාසග්‍රන්ථයෙන් මධ්‍යස්ථ කෙනකුට වැටහී යන සත්‍යය යි. මේ ග්‍රන්ථය ලියන ලද්දේ උභයාංසවාදී කෙනකු විසිනි. මේ ගත්කරු ‘දෙවුර වැසුම’ විභජ්‍යවාදයේ පැවැත ආ ‘ලිඞ්ග’ය බව දක්වන්නට ඕනෑ බව සිතී යැ. ‘ධම්ම චෙතිය’ රජු දවස කළ ශාසනශුද්ධිය නිසා මෙ වකට බුරුම රට භික්ෂූහු ලක්දිව විහාරපරම්පරායෙහි බැස සිටියෝ වූහ. ඔවුනතර පැවැතැ ආ ‘ලිඞ්ග’ය දෙවුර වැසුම නො වී යැ. මේ ගත්කරු එය මැනැවින් මැ දනී. එසේ වුව ද, බුදුන් රහතුන් පටන් අතින් අත ගෙන එන ‘ලිඞ්ග’ය කොට දක්වන්නට නම්, තමන් ගේ ගුරු පරපුරේ පැවැත ආ බව කියයුතු මැයි. එබැවින් ආර්‍යොපවාද අකුශල යක් වන මෘෂාවාදයක් ගොතා “ඉච්චෙවං ‘සිරිමහාසිහසූර සුධම්මරාජෙන්ද’ කාලෙ පාරුපනභික්ඛූ නානා හුත්වා විරූපං ආපජ්ජිත්වා ‘එකංසිකගණො’ නාම විසුං භිජ්ජි”යි ‘සිහසූර’ රජු දවස දෙවුර වසන භික්ෂූන් ගෙන් ‘එකංසිකගණ’ ය යි කොට සන් කැඩුණු බව කියමින් සත්‍යය යට පත් කොට තබාලී යැ. මේ රජු දවස සතර තෙර කෙනකුන් ගේ නම් වෙන් කොට දක්වා, ඔවුන් ශිෂ්‍යයන් ලවා දෙවුර වස්වා ලූ බව තමන් මැ කී හෙයින් පළමු කී පවතත් පසුවැ කී පවතත් අත්‍යර්ථයෙන් මැ පරස්පර විරුද්ධ යි. මෙසේ පූර්වාපරසන්ධි ගැලපීම් නැති මේ කථායෙන් අපට මෙසේ වැටහෙයි.

බුරුම රට භික්ෂූහු ‘විභජ්‍යවාදී, බැවින් එකාංස කොට ඇඟ වැසූහ. මෙහි කී ‘බුද්ධඞ්කුර’දී තෙරවරුන් හට ‘සුපටිච්ඡන්න’ ශික්ෂායෙන් දෙවුර වැසුම ‘ලිඞ්ග’ය සේ වැටහෙයි. එයින් එකාංස කොට ඇඟ වැසීමෙක් කවර ලෙසෙකින් වත්, නො වැටහෙයි තමන් ගත් සැටිය මැ ගුරු පරපුරේ පැවැතැ අවුත්, පසු වැ නැති වී යන්නට ඇතැ යි සිතෙයි. මෙසේ තමන් ගේ වැටහීම මැ මිස අනෙකෙක් සත්‍ය නො වේ ය යි දෘෂ්ටිග්‍රාහයෙන් ගෙන ස්වකීය වෙෂය දුගසව් පරපුරෙහි දූ, තගා ලමින් බොරු ගොතා කථා කරන්නට බිය නො වූ බව පෙනේ.

එකෙක් ඇත. එවකට බුරුම භික්ෂූහු දැන් මෙ රට එකාංස කරනුවන් මෙන් ගැටවට්ටි පස්වට්ටි බැඳලීම් නො මැනි වැ ක්‍රම විරුද්ධ වැ එකාංස කොට ඇඟ වසා ගියහ යි සිතිය හැකි යි. “ඔවුහු ආචාර්‍ය පරම්පරායෙහි එකාංස කිරීම පැවැතැ එන බව කියන්නට දත ත්, තුන්සිවුරු එකතරම් බව නො දත් හෙයින් පැවැතැ ආ නිසි මඟ ත්, කලින් කළ ඇති වුණු වෙනස් කමු ත්, කියන්නට නො දත්හ” යනු ද, සිතිය හැකි යි.

8. ආචාර්‍යපරම්පරාව බැලීම ත් විනයධර්මයෙහි නියමි. අප ගේ සබ්‍රම්සරුන් විසින් ආචාර්‍යප්‍රවෙණිය බැලිය යුතු මැ යි. තමන් දුගසව්පරපුර හා සම්බන්ධ හෙයිනි. මෙසේ හෙයින් ප්‍රවෙණිය බලත් මැ, ඒ ප්‍රවෙණියේ නො පැවැති සිරිතෙක් නු යි, ‘සුනන්ද, ආදි තෙරවරු ඇති කළ උභයාංසවාදය ගුරුපරපුර ගරු කළ බුරුම භික්ෂූන් නො පිළිගත් බව පෙනේ. මෙසේ හෙයින් මෙය ගැන බුරුම රට බලවත් විවාද ඇති වියැ.

9. ‘සිහසූර’ රජු දවස ඇති කර ගත් මේ වාදය ‘අලෞංප්‍රා, රජු දවස අවසන් වුණුබව පෙනේ. ඒ අවසානය නම්, බුරුම රට සියලු භික්ෂූන් විසින් ‘උභයාංසවාද’ය පිළිගත යුතුය යි නිකුත් වුණු රාජාඥයෙන් වියැ. මෙ තෙකින් බුරුම රට මේ විලොපය මුදුන් පැමිණියේ වියැ. මෙසේ ‘අලෞංප්‍රා’ නම් රජු දවස වර්ෂ දෙදහසක් පමණ ‘විභජ්‍යවාද’යේ ඇති නො වුණු ශාසන සමයට සර්වප්‍රකාරයෙන් විරුද්ධ අභිනව ‘ලිඞ්ග’යක් ‘උභයාංසවාද’ නමින් බුරුම ශාසනයේ මස්තකප්‍රාප්ත විය යි දතයුතු. මේ ‘ලිඞ්ගාන්තර්ධාන’ය පටන් ගත් සැටි යි.

10. විස්තරාර්ථීන් හට ‘ශාසනවංසප්පදීපිකා’ව හෝ, අප විසින් ලියන ලද ‘පාරුපන සිඛ’ නම් ග්‍රන්ථයෙහි ‘උභයාංසෙතිහාසය, හෝ බැලීම ප්‍රයොජනවති.

11. අප විසින් පරීක්ෂා කළ යුත්තේ ඒ ඒ වාදීන් විසින් කවර කවර විනයප්‍රදෙශ ඉදිරි පත් කරන ලද ද? යනු යි. ඔවුනොවුන් ගේ වාගාඩම්බරයෙන් වත්, මතිමාත්‍රයෙන් වත්, වැඩ නැති හෙයිනි. ‘සාසනවංසප්පදීපිකා’යෙහි ලිඞ්ගපරිවර්තනය කළවුන් ඉදිරි පත් කළ එක ද විනයප්‍රදෙශයෙක් සඳහන් වැ නැත. ප්‍රවෙණිපාලකයන් ඉදිරි පත් කළ සාධක දෙකක් සඳහනි. පළමුවැන්න නම්, ආචාර්‍යප්‍රවෙණියෙහි දෙවුර වසා ගම් වැදීම නො පැවැති බව යැ. දෙවැන්න නම්, ගම් වදනා කල එකාංස කොට පෙරෙවැ සිවුර මත පටියක් බැඳ යායුතු බව ‘චූලගණ්ඨිපද’ යෙහි එන බව යි.

12. ‘සාසනවංසප්පදීපිකා,කාරයෝ ‘චූලගණ්ඨිපද, යෙහි එසේ එන බව සැබෑවැ යි ද, ඒ නො පිළිගතයුතු පොතෙකැ යි ද, කීහ. ඒ නො පිළිගතයුතු පොතක් වන්නට හෙතුව නම්, දෙවුර වසා සිවුර මත පටියක් බැඳ ලීම නො කළ හැකි බව පෙනී යාම යි. ‘ලිඞ්ගපරිවර්තන’ය කළවුන් ‘චීවරබන්ධ’ය ස්වවෙෂයට බාධක නු යි, නානාතර්කණ නඟමින් ප්‍රතික්ෂෙප කරන බව පෙනේ. එහි එක් තර්කණයෙක් නම්, බුදුන් එබන්දක් නො බැන්ද බව යි. මේ කාරණය සත්‍ය විය හැකි යි සිතිය හැකි යැ. බුදුන්‘අංසකාඩක්,ද දැරූ බව නො පෙනේ. තවත් තර්කණයෙක් නම්, අටපිරිකරෙහි පටි දෙකක් නියම නැති බව යි. මෙ ද සැබව. අටපිරිකරෙහි ‘අංස කාඩ්’ද නැති බව පෙනේ. තවත් තර්කණයෙක් නම්, පෙළෙහි කිසිදු තැනෙකැ පටි දෙකක් නියම නැති බව යි. මෙ ද සැබෑව. පෙළෙහි කිසිදු තැනෙක ‘අංසකාඩ්’ද නියම නැති. තවත් තර්කණයෙක් නම්, ‘කටිසූත්‍ර’ය විනයධර්මයෙහි තහනම් බව ත්, සිවුර මත පටිය බඳනා තැන කටිප්‍රදෙශප්‍රාප්ත බැවින් ඒ පටිය කටිසූත්‍ර සඞ්ඛ්‍යාවට යේ නු යි, වරද බවත් යැ. “අඞ්ගහපිටියේ” හෙරණුන් වහන්සේ ආදි පිරිස අධිශීලය ලැබැ ලක්දිවට එද්දී බුරුම රටින් ලක්දිවට එවන ලද සන්දෙශයෙහි:- “උදරබන්ධනවෙනෙත බන්ධිතබ්බාකායබන්ධනස්ස කටිපදෙසාපන්නමෙ’ව”යි සඳහනි. සිවුර මත බඳනා පටිය කටිප්‍රදෙශප්‍රාප්ත බව මෙයින් කියා. මේ හෙතුයෙන් ඒ වරද වෙයි නම්, අඳනය මත පටිය බඳනා තැන ත් කටිප්‍රදෙශප්‍රාප්ත නු යි, එ ද හළ යුතු යි. තවත් තර්කණයෙක් නම්, ‘චීවර බන්ධ’ය සූත්‍රානුලොමාදීන්හි අප්‍රවිෂ්ට බව යි. එසේ නම්, ‘අංස කාඩ්’ත් අප්‍රවිෂ්ට යි.

මෙසේ ලිඞ්ග පරිවර්තනය කොළෝ ස්වකීය වෙෂයට බාධක වැ සිටි ‘චීවරබන්ධ’ය විනයධර්මයෙන් පන්නා හරනට කුතර්ක මතු කරලූහ. ඒ තර්කයන්ගෙන් බෙහෝ තර්ක තමන් ගේ ‘අංසකාඩ’ මත ද වැටෙන බව තුමූ මැ නො දත්හ. මේ ඇත්තන් මෙසේ කිව ත්, ‘චීවරබන්ධ’ය ‘භක්තග්‍රවත’ දක්වන තැන ‘විනය අටුවා’ යෙහි වදාළහ. එ ද, ‘අටුවා නියමයක් බව’ එහි මැ වදාළහ. එබැවින් එය ගැන ‘පෙළ’ සොයා වෙහෙසීම නිෂ්ඵලප්‍රයත්නයෙකි.‘විනය අටුවා’ ප්‍රමාණ කොට ගත් ‘චූලගණ්ඨිපද, යට දෙස් නඟා ලියා තැබීම බලවත් වරදෙකි. මේ වාදීන් පෙළ ත් අටුවා ත් සසඳා නො බැලූ බව පෙනේ. සසඳා බැලූහු නම්,කුතර්ක ත් මතු නො වේ. බුරුම රට ආචාර්‍යප්‍රවෙණිය කෙරෙහි දූ; ස්නෙහය ඇති වේ.මේ පොතේ 16-17-18 පිටු වල මේ ගැන පෙළ අටුවා මැනැවින් සසඳා දක්වා ඇත. බුරුමරට උභයාංසවාදීන් විසින් එරට ආචාර්‍ය ප්‍රවෙණියට විරුද්ධ වැ නැඟ කරන ලද්දේ බලවත් ශාසනවිලොපයක් බව මෙ රට බුරුම නිකායික ගුණවතුන් හට වැටහී යන සැටියෙන් අටුවානියමය මතු කර ඇත.‘ගඩලාදෙණි’ වෙහෙර ඉපැරණි ‘බුද්ධ ප්‍රතිබිම්බ’යක් ‘චීවර බන්ධ’යෙන් සැදුණු බව ඇසූමහ. ශ්‍රී. ඩී. පී. ධර්මරත්න මහනුවර නොතාරිස් රාළහාමි ගේ ත් සයිමන් විතාරණ මහතා ගේ ත් ආරාධනායෙන් මේ ප්‍රතිමාව දක්නට ගියෙමු. “ඒ විභජ්‍යවාදීන් ගේ බුද්ධප්‍රතිමායෙක් නො වේ” යනු අප අදහස යි.. එහි පෙනෙනුයේ ‘චීවරබන්ධ’ය ද නො වේ. මෙයට ත් විශාල මෙ බඳු රූප දෙකක් දෙමට ගොඩ ‘ධර්මප්‍රාසාද’යේ ද ඇත.

13. බුරුම රට ‘ලිඞ්ගපරිවර්තන’ය කළ තෙරවරුන් ඇරැ පෑ ‘ප්‍රමාණපාඨ’ නම් කිම? යනු ‘සාසනවංසප්පදීපිකාකාර’යන් නො කිව ත්, “ජාගර” මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් ලියන ලද “ලඞ්කා ශාසන විශුද්ධි කථා”යෙහි ප්‍රකාශිත යි. “ගණ්ඨිකං පටිමුඤ්චිත්වා” යනාදි අටුවා ත්, “සාරත්ථදීපනී-විමතිවිනොදනී” ටීකා පාඨ ත් දක්වා උභයාංසවාදය පිළිගතයුතු බව එහි කථිත යි. මෙ රට වාදීන් දන්නා පාඨ මුත්, අනෙකෙක් එහි නැත.

“තථා අකත්වා පන ජතතුං වා උරං වා විවරිත්වා ගච්ඡන්තස්ස දුක්කටං” යන අටුවා පාඨය “තථා අකත්වා පන ජාණුං වා උරං වා විවරිත්වා ගච්ඡන්තස්ස දුක්කටං”යි ‘ජාගර, මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේ දැක්වූහ. ‘ජාණු’යි දසරුවට නම් නො වන හෙයින් මේ අපපාඨයෙකි. මේ පාඨයට අර්ථ කියමින් “කඞ්ඛාවිතරණී පිටපොතෙ”හි “ජතතුං වා, දසරුව හෝ”යි අර්ථ කීහ. දන විවෘත කර ගෙන යාම නිසා වදාළ ‘සුපටිච්ඡන්න’ ශික්ෂායෙක් ද නැති. ‘යට කය වැසීම්’යැ ‘උඩු කය වැසීම්’ය යි පෙරෙවුම දෙවැදෑරුම්. යට කය පෙරෙවුම අඳනයෙනු දූ, උඩු කය පෙරෙවුම පොරෝනයෙනුදූ, සිද්ධ යි. දන දෙක යට කය වැසීමෙහි ඇතුළති. මෙ තන්හි එය සිහි කරනට වත් කරුණු නැති. උන්වහන්සේ දක්වා ලූ ඉතිරි පාඨ අප රට උභයාංසවාදීන් එළවන පාඨ මැයි. බුරුම රට ‘ලිඞ්ගපරිවර්තන’ය කළෝ ත්, ලක්දිව ‘ලිඞ්ගපරිවර්තන’ය කළෝ ත්, ‘සුපටිච්ඡන්න’ ශික්ෂාවම ප්‍රමාණ පාඨ කොට අර්ථ වරදවා ගෙන සිටියහ.

14. “චීවරං පාරුපිත්වා” යනාදි පාඨ ත් ඇතැම් බුරුම තෙරවරුන් ‘උභයාංසවාද’යට නිදර්ශන කරන බව පෙනේ. ‘සිවුර පෙරෙ වැ, කියනට හෙතුව, නො පෙරෙ වැ සිටීම යි. නො පෙරෙ වැ සිටීම නම්, එකාංසකොට සිටීම යි. පෙරෙ වැ සිටීම නම්, දෙවුර වසා ලීම යි, යනු ඔවුන් අදහස බව සිතිය හැකි යි. ‘චීවරං පාරුපිත්වා’ යනාදි තන්හි ‘චීවර’යි වදාරන ලද්දේ සඟළ සිවුර යි. එයින් ඒ කියන ලද්දේ ‘සඟළ’ ගැටවට්ටි ලීම ගැන යි. “පත්තචීවරමාදාය” යනාදී පාඨයන්ගෙන් ‘චීවර’යි කියන ලද ‘සඟළ’ නො පෙරෙවැ ගෙන යන බව පෙනේ. ග්‍රාමසමීපයෙහි එය පෙරෙවැ ගැනුම සිරිති. මෙසේ හෙයින් ‘චීවරං පාරුපිත්වා’ යනාදියෙහි ‘චීවරං, සඟළ ; පාරුපිත්වා, සුපිළිසන්සිඛයෙහි වදාළ ලෙසින්, ගැටවල වටු ගන්වා පෙරෙවැ”යි අර්ථ කියයුතු යි. බුරුම තෙරවරුන් ගේ වාද ගැන මෙයට වඩා යමක් ලියයුතු නො වේ. ‘සුපටිච්ඡන්න, ශික්ෂායෙහි තාත්පර්‍යය මේ ග්‍රන්ථයෙහි හෙලි වන හෙයිනි. දැන් අප විසින් පරීක්ෂා කළ යුත්තේ ලක්දිව විවාද මාර්ග ගැන යි.

15. ‘සිප්කඩුවේ ශ්‍රීසුමඞ්ගල, නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් ලිඞ්ග පරිවර්තනය කළ හෙයින් ලක්දිව මේ විවාදය උපන්නා වියැ. ‘සුපටිච්ඡන්න’ ශික්ෂායෙහි වදාළ අටුවා පාඨයෙහි තේරුම කුමක් ද? දෙවුර වැසුම පැවැසෙයි ද! නොහොත් ‘එක උරය වැසුම, පැවැසෙයි ද! යනු විනිශ්චය කළ යුතු වියැ. මේ කාරණය ගැන කරන ලද විවාදයන් අතුරෙන් විශෙෂයෙන් සැලකියයුතු විවාදය නම්, ‘කැලණි වාද’ය යි. ක්‍රිස්තුවර්ෂයෙන් 1883 වැනි වර්ෂයේදී ‘කැලණි විහාර’යේ දී ‘ශ්‍රීසුමඞ්ගල’ නායක ස්වාමීන්ද්‍ර ප්‍රමුඛ පක්ෂයේ ද, ශ්‍රීධර්මාලොක ස්වාමීන්ද්‍ර ප්‍රමුඛ ලිඞ්ගපරිවර්තනය නො කළ පක්ෂයේ ද, විවාදය වියැ.

‘ශ්‍රීසුමඞ්ගල’ නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් හට මේ තෙරවරු වහල් වැ කරුණු මතු කර දුන්හ:-

මුල්කිරියාවේ ගුණරතන, තලාහේනේ අමරමොලි, රත්මලානේ සුමනතිස්ස, කොටුවේගොඩ ඤාණානන්ද, හෙයියන්තුඩුවේ දෙවමිත්ත, පොල්වත්තේ සොමානන්ද, කොස්ගොඩවල සුනන්ද, වලානේ ධම්මානන්ද.

මේ තෙරවරු එදින ‘උභයාංස වාද’යට කරුණු සපයා දුන් ආධාරකාරීහු යැ.

‘ශ්‍රීධර්මාලොක’ ස්වාමීන්ද්‍රයන් හට මේ තෙරවරු වහල් වැ කරුණු සපයා දුන්හ:-

පොතුවිල ශ්‍රී ඉන්දජොති, රත්මලානේ ශ්‍රී ධර්මාරාම, මාතර රෙවත, ජල්තර සුමන, බැද්දගම ශ්‍රී රතනපාල, ඔක්කරමුල්ලේ සුගත, බොරලැස්ගමුවේ අත්ථදස්සී, කැලණියේ සඞ්ඝරක්ඛිත.

මේ එ දින ‘උභයාංසවාද’ය නො පිළිගතයුතු බවට කරුණු සපයා දුන් ආධාරකාරීහු යැ. මේ විවාදය ලිපි මඟින් කරන ලද්දෙකි. ‘විනිශ්චය’ නුවර උභයමහාවිහාරගත සඞ්ඝසභායේදී ගතයුතු ලෙස සම්මත කර ගන්නා ලදී.

‘ශ්‍රී සුමඞ්ගල’ නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ මතු දක්වන ප්‍රශ්න ‘ශ්‍රී ධර්මාලොක, ස්වාමීන්ද්‍රයන් අතින් ඇසූහ:-

1. භික්ෂූන් විසින් අන්තරඝරයට වැදීමේ දී උත්තරාසඞ්ගය ත් සඞ්ඝාටිය ත් දෙක එකට අල්ලා ගණ්ඨිය පාසේ අමුණා පෙරෙවිය යුතු ද? නැද් ද?

2. අන්තරඝරයට යන විට ත්, එහි හිඳින විට ත්, යන කාල දෙකෙහි විවෘත වැ තිබෙන අවයව වල වෙනස කිම?

3. ගිය අවුරුද්දේ නුවරගම මහාසඞ්ඝසභාවෙන් සිවුරු පෙරෙවීම පිළිබඳ කොට ලියුම් එවන කාලෙ පාත රට සියාම් සමාගමේ භික්ෂූන් අතරේ ගණ්ඨි අමුණා පෙරෙවීමෙක් තිබුණාද? නො තිබුණා නම්, වරද නො වේ ද?

4. අන්තරඝරයට යන විට ග්‍රීවා වසා යායුතු නො වේ ද?

5. “තථා අකත්වා භික්ඛුස්ස ජතතුනි’පි උරම්පි ච” යන්නෙන් ‘ජතතු, නමින් කියා තිබෙන්නේ කුමක් ද?

6. පිණ්ඩචාරික භික්ෂූන් විසින් දායකයන් දෙන භික්ෂාව පිළිගන්නට පාත්‍රය එළවනු පිණිස සඞ්ඝාටිය ඔසවන්ට ත්, භික්ෂාව දුන්නාට පසු සඞ්ඝාටියෙන් පාත්‍රය වසාගන්ට ත්, ඕනෑ ද? එසේ කරන්ට එකාංස කොට පොරොවා ගෙන පුලුවන් ද?

7. “සඤ්චිච්ච ගීවං මණිබන්ධඤ්ච අපටිච්ඡාදෙන්තස්ස ආපත්ති” යන මෙයින් ග්‍රීවා වත්, මිණිබහත වත්, නො වසා පොරොවා ගෙන ගිහි ගෙයට යන්නවුන්ට ඇවැත් බව සැබෑ ද?

8. ග්‍රීවා වසන ඉඩමක් නියම කර තිබේ ද?

9. “ගලවාටකතො පට්ඨාය සීසං, මණිබන්ධතො පට්ඨාය හත්ථෙ ........................”

මෙහි කියා තිබෙන ලෙස අත් දෙකේ මැ විවෘත කරනු ලබන්නේ මණිබන්ධයෙන් පාත නො වේ ද?

10. “ජඞ්ඝාය-ග්‍රීවයා” කරන්නට නියම කර වදාළ ප්‍රඥප්තියක් වත්, නො කොළෝත් වන ඇවතක් වත් තිබේ ද?

11. “පරිමණ්ඩලං පාරුපිතබ්බං-සුපටිච්ඡන්නෙන අන්තරඝරෙ ගන්තබ්බං-සුපටිච්ඡන්නෙන අන්තරඝරෙ නිසීදිතබ්බං” යන තුනේ මැ කියා තිබෙන්නේ එක මැ පාරුපනයෙක් ද?

12. “කීර්ති ශ්‍රී රාජ” කාලයෙහි ‘අයොධ්‍ය පුර’ යාත සඞ්ඝපරම්පරාවේ සියාම් රටේ දැන් වසන සඞ්ඝයා අතරේ දැන් කරන සුපටිච්ඡන්න පෙරෙවීමෙහි උභයාංසය වැසීමක් තිබේ ද? නැද්ද?

‘ශ්‍රී ධර්මාලොක’ ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ මතු දක්වන ප්‍රශ්න ‘ශ්‍රී සුමඞ්ගල’ නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් අතින් ඇසූ හ:—

1. විහාරා’රාමධර්මශාලාප්‍රවෙශ හා දීර්ඝමාර්ගගමනයෙහි දී “සුපටිච්ඡන්න” නො වි යා යුතු ද?

2. එකාංස කොට පෙරෙවීම වැරදි ද?

3. නුවරගම භික්ෂූන් වහන්සේ ලා අතරේ උභයාංස ප්‍රාවරණයෙක් තිබේ ද?

4. බුරුම නිකායේ පවත්නා උභයාංසප්‍රාවරණවිධිය ත්, නුවරගම පවත්නා උභයාංසප්‍රාවරණවිධිය ත්, එක සමාන ද?

5. අසමාන නම්, දෙකින් දෙශනානුකූල වන්නේ කවර විධිය ද?

6. “පරි මණ්ඩලං පාරුපිතබ්බං උභො කණ්ණෙ සමං කත්වා” යන දෙශනාපාළියෙහි දක්වා තිබෙන ප්‍රාවරණ විධිය එකාංස ප්‍රාවරණයෙක් ද? උභයාංස ප්‍රාවරණයෙක් ද?

7. “පරිමණ්ඩලං පාරුපිතබ්බං උභොකණ්ණෙ සමං කත්වා” යන මෙහි “උභො කණ්ණෙ’ යි කියේ කවර දෙකොන ද?

8. මෙහි “සමං කත්වා” කීයේ කෙබඳු සමකිරීමකට ද?

9 මෙහි කී “පරිමණ්ඩල ප්‍රාවරණ” ය වදාළේ වෙහෙර ට ත්, ගමට ත්, දෙකට ද? වෙහෙර ට පමණක් ද?

10. “පරිමණ්ඩලප්‍රාවරණ”ලක්ෂණ කියා තිබෙන්නේ කෙසේ ද?

11. ‘පරි මණ්ඩල ප්‍රාවරණ’ යෙන් වෙන් වූ සියලු පෙරෙවුම් ‘ගිහිපාරුපන’ නොවේ ද?

12. ‘සුප්‍රතිච්ඡන්න’ උභයාංස ප්‍රාවරණ විධිය දක්වා තිබෙන්නේ කවර පෙළ-අටුවා ආදීයෙක ද?

බුරුම වාද මෙන් මැ මේ වාදය ත් “තුන් සිවුරට සමාන් ශික්ෂා යැ, සමාන අර්ථකථා යැ” යනු කල්පනා නො කොට කළ වාදයෙකි. එයින් මැ ඔවුනොවුන් ගේ උත්තර ප්‍රත්‍යුත්තර මෙහි ඇද දැක්වීම නිෂ්ප්‍රයොජන යි.

“වත්ථුම්පි පුච්ඡි, නිදානම්පි පුච්ඡි, පුග්ගලම්පි පුච්ඡි,’ යනාදීන් ‘විනය අටුවා’ යේ දී ‘විනය ධර්ම’ ය සඞ්ගායනා කළ සැටි වදාළහ. “විනය ශික්ෂා” වක් තේරුම් ගන්නට ප්‍රශ්න නඟාලිය යුතු ක්‍රමය ත්, එය මැ වෙයි. මේ විවාදය ඒ යායුතු මාර්ගයේ නො ගියේ කිම් ද? යනු ආශ්චර්‍ය යි.

‘ශ්‍රී සුමඞ්ගල’ නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් විසින් නඟන ලද ප්‍රශ්න ගැන අප ගේ වැටහීමේ සැටියෙන් කියයුතු කරුණු කිහිපයෙක් ඇත. ‘ශ්‍රී සුමඞ්ගල’ නායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් ගේ 4-7-8-10 වන ප්‍රශ්න අර්ථයෙන් නම්, එක මැ ප්‍රශ්න යෙකි. ‘බෙල්ල වැසුම’ සිත තබාගෙන අසන ප්‍රශ්න හෙයිනි.

මෙහි අපට වැටහෙන සැටි මෙසේ යි. ‘විනය අටුවා’ යෙහි ඇඟ වසන සැටි දක්වමින් “අනුවාතන්තෙන ගීවං පටිච්ඡාදෙත්වා” යි වදාළ බව සැබෑව. දෙවනු වැ විවෘත වැ තිබිය යුතු තැන් දක්වමින් “ගලවාටකතො පට්ඨාය සීසං” යි ත් වදාළහ. වසන සැටි වදාළ තැන ‘ගීවා’ ශබ්දයෙන් සම්පූර්ණ ගලය ගත මනා නම්, ඒ වැසීමෙන් හසු නො වී පැවැතිය යුතු අවයව වදාරන දෙ වන තැන “ගලතො පට්ඨාය සීසං” යි ‘ගලය පටන් හිසය’ යි කිය යුතු යැ. “ගලවාටකතො පට්ඨාය සීසං” යි “ගලවළ පටන් හිසය” යි වදාරන්නට හෙතුව කිම! එකාන්තයෙන් මැ ‘ගීවං පටිච්ඡාදෙත්වා’ යන තන්හි ‘ගීවා’ ශබ්දයෙන් සම්පූර්ණ ගලය නො ගැනුම්. එසේ නම්, එයින් ගලයේ කවර ප්‍රදෙශයෙක් ගැණේ ද? ගලවළ දක්වා ගැණේ. ඒ ගලප්‍රදෙශය මුත් ඉන් වැඩියක් නො ගැණියන බව හැඟී යන්නේ නො වැසී තිබිය යුතු තැන් වදාරමින් ‘ගලතො පට්ඨාය සීසං’ යි නො වදාරා ‘ගලවාටකතො පට්ඨාය සීසං’ යි වදාළ දෙ වන වචනයෙනි.

මෙසේ හෙයින් ‘ගීවං පටිච්ඡාදෙත්වා’ යන තන්හි ‘ගීවා’ ශබ්දයෙන් දෙ පස ගත යුතු ‘ඉඩම’ ගලවළ දක්වා යැ යනු අටුවාහි මැ ප්‍රකාරාන්තරයෙකින් නියම කොට වදාළ බව පෙනේ.

ලිඞ්ගපරිවර්තනය පටන් ගත් කාලයේ පටන් මැ මේ ප්‍රශ්නය ප්‍රශස්තප්‍රශ්නයක් වැ තුබුණේ යැ. ප්‍රශස්ත වන්නට හෙතුව නම් ‘ගණ්ඨිකං පටිමුඤ්චිත්වා’ යනාදි පාඨයෙන් එකාංසයක් හා එක්මිණි බහතක් මැ වැසී යන සැටියෙන් නුවායෙන් ග්‍රීවා වැසිය යුතු කොට වදාළ බව ප්‍රකාශයට නො යාම යි. දැන් ඒ අටුවායෙන් අංස දෙක හා මිණිබහත් දෙක වැසීයන සැටියෙන් නුවායෙන් බෙල්ල වැසුම නො වැ, එකාංස යක් හා එක්මිණි බහතක් මැ වැසීයන සැටියෙන් නුවායෙන් බෙල්ල වැසුම නියම බව ප්‍රකට නු යි, පූර්වොක්ත ප්‍රශ්නය නිරායාසයෙන් මැ ගිලෙයි. එකාංසයක් වැසී යන පරිද්දෙන් දෙපස ගලවළ දක්වා මුත්, බෙල්ල වටා වැසුමක් අසිද්ධ හෙයිනි.

පස්වනු වැ මතු කරන ප්‍රශ්නයෙන් තමන් වහන්සේ ගත් අදහස ‘සුද්ධච්ඡන්දවිභාවිනී’ යෙන් පෙනේ. ‘කායං විවරිත්වා’ති, ජතතුම්පි උරම්පි විවරිත්වා, යන තන්හි ‘ජතතුම්පි උරම්පි විවරිත්වා’යි වදාළේ ‘එකාංසකොට පෙරෙවැ ගෙන’යනු දක්වන්නට යැ යනු එහි කල්පනාව යි.

“සවග මහණුන් එකාංස කොට පොරෙවා ඇතුළුගමෙහි ගිය හෙයින් ඒ වළක්වනු පිණිස මේ තුන්වන ශික්ෂාපදය පණවා වදාළ බව ප්‍රකාශ කරණ ලද්දේ”යි.

දැක්වුණු අටුවා වචනය විවරණ කළ ‘සුද්ධච්ඡන්දවිභාවිනී’ පාඨ යි. ‘විනයවිනිශ්චය’යේ ත් ‘ජතතුනි’පි උරම්පි ච’ යන්නෙනු දූ, “උරහිස් දෙක වසාගෙන යා යුතු බව මැ ප්‍රකාශිත යැ”යනු ත් ‘සුද්ධච්ඡන්දවිභාවිනී’ යේ කල්පනාව යි. මේ පිළිගත හැකි ද? ‘ජතතු’යනු දසරුවට නම් වන හෙයින් නො මග ගොස් මේ කල්පනා ඇති කර ගත් බව පෙනේ. ලිඞ්ගපරිවර්තනසඞ්ඛ්‍යාත දරුණු විපතේ මූල නම්, මේ වැරදි කල්පනාව බව කිය යුතු යි. මෙ තන්හි යථාර්ථය මේ ග්‍රන්ථයෙහි 5-6-7-8 පිටුවල ඇතුළති.

සවන ප්‍රශ්නය ත් ලිඞ්ගපරිවර්තනය කළවුන් තමනට බොහෝ ප්‍රයොජනවත් කොට සිතූ තැනෙකි. එ ද ප්‍රයොජනවත් වූයේ ‘විනය අටුවා’යෙහි ගම් වදනා කල එකාංස කොට මැ ඇඟ වැසිය යුතු කොට වදාළ බව අප්‍රකට වැ තුබුණු ගත වුණු කාලයේ යැ

“වාමහත්ථෙන සඞ්ඝාටිං උච්චාරෙත්වා’ථ භාජනං දක්ඛිණෙන පණාමෙත්වා භික්ඛං ගණ්හෙය්‍ය පණ්ඩිතො”

වමතින් සඟළ ඉවත් කොට දකුණතින් පය ප්‍රණාමය කොට පිඬු ගත යුතු බව ප්‍රකාශිත යි. මෙහි ‘සඞ්ඝාටි’යි කීයේ සඟළේ එක දෙශයකි. පාත්‍රය වසන චීවරප්‍රදෙශය “පත්පිටු” යි ඉපැරණි විනය ප්‍රකරණයෙක එයි. “වම්දතින් පත්පිටු බහා”යි ඒ “සිඛ වළඳ විනිස”යි.

11 වන ප්‍රශ්නය නිරවුල් කර ගන්නට බැලිය යුත්තේ ශික්ෂා වල අර්ථ පරීක්ෂා කරනට වදාළ මාර්ගයේ යාමෙනි. එහි මග නම් ‘උපන් වරද’ ආදිය බැලීම යි. දෙ කෙළවර විෂම කොට පෙරෙ වීම නිසා ‘පරිමණ්ඩලං පාරුපිතබ්බං’ යනු එයි. ඒ පෙරෙවීමෙන් වැසුණු උර හිස ත් ළය ත් විවෘත කර ඇතුළු ගෙහි යා ම නිසා ‘සුපටිච්ඡන්නෙන අන්තරඝරෙ ගන්තබ්බං’ යනු එ යි. ඇතුළු ගෙහි එලෙස හිඳීම නිසා ‘සුපටිච්ඡන්නෙන අන්තරඝරෙ නිසීදිතබ්බං’ යනු එයි. ‘සුද්ධච්ඡන්දවිභාවිනී’ යේ කල්පනාව නම්, සතර පලක් පෙනී යන සේ යා යුතු බව හා, පස් පලක් පෙනී යන සේ හිඳ ගත යුතු බව යි. දෙ වන ප්‍රශ්නය ත් මේ අදහස මැ ගර්භ කොට ගෙනු බව සිතිය හැකි යි.

විශෙෂයෙන් සැලකිය යුතු 9 නව වන ප්‍රශ්නය මේ ග්‍රන්ථයේ මැනැවින් මැ එන නිසා මෙ තන්හි කිසි දු කිය යුතු නො වේ. මේ අප ලක්දිව සිද්ධ වුණු සැලකිය යුතු විවාදයේ ප්‍රශ්න යි. මේ ප්‍රශ්න ලොකයා ට ප්‍රයොජන වත් විය හැකි යි. විවාදයට හෙතු වූයේ කවර කවර කරුණු ද? යනු මෙයින් දත හැකි හෙයිනි.

උභයාංස පක්ෂයෙන් මතු වුණු 1-3 වන ප්‍රශ්න ගැන එකාංස කරන ඇත්තන් විසින් සිත් යොමු කළ යුතු යි. “තුන් සිවුරේ දිග පලල එක තරම්” යි නො දන්නා සියල්ලෝ මැ සඟුණ කිරීම යැ, ගැට වටු පස් වටු බැඳලී ම යැ, දෙ කෙළවර සම කිරීම යැ යනාදිය ත් නො දනිත් මැ යි. “කෙලින් සිවුරු” සකස් කිරීම ගැන කියනු කිම?

තවද, උභයාංසවාදයට බලවත් සාධක කොට කියන දෑ යෙක් නම්, ‘සිවුරු ගැබ’ යි. ‘සිවුරු ගැබි’න් අත් නඟා ලූ බව අටුවා වලැ එ යි.

“සත්ථා චීවරගබ්භතො හත්ථං පසාරෙත්වා එථ භික්ඛවො චරථ බ්‍රහ්මචරියන්ති ආහ” යනු ‘ධම්පියාටුවා’ යෙහි ‘අග්ගිදත්ත බ්‍රාහ්මණකථා’යි.

“සිවුරු ගැබින් නෙරා අත් පහරයි-දෙජන් වසා පොරෝවන බැවින් සිවුරුගැබ්හි සැඟවුණු අත් එයින් නෙරයි, පහරයි, යුසේයි” යනු ‘ධම්පියාටුවා ගැටපදසන්න’යි.

මේ සන්නයෙහි පැරණි අත් පොත් වලැ “දෙජන් වසා—දෙඅන් වසා—දෙඅත් වසා”යි පාඨ තුනක් එන බව “ශ්‍රීමත් ජයතිලක තුමා” කියයි. එතුමා විසින් සංශොධිත ‘ගැටපද සන්න’ය බැලිය යුතු. එයින් ‘දෙඅත්’ යනු ‘දෙඅන්’ යන්න වෙනස් කර ලියා ගත් පාඨ යි. ‘දෙඅන්’ යනු ‘දෙජන්’ යන්න වෙනස් කර ලියා ගත් පාඨ යි. මූල පාඨය ‘දෙජන්’ යනු යි. ඉතිරි පාඨ දෙක එයින් නිපන් පාඨදෙෂ යි. ‘විනය අටුවා’ යෙහි එකාංස කොට ගැට වටු ගන්වා ලියයුතුබවම මැ වදාළෙන් “ගැටපද ය අටුවාවට විරුද්ධ නො වේ නු යි” පළමු පාඨ දෙක අපපාඨ බව පැහැදිලි වැ සිතිය යුතු යි.

“දෙජන් වසා” යි විවරණ කරනට හෙතු කිම ය ත්? මේ වනාහි බුදුන් හිඳ ගත් අවස්ථා හෙයින් ඒ අවස්ථා බලා විවරණ කළ යුතු බැවින් එසේ විවරණ කළ හ. “සත්ථා වාලුකාරාසිමත්ථකෙ නිසීදි”යි මේ කථායෙහි අටුවායෙහි වදාළ හ. වැලි ගොඩ මත හිඳ ගෙන ධම් දෙසා සිවුරු ගැබින් අත් නඟා ලූ හෙයින් යථොක්ත විවරණය වෙයි. ‘චීවර ගර්භ’ යනු එකාංස කොට ඇඟ වසා ලූ බුදුන් ගේ ශරීරයෙහි ගර්භාකාර ව සිටි, හෙවත් ශරීරය වටා සිටි සිවුර යි. ඒ සතර ඉරියව්හි දී මැ ඇත.

මේ කථායෙහි වේව යි, අන් තැනෙක වේව යි, පලක් බැඳ හිඳ ගත් කල ශ්‍රී හස්ත යම් තැනෙක තැබිය යුතු නො වේ ද? තැබිය යුතු මැ යි. කොතැන ද ඒ තැබිය යුතු තැන? සිවුරු ගැබ මත යි. හෙතුව කිම? අන් තැනක් නැති හෙයිනි. එබැවින් ඒ අත නඟන්නේ නම්, සිවුරු ගැබින් නඟන්නේ යැ. තුබුයේ සිවුර ඇතුළේ නො වැ සිවුරු ගැබ මත බැවිනි. මෙසේ හෙයින් දක්වනලද ‘ගැටපද’ යේ අර්ථ මෙසේ යි:-

“දෙදන වසා ප්‍රාවරණය වන බැවින් ‘චීවර ගර්භයෙහි-ගර්භාකාර චීවරය මත සඞ්ගොපිත-පටිසාමිත-තැන්පත් වුණු ශ්‍රී හස්ත ය එයින්-ඒ තුබුණු තැනින් නඟා ගෙන, පහරය යි කී පරිදි යි” යනු යි.

මෙහි ‘සැඟවුණු’ යනු ‘පටිසාමිත’ යන අර්ථ යි. ‘සඞ්ගොපිත -පටිසාමිත’ යන අර්ථ දෙන්නට මේ ගැටපදයෙහි යථොක්ත වචනය බෙහෙවින් එයි. ‘පටිසාමෙත්වා’ති, සඞ්ගොපෙත්වා’ යනු විනය අටුවා යි. ‘සැඟවුණු’ යනු ‘සඞ්ගොපිත’ ශබ්දයා ගේ සිංහල වචන යි.

ගමන යැ, හිඳුම යැ, සිටුම යැ, ශයන යැ යි ඉරියව් සතරෙකි. මේ සතර ඉරියව් හි මැ ‘සිවුරු ගැබ’ ඇත. අත් නැඟුම් ද කළ හැකි යැ. එසේ වුව ද, ‘සිවුරු ගැබින් අත් නඟා ලීම’ නම් පලක් බැඳ හිඳ ගත් කල මිස, අන් ඉරියව් වල නො කළ හැකි යි. සිවුර මත දකුණත් තබා ලීම හිඳ ගත් කළ මුත්, අන් ඉරියව් වල නැති හෙයිනි.