විස්තර භාවසන්න සහිත පටිච්චසමුප්පදය - ඇම් සී ද සිල්වා.pdf
- කතෘ :
- ඇම්. සී. ද සිල්වා
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය :
- 1935
- මුද්‍රිත වර්ෂය :
- 1935
- පිටු ගණන :
- 94
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 1,908
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2019-03-29
- ගොනුවේ ප්‍රමාණය :
- 6.2 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
පටිච්ච සමුප්පාදය (විස්තර භාවසන්න සහිතයි) යනු බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශිත පටිච්චසමුප්පාද ධර්මය සහ එහි ප්‍රත්‍යාකාර ක්‍රමය අර්ථ, ධර්ම, දේශනා හා ප්‍රතිවේධ විස්තර සහිතව පැහැදිලි කර දෙන අභිධර්ම ග්‍රන්ථයකි.
අම්බලන්ගොඩ රත්නගිරි නිවසෙහි විසූ ඇම්. සී. ද සිල්වා මහතා විසින් ධර්මවිනයධර ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ ආධාර ඇතිව මෙම ග්‍රන්ථය සම්පාදනය කරවා ඇත. විශේෂයෙන් දෙල්දූවේ විවේකාරාමයෙහි වැඩසිටි පමුණුවේ බුද්ධදත්ත ස්වාමීන් වහන්සේගෙන් ලැබුණු මඟපෙන්වීම සහ උපකාර පෙරවදනෙහි සඳහන් කර ඇත.
බුද්ධ ජයන්ති හෝ ත්‍රිපිටක පාඨ ඇසුරින් පටිච්චසමුප්පාද විභංගය, උද්දේස-නිද්දේස, පට්ඨාන ක්‍රම ආදිය සවිස්තරාත්මකව සිංහල භාවසන්නය සහිතව මෙහි අන්තර්ගත වේ. මෙම කෘතිය බු.ව. 2479 (ක්‍රි.ව. 1935) දී අම්බලන්ගොඩ වාස් යන්ත්‍රාලයෙහි මුද්‍රණය කර ප්‍රසිද්ධ කරවා ඇත.
සංඥාපනය.
සකලලොකඃ ශිවංකරවූ තිලෝගුරු බුදුරජාණන් වහන්සේ සුමෙධ තාපස කාලයෙහි දීපංකර සම්බුදුන් වහන්සේ වෙතින් අතට පත් නිවන් සැපත් හැරපියා, සකල සතවෙත පතළ මහා කරුණාවෙන් සසර සයුරට බැස සමතිස් පෙරුම්දම්පුරා තුසීපුර ඉපිද සතරවරම් දෙවි මහරජ දරුවන් විසින් කරනලද ආරාධනාව පිළිගෙන පස්මහ බැලුම් බලා කිඹුල්වත්පුර සුදොවුන් මහ රජුන් නිසා මහාමායා දේවීන්කුස පිළිසිඳගෙන දසමසක් ඇවෑමෙන් මවුකුසින් නික්ම එකුන්තිස්වසක් ගිහිගෙයි වැස මහබිනික්මන් කොට සයාවුරුද්දක් දුෂ්කර ක්‍රියා කොට පන්තිස්වන වර්ෂයෙහි වෙසක්මස පුණු පොහෝදින බෝමුල විදුරසුන් අරා වැඩහිඳ හිරු අස්තංගතවීමට පළමුව මාරබල විධවංසනය කොට ප්‍රථමයාමයෙහිද, මධ්‍යමයාමයෙහිද, පශ්චිම යාමයෙහිද- “ප්‍රතීත්‍යසමුත්පාද ධර්මය” අනුලොම ප්‍රතිලොම වශයෙන් සමමර්ශනය කරමින් දශබල චතුර්වෛශාරද්‍යාදී අමිතගුණගණ විභූෂිතවූ සම්බුද්ධාඥානය අවබොධ කලසේක.
බුදුබවට පැමිණි ඉක්බිති සම්බුදුන් වහන්සේ මා විසින් එක්දහස් පන්සියයක් කෙලෙසුන් ප්‍රහීණ කොට මේ ධර්මය ප්‍රතිවෙධ කරනලදැයි ප්‍රතිවෙධ කරනලද ධර්මය ප්‍රත්‍යවෙක්‍ෂා කෙරෙමින් සතියක් මුළුල්ලෙහි පයර්‍ය්‍යංකයෙන් වැඩහුන්සේක. ඉක්බිති පයර්‍ය්‍යංකයෙන් නැගී මා විසින් මෙකී සම්බුද්ධාඥානය අවබොධ කරන ලදැයි සතියක් අනිමිසලෝචන පූජාවෙන් පයර්‍ය්‍යංකයට පූජාකරමින් වැඩසිටිසේක. ඉක්බිති දිව්‍ය සමූහයාට උපන් විතර්කයෙක් නිසා අහස්කුසට පැන නැග යමාමහ පෙළහර දක්වා රත්නචංක්‍රමණ මාලකයෙහි සතියක් සක්මන් කලසේක. මේ තෙසතියට ඇතුලත් එක්විසි දිනයන් අතුරෙන් එක්දිනකුදු සම්බුදුන් වහන්සේගේ ශ්‍රී ශරීරයෙන් සවර්ණක් බුදුරැස් නොවිහිදුනාහ. සතරවන සතියෙහි වනාහි රත්න මන්දිරයෙහි වැඩහුන්සේක් “ධම්මසංගණී” ආදී අභිධර්ම ප්‍රකරණයන් සමමර්ශනය කරන්නාවූද භාග්‍යවතුන් වහන්සේගේ ශ්‍රී ශරීරයෙන් රශ්මිහු නොවිහිදුනාහුය. යම්විටක මහා ප්‍රකරණයට බැස “හෙතු පච්චයෝ-පෙ-අවිජ්ජා පච්චයා” යනාදීන් සමමර්ශනයට පටන්ගත් සේක්ද එවිට සූවිසි ප්‍රත්‍යය ප්‍රභේද සම්පන්න ප්‍රස්ථාන මහාප්‍රකරණය අනන්තනය සම්බුද්ධාඥානයෙහි යම්සේ තිමිර පිංගල මහා මත්ස්‍ය රාජතෙම සුවාසූ දහසක් යොදුන් ගැඹුරුඇති මහාසමුද්‍රයෙහිම ක්‍රීඩා විනොදදීමට අවසර ලබයිද? එමෙන්ම මහාප්‍රකරණයෙහිම අවසර ලැබූයේය. මෙසේ ලබනලද අවකාශ ඇති සම්බුද්ධාඥානයෙන් සියුම් ධර්මය පිරිසේ සමමර්ශනය කරන්නාවූ සම්බුදුන් වහන්සේගේ ශ්‍රී ශරීරයෙන් නීල, පීත, ලොහිත, අවදාත, මාඤ්ජෙෂ්ඨා, ප්‍රභාස්වර සංඛ්‍යාත ෂඩ්වර්ණ ඝන බුද්ධ රශ්මිහු නොයෙක් වර්ණයෙන් අනන්ත ලොකධාතුව එකාලොක කරමින් නික්මුනාහුය.
මෙම “පටිච්ච සමුප්පාද” දෙශනාවද එම පට්ඨාන ක්‍රමය ඇසුරුකොට දේශනා කරනලදී. ‘පටිච්ච සමුප්පාද’ ක්‍රමය පට්ඨාන ක්‍රමය යයි, මෙහි ක්‍රමදෙකක් දක්වා තිබේ. එහි අවිද්‍යාදිය ඇතිකල්හි සංස්කාරාදිය හටගන්නේය. යන තබ්භාව භාවිභාවාකාරයෙන් යුක්තවූයේ පටිච්ච සමුප්පාද ක්‍රමයයි. පට්ඨාන පාළියෙහි කියනලද සූවිසි ප්‍රත්‍යය වශයෙන් එක් ධර්මයක් අනෙක් ධර්මයකට ප්‍රත්‍යයවන ආකාරය දැක්වීමවූ ආහච්ච පච්චය නීති ක්‍රමය පට්ඨාන ක්‍රමයයි කියනු ලැබේ. ඒ ක්‍රමදෙක මිශ්‍රකොට පූර්වාචාර්ය්‍යයන් වහන්සේලා විසින් “පටිච්ච සමුප්පාදය” විස්තර කරනලදී.
“පටිච්ච සමුප්පාද” යන වචනයෙන් ප්‍රත්‍යය ධර්ම සමූහය කියනු ලැබේ. මෙහි “පටිච්ච” යන පදයෙන් මතු පැවැත්මට කාරණවූ ක්ලෙශ වස්ත්වාදී ධර්මයන්ගේ එක්වීම දක්වන බැවින් ‘ආත්මයද ලෝකයද සදාකාලිකය’ යනාදීන් ගන්නා ශාශ්වත වාදයාගේද ‘සත්වයන්ගේ සංකලෙශයට හේතුවක් නැත’ ප්‍රත්‍යයක් නැත, යනාදියන් ගන්නා අහෙතුක වාදයාගේද ඊශ්වර නිර්මාණ වාදාදීන්ගේද අභාවය ප්‍රකාශවෙයි. “සමුප්පාද” යන පදයෙන් ප්‍රත්‍යයන්ගේ එක්වීමෙහි ධර්මයන්ගේ ඉපදීම ප්‍රකාශවන හෙයින් උච්ඡේද නාස්තික අකිරිය වාදයන්ගේද අභාවය දැක්වෙයි. පටිච්ච සමුප්පාදයාගේ අර්ථ වශයෙන්ද, ධර්ම වශයෙන්ද දෙශනා වශයෙන්ද, ප්‍රතිවෙධ වශයෙන්ද ගැඹුරුබව දෙශනා පාළියෙහිද වදාරා තිබේ.
“සච්චං සත්තො පටිසන්ධි-පච්චයාකාර මෙවච, දුද්දසා චතුරො ධම්මා,-දෙසෙතුඤ්ච සුදුක්කරා” යි
චතුරාර්‍ය්‍ය සත්‍යයද, සත්ව ග්‍රහණයද, ප්‍රතිසන්ධියද, පටිච්ච සමුප්පාදයෙහි ප්‍රත්‍යයාකාරයද යන සතර ධර්මයන්ගේ දැකීමට දුෂ්කර බව හා කියාදීමට දුෂ්කරබවද පූර්වාචාර්ය්‍යයන් වහන්සේලා විසිනුදු ප්‍රකාශ කරනලදී. “පටිච්ච සමුප්පාදය” ඉතා ගැඹුරු බැවින්ම එය වර්ණනාකරන අටුවාචාර්‍ය්‍යයන් වහන්සේද සාගරයට බැසගත්තාක්හු මෙන් පිහිටක් නොලබන බව හා පූර්වාචාරීන් වහන්සේලාගේ වාචනාමාර්ගය නොසිඳී පැවැත්ම එහි අටුවා කිරීමට ආධාරවූ බවද දක්වනලදී.
මේ ආදී කරුණුවලින් පටිච්ච සමුප්පාදය ඉතා ගැඹුරු ධර්මයක් බව කාටත් පැහැදිලි වේ. එසේ වුවත් ඉංග්‍රීසි ජර්මන් ආදී විදෙශික පණ්ඩිතයන් විසිනුදු “පටිච්ච සමුප්පාදය” විස්තර කොට ලියා මුද්‍රණය කරනලද පොතපත සුලභවූ මේ කාලයෙහි බෞද්ධ රටක්වූ ලක්දිව වැසියන්ට ඒ ධර්මය පිළිබඳ විස්තර සහිත පොත් සුලභනොවීම බලවත් පාඩුවකි. එබැව් සලකා බෞද්ධාගම්කාරයන්ට එම ගැඹුරු ධර්මය පහදාදීමේ අදහසින් පොතපතින් කරුණු පිටපත්කර ගැනීමෙන් හා ධර්මවිනය උගත් ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ ආධාරයෙන් දේශනා පෙළ අටුවාදියෙන් කරුණු පිටපත්කරවා ගැනීමෙන්ද ධර්මදානමය පින ලබාගැනීම පිණිස මේ පොත පිළියෙල කරවා මුද්‍රණය කරවන ලදී.
මේවර දෙල්දුවේ විවෙකාරාමයෙහි වස් එලඹ වැඩසිටින පමුණුවේ බුද්ධදත්ත ස්වාමිපාදයාණන් වහන්සේගෙන් මෙය පිළියෙල කිරීමට විශේෂ ආධාර ලැබුනබව සතුටින් සඳහන් කරමි. මේ ධර්මය ගැඹුරු බැවින් තේරුම් ගැනීම දුෂ්කර වුවත් නැවත නැවත බැලීමෙන් හා නොවැටහෙන තැන් ධර්මධරයන්ගෙන් විචාරීමෙන්ද තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කටයුතු. මෙය ලබාගත් සියලුදෙනා විසින්ම සසරසාර වස්තුවක් මෙන් සුරක්ෂිතව තබාගෙන පුහුණුකළ යුතුබව සිහිපත් කරවමු. එසේ පුරුදු පුහුණුකොට භවචක්‍රය නුවණ නැමැති කඩුවෙන් සිඳ බිඳ දමා අවිද්‍යාව නිසා ඇතිවන සසර බියෙන් මිදී අමාමහ නිවන් සුව අත්පත් කර ගැනීමට උත්සාහ වැඩිය යුතුය.
මීට - ශාසනස්ථිතිකාමී;
ඇම්. සී. ද සිල්වා.
අම්බලන්ගොඩ,
රත්නගිරි නිවස,
1935.