විභත්තිකථා.pdf

විභත්තිකථා (ටීකාසමෙනා) යනු පාලි භාෂාවේ නාම පද විභක්ති විග්‍රහය හා ඒවායේ අර්ථ දැක්වීම පිළිබඳව පාලි භාෂාවෙන්ම රචිත න්‍යාය ග්‍රන්ථයකි. මෙහි මූල කර්තෘත්වය අතීත පඬිවරයෙකු විසින් කරන ලද්දක් බව සැලකෙන අතර, විභක්ති භාවිතය සහ සූත්‍ර නිදසුන් ඇතුළත් ටීකාවක් ද මෙහි අන්තර්ගතය.

මෙම සංස්කරණය ලක්දිව ප්‍රධාන සංඝනායක ත්‍රිපිටකවාගීශ්වරාචාර්ය හිකඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල මහානායක හිමියන්ගේ අනුශාසනා පරිදි, වාරණ විහාරවාසී පඤ්ඤානන්ද හිමි සහ විද්‍යොදය පිරිවෙණේ උපාධ්‍යාය ආමලිස් ඇෆ් ඩයස් රේරෙ පාද විසින් සකස් කොට ඇත.

බුද්ධ වර්ෂ 2419 (ක්‍රි.ව. 1905) දී මොරොට්ටුමුල්ලේ විජ්ජාසාගර ශාලාවේදී දොන් හේගිස් ජයසේකර නාමික මහතා විසින් මෙය මුද්‍රණය කරවා ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.

විඤ්ඤාපනං.

විභජ්ජෙතෙ පාකටීකරියෙතෙ කත්තෘකම්මාදයො නයාති වා විභත්ති, කථියතීති කථා-කථියන්ති එතෙහි එතාසු වා කථා-විභත්තීනං කථා විභත්ති කථාති නිබ්බචනවසො ලද්ධනාමිකා පසත්ථ සඤ්ඤප්පභෙදදීපිකායං කෙන කදා කතාති න සඤ්ඤායතෙ ‘සමිං ගණෙ වා ගණෙ මහාරෙ වා නාමස්සානුපලද්ධිතා, තථෙවිමිස්සා සංවණ්ණනාය. අපි චායං සකලමාගධිකභාසාසෙට්ඨසප්පටිභානඤාණප්පභාවෙන පඤ්ඤාවෙය්‍යත්තියාදිගුණමණිභණ්ඩෙන සාසනාවහරණං සුනිපුණනයසහගතාය ගතියා පඨමාප්පභූතීනං සත්තන්නං විභත්තීනමත්ථෙ විජ්ජමානතානං තබ්බොධාසධානයා කච්චායනාදිසාගතානි සනිදස්සනානි සුත්තානි ච තදත්ථවිභූතපදානිච පාල්‍යත්ථකථාටීකානුවිකාදීසු සන්දිස්සමානානි පයොගිකානිච සමුච්චිනිත්වා මාරම්මදෙසියෙනෙකෙන ථෙරෙන විරචිතාත්‍යනුමානතො මානයාම ලාධිකිකාතත්ථවිඤ්ඤුසිතපොරාණිකපොත්ථකානමභාවතො, තථාපාඨමනධීතසඤ්ඤපිකානං සිස්සානං සුඛගහණධාරණෙන මහොපකාරිනී හොති සුනිපුණවිභත්තිභෙදුඤ්ඤරහිතා පන සබ්බත්ථ සතිතෙ සජාතකඛාතිභායෙන පමුස්සන්ති යථානුතප්පමනධිගච්ඡන්ති තස්මායං සුඛෙනෙව සඤ්ඤමාලාදිනමනන්තරං පඨිතබ්බා පරිවාපුනීතබ්බා යෙ ච-යෙහි වායමධීයති තෙ නචිරෙනෙව විභත්තිභෙදෙ චතුරතරා සුඛෙන පරිගණිංයං. වෙය්‍යත්තියමුපෙන්ති-විජ්ජමානානිපි ජරති විජ්ජතිකානං නානානයක්ඛිතානි බහූනි සුඛමාගධානුසාසනානි තදත්ථසාධනසමුස්සයෙවස්සානි සවිත්ථාරානි තානි දුබ්බොධියානි දුවිඤ්ඤෙය්‍යත්තීනි මඤ්ජුඛිනමායාසකරානි යෙව.

ටීකාපිමිස්සා සඤ්ඤතීති සුත්තනිද්දෙසාදීසු දිස්සමානානි නිදස්සනානි ච සයෙවමතභෙදෙහි සංදස්සයිත්වා විත්ථාරමුඛෙන විරචිතා පාසංසියා විපුලත්ථසන්දසිනී සමානා වනතාති, සංඛිතාපිචායං මහත්ථසාරා යටිකා මරම්මක්ඛරතො සිහලක්ඛරානං පරිවත්තනෙව කාලන්තරසඤ්ජාතලොපාතිරිත්තාපායෙහි ච අභ්‍යන්තරලෙඛකානං භව

ප්පමාදදොසෙහි ච ආකුලව්‍යාකුලීභූතා භූතට්ඨානාවිභූතා දුල්ලභාජුතනමුපගතා බාලානමායාසකරීති විරොචන්තා, තස්මාස්සානාගතතාං සල්ලක්ඛෙතොහන මයා විජ්ජොදයපරිවෙණාධිපතිනො දෙසාදෙසන්තරපච්චයසොස්සොසස්ස ලංකායං දක්ඛිණාවරදිසාසු පධානසඞ්ඝනායක ධුරන්ධරස්ස විබුධජනසෙඛරායමානස්ස තිපිටකවාගීස්සරාචරියස්ස සොභි සංඥතතිසාපරනාමිකස්ස සිරිසුමංගල මහාථෙරවරස්ස ධම්මන්තෙවාසීභූතෙන වාරණ විහාරාධිපතිනො ගුණරතනාභිධානස්ස මහාථෙරවරස්ස සිස්සෙන පඤ්ඤානන්දෙන භික්ඛුනා විජ්ජොදයපරිවෙණෙ උපාචරියපදප්පත්තස්ස තිස්සව විහාරාධිපතිනො දෙවරක්ඛිතනාභිධානස්ස ථෙරවරස්ස සුධීසස්ස විසිට්ඨොපදෙසමනුගම්ම කතිපයානි පොත්ථකානි සංසන්දෙත්වා සමෙත්වා යථාසති යථාබලං පරිසොධිතාභිසංඛතාව, දිස්සන්ති චෙ පරෙප්‍යත්ථපාඨානවත්ථාවගතා තෙ නිසම්මකාරීහි සුධීහි ලොකත්ථසිද්ධිසාධනපරවසෙහි විසොධෙත්වා සබ්බෙචමයමසම්බවිදුරානි මඤ්ඤෙථොහීති.

ටීකාය පනිමාය පණාමවාරෙන රචිතාය ගාථාය “ගාථාසු බද්ධගාථාසුවස්සා කුලතාවගම්‍යතෙ තථාපි සබ්බෙසු පොත්ථකෙසාවාහනත්තා තථෙව තං ඨපයිම්හා-වීමංසිත්වා ගහෙතබ්බං.