ව්‍යාකරණසද්දසින්ධු - පාලි පාරිභාෂිකශබ්දකෝෂය.pdf
- කතෘ :
- විදුරුපොල පියතිස්ස හිමි
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය :
- 1939
- මුද්‍රිත වර්ෂය :
- 1939
- පිටු ගණන :
- 700
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 1,876
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2018-02-14
- ගොනුවේ ප්‍රමාණය :
- 450 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
ව්‍යාකරණසද්දසින්ධු (තෘතීය හෙවත් අවසාන භාගය) යනු පාළි භාෂාවට අයත් ව්‍යාකරණ, ඡන්දස්, අලංකාර, න්‍යාය හා නිරුක්ති යන විෂයයන්හි භාවිත වන පාරිභාෂික ශබ්ද සහ ධාතූන් අකාරාදී පිළිවෙළට විග්‍රහ කර දක්වන විශිෂ්ට ශබ්දකෝෂ ග්‍රන්ථයකි. මෙහි කර්තෘවරයාණන් වන්නේ නුවරඑළියේ බඹරකැලේ අභිනවාරාමාධිපති, උඩරට අමරපුර නිකායේ මහානායක පූජ්‍ය පණ්ඩිත විදුරුපොල පියතිස්ස මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේය.
මෙම ශබ්දකෝෂය සම්පාදනය සඳහා පැලෑණේ ශ්‍රී වජිරඥාන මහානායක හිමියන්ගේ ආරාධනය සහ ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාලතුමා, වනසුන්දර මුදලිතුමා ආදී ප්‍රභූවරුන්ගේ ධන පරිත්‍යාගය ඉවහල් වී තිබේ. ග්‍රන්ථය සවරාදිකාණ්ඩය, ව්‍යඤ්ජනාදිකාණ්ඩය සහ අව්‍යඤ්ජනාදිකාණ්ඩය යනුවෙන් කොටස් තුනකින් යුක්ත වන අතර, මුළු ග්‍රන්ථයෙහි පාරිභාෂික ශබ්ද 3014ක් විස්තර විවරණ සහිතව අන්තර්ගත වේ. මෙම තෙවන භාගයෙන් ව්‍යඤ්ජනාදිකාණ්ඩයේ ඉතිරි පවර්ගය හා යන්න සිට ළ දක්වා වූ අව්‍යඤ්ජනාදිකාණ්ඩය සම්පූර්ණ කර ඇත.
ග්‍රන්ථය සම්පාදනය කිරීම සඳහා ආශ්‍රිත ව්‍යාකරණ හා අටුවා ග්‍රන්ථ 116ක් පරිශීලනය කොට ඇති බව කතුවරයා සඳහන් කරයි. මෙම අවසාන භාගය වර්ෂ 1939 දී ආයුර්වේද වෛද්‍යාචාර්ය ඩී. ජේ. ගුණසේකර මහතා විසින් කොළඹ මහාබෝධි යන්ත්‍රාලයෙහි මුද්‍රණය කරවා පළකර ඇත.
සංඥාපනය.
මේ පාරිභාෂිකශබ්දකොෂග්‍රන්ථය “ව්‍යාකරණසද්දසින්ධු” යන නාමයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. මෙය පාළිභාෂාව සම්බන්ධ අකාරාදිකොෂග්‍රන්ථයෙක් නොවේ. මේ වනාහි පාළිභාෂාවට අයත් ව්‍යාකරණ ඡන්දස් අලඞ්කාර න්‍යාය නිරුක්ති යන ශාස්ත්‍රාන්තරයන්හි ව්‍යවහාරප්‍රාප්තව තිබෙන පාරිභාෂික ශබ්දයන් පමණක් හැකිතාක් එකතැන් කොට ඒ ශබ්දයන් සම්බන්ධ ස්වභාෂාවෙන් ලියන ලද පරිකථාවන්ගෙන් යුත් අකාරාදිකොෂ ග්‍රන්ථයෙකි.
කච්චායන මොග්ගල්ලායනාදි පාළිව්‍යාකරණග්‍රන්ථයන්හි පැමිණෙන පාරිභාෂිකශබ්දයන් හා ධාතූන් ද මෙහි වැඩිවශයෙන් ඇතුළත්ව තිබෙන බැවින් ඒ ව්‍යාකරණශබ්දභූයස්ත්වය මෙහෙණි කොට මෙයට “ව්‍යාකරණසද්දසින්ධු” යන නම තබනලදි.
පාළිභාෂාවට අයත් ව්‍යාකරණාදිය සම්බන්ධ මෙවැනි පාරිභාෂිකශබ්දකොෂයක් මීට ප්‍රථමයෙන් අපේ යම් කිසි පඬිවරයකු විසින් නිපදවා තිබුණ බවක් මට දැනගන්ට ලැබී නැත. එබැවින් මෙය නිපදවීමෙහි ව්‍යාපෘතවෙන්ඩ ලැබීම මට මහත් සතුටකි.
මෙහි විග්‍රහ කළහැකි හැම ශබ්දයක්ම විග්‍රහකොට ධාතු ප්‍රත්‍යයාදිය ද සංක්‍ෂෙපයෙන් දැක්වූයෙමි. පාරිභාෂික නොවු ද ඇතැම් ශබ්දයන් ව්‍යාකරණසූත්‍රාන්තරගත හෙයින් මෙහි යෙදූවෙමි. ආඛ්‍යාතකීතක දෙකෙහි ගැණෙන බැවින් ධාතූන් ද මෙහි ඇතුළත් කෙළෙමි. පාරිභාෂිකශබ්දයන් සම්බන්ධ පරිකථා ලිවීමෙහිදී හැකිපමණ උත්සාහයෙන් ආචාර්‍ය්‍යමතභෙදයන් දැක්වූයෙමි. වඩා පැසසියයුතුයයි මට හැඟෙන ආචාර්‍ය්‍යමතය ප්‍රශස්තතරබව කරුණු සහිතව ප්‍රකාශකෙළෙමි. ඒ අතර ඇතැම් කරුණු ගැන මගේම අදහස ද හේතූදාහරණ සහිතව ප්‍රකාශ කරණලදි.
ආචාර්ය්ය මතභෙද දැක්වීමේදී මා විසින් යම් යම් මතවල වරද පෙන්වා දෙන ලද්දේ ග්‍රන්ථකාරකාචාර්‍ය්‍යොත්තමයන් වහන්සේලා නුගතුන්යයි හැඟවීම පිණිසවත් උන්වහන්සේලා කෙරෙහි අගෞරවානාදරප්‍රඥාපක්‍ෂාභිභාවයකින්වත් නොවේ. හැම පාරිභාෂිකශබ්දයක් පාසාම වඩා හොඳ අර්ත්‍ථ විනිශ්චය මෙසේයි ආධුනිකයන්ට පෙන්වා දීම මගේ එකම ඕනෑකම වූ බැවින් මම එයම ගරුකොට එසේ කෙළෙමි.
මාගේ මේ කෘතිය නිරුත්තරීකෘතාදොෂවිරහිතයයි යන අභිමානයෙක් මා තුළ නොමැත්තේය. මා විසින් දක්වන ලද නිබ්බචනයන්ගේත් කියනලද අර්ත්‍ථයන්ගේත් වැරදි සහ අසම්පූර්ණ තැන් ඇතුවාට කිසිම සැකයක් නැත. එබඳු තැන් දක්නා පණ්ඩිතවරුන් විසින් ක්‍ෂමාපූර්‍වකව මා වෙත ලියා එවු විට පිළිගතහැකි තාක් ගෞරවාදරයෙන් පිළිගෙන ද්විතීය සංස්කරණයකදී ඒ හැම සකස්කරන්නෙමි.
මේවර මුද්‍රණයෙහි දී මගේ සහ වර්‍ණයෝජකයන්ගේත් ප්‍රමාදයෙන් සිදුවූ වරද බොහෝමයක් එකතැන්කොට ශුද්ධිපත්‍රයක් යෙදුවෙමි. පොත කියවන භවතුන් විසින් ඒ ශුද්ධිය සහ ඌන පූරණයත් සංක්‍ෂිප්තසංකෙතනිරූපණයත් පළමුකොට කියවා බැලියයුතුයි.
ආගමිකශාස්ත්‍රීයඋභයපක්‍ෂයෙන්ම නිතොර ඉදිරිපත්වන නොයෙකුත් කුදුමහත් කටයුතුවල යෙදෙමින් විවේකවාස රහිතව කල්යවන මා විසින් මේ පිණිස දරණලද පරිශ්‍රමයෙහි සත්පුරුෂ වූ ප්‍රාඥයෝ සතුටු වෙත්වා.
අපේ උගතුන් විසිනුත් ආධුනිකයන් විසිනුත් මෙය ආදරයෙන් පිළිගෙන පරිශීලනය කරණු ලැබුවහොත් මාගේ පරිශ්‍රමයද එතෙකින්ම සඵලය. ඒ භවත්හු මට මෙය මතුමත්තෙහි වඩාත් විශාල ග්‍රන්ථයක් බවට පැමිණවීම පිණිස අනුබලප්‍රදානය කරන්නාහු නම් වෙති.
පාළිභාෂාවෙහි ව්‍යාකරණාදියට මෙවැනි පාරිභාෂිකශබ්දකොෂග්‍රන්ථයක් නිපදවීමෙන් ඇතිවන විපුලප්‍රයෝජනය වර්‍ණනා කොට මේ පිණිස ගරුසම්භාවනා පූර්‍වක උපදෙශණාවකින් මා සිත යොමුකරවන ලද්දේ මාගේ ඉතමිතුරු වූ කොළඹ බම්බලපිටියේ වජිරාරාමාධිපති පැලෑණේ ශ්‍රී ධර්මරක්‍ෂිතවංශාලංකාර ධර්මකීර්ති ශ්‍රී වජිරඥානාභිධාන මහානායකස්ථවිරපාදයන් වහන්සේ විසිනි.
මම මේ කොෂග්‍රන්ථය ලියාගෙන යමින්ම මේ සම්බන්ධ සියලු විස්තර තොරතුරු සහිත ලිපියක් බෞද්ධලෝකයාගේ කල්‍යාණ මිත්‍ර වූ ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්මපාලතුමා වෙත යැවීමි. ඊට සතුටු වූ එතුමා “ඔබවහන්සේ විසින් ආරම්භකර තිබෙන අකාරාදිය මුද්‍රණයකරන්ට රුපියල් දහසක් (1000/=) පරිත්‍යාග කිරීමට සතුටු ඇත්තෙමි.” යි ලියා එවූවේය. එයින් එතුමාට මහත් පුණ්‍යඵලයක් අයිතිවනු නියතයි. සව්දෙසදේශාන්තරයන්හි අපමණ ලෝසසුන් වැඩ සඳහා නිතොරම ධනපරිත්‍යාගයක් කරන එතුමාට එකවරම ඒ ප්‍රතිඥාව ඉටුකිරීම අපහසුවූයෙන් පළමුවරට ප්‍රතිඥාතවූ මුදලෙන් කොටසක් එවූවේය. එබැවින් මේවරට මෙම සවරාදිකාණ්ඩය පමණක් ප්‍රථමභාගය වශයෙන් නිකුත් කරනලදි. මෙවැනි කාණ්ඩ තුනකින් පොත අවසන් කළහැකි යයි සිතමි.
විදුරුපොල මහානායකස්ථවිර.
Widurupola Piyatissa.
2473/1929 අගෝස්තු 10.
බඹරකැලේ විහාරය, නුවරඑළිය.
විඥාපනය.
ව්‍යාකරණසද්දසින්ධු නම්වූ මෙම පාරිභාෂික ශබ්දකොෂය සම්බන්ධ සංඥාපන (හඳුන්වාදීම) වශයෙන් කියයුතු කරුණු සියල්ලම ස්වරාදිකාණ්ඩ නම්වූ ප්‍රථමභාගයෙහි කී බැවින් නැවතත් කියයුතු නොවේ. මෙහි කියනුලබන්නේ වෙසෙසින් දැන්විය යුතු වූ කරුණු ස්වල්පයක් පමණෙකි.
මේ කොෂග්‍රන්ථයාගේ ප්‍රථමභාගය නිකුත් කළ නොබෝ දවසකින්ම මේ කෘතිය අපේ උගතුන් විසිනුත් ආධුනිකයන් විසිනුත් එකසේම ආදර සැලකිලි සහිතව පිළිගැනීමෙන් මෙය ප්‍රයෝජනවත්බව ප්‍රත්‍යක්‍ෂවීම මගේ සිත උනන්දු වීමට කරුණක් වූයෙන් මේ ද්විතීය භාගයෙහි පරිකථා බොහෝමයක් ප්‍රථමභාගයට වඩා විස්තරවශයෙන් ලීවෙමි.
ද්විතීයභාගය ව්‍යඤ්ජනාදිකාණ්ඩය වශයෙන් පවග්ගාවසානය දක්වාත් නිකුත් කරන්නට අදහස්කර සිටි නමුත් එසේ නොකට හැකිවූයේ පරිකථාවිස්තර සහිත වීමත් මුද්‍රාපණය පිණිස වියදම් කිරීමේ අපහසුවත් යන දෙක හේතුකොට ගෙණයි.
එහෙයින්ම මේ භාගය කකාරය පටන් දන්තජනකාරය අවසන්කොට නිමවනලදී. තෘතීයභාගය ව්‍යඤ්ජනාදිකාණ්ඩයෙන් ප්‍රවශිෂ්ටත්, යකාරය පටන් ලකාරය අවසන්කොට ඇති අව්‍යඤ්ජනාදිකාණ්ඩයත් සම්පූර්‍ණයෙන් ඇතුළත්කර ලියනුලැබේ.
ප්‍රථමභාගයෙහි මෙන්ම මෙහිද සියලු වැඩ සොත්සාහයෙන් මැ කෙළෙමි. වැඩ කරගෙණ යන අතර මහත් විපත් රැසකටද මුහුණපාන්නට සිදුවීමෙන් සමහර පෝර්මවල සිරිපත් බැලීම පවා ඉතා හදිසියෙන් අපහසුපිටම කරනලදි. එහෙයින් මෙහිද ශුද්ධි පත්‍රයක් සහ ඌනපූරණයකුත් යොදන්නට සිදුවිය. පොත කියවන භවතුන් විසින් ඒ දෙකත් සංක්‍ෂිප්තසංකෙතනිරූපණයත් පළමු කොට කියවා බලා සිතට ගතයුතුයි.
ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්‍මපාලතුමාගේ ධනපරිත්‍යාගයෙන් මුද්‍රණය කරවන ලද ප්‍රථමභාගය දැක සතුටුවූ මගේ හිතවත් කාරකරු දායකමහතෙක් වන රත්නපුරේ කච්චේරියේ මුදලි තැන්පත් රාජකීය ආශියාතික සමිතියේ ලංකාශාඛාවෙහි සභිකයෙක්වූ ඩී. වනසුන්දරමැතිතුමා විසින් මෙම ද්විතීයභාගය මුද්‍රණය කරවීම පිණිස රු. 500/= ක් පරිත්‍යාගකරන්ට යෙදුනබව කෘතඥතාපූර්‍වකව පින්දීමෙන් මෙහි මතක්කරමි. එතුමා විසින් මේ පරිත්‍යාගය කරන්ට යෙදුනේ රත්නපුරේ තිරිවාණකැටියේ විසූ කාලයාත්‍රාකළ එච්. පී. සෙනෙවිරත්න නවදුන් කෝරළේ මැදපත්තුවේ කෝරළේ මැතිතුමන් සිහිපත් කිරීම වශයෙන් බව සැලකිය යුතුයි. මෙසේම සුදුසු ආධාරයක් ලැබුනොත් අවසානවූ තෘතීය භාගයද වැඩිකල් නොයවාම නිකුත්කරන්නට බලාපොරොත්තුවෙමි.
විදුරුපොල මහානායකස්ථවිර.
Widurupola Piyatissa.
2475. 1931. ජූලි. 20.
බඹරකැලේ විහාරය, නුවරඑළිය.
විඥාපනය.
ව්‍යාකරණසද්දසින්ධු නම්වූ මෙම පාරිභාෂික ශබ්දකොෂ ග්‍රන්ථය මා විසින් ලියන්නට ඇරඹුණේ මින් දොළොස් අවුරුද්දකට පෙරදීය. මෙහි පළමුවන දෙවන කාණ්ඩ දෙක මුද්‍රණය කළ වතාවලදී කියයුතු ඇතැම් කරුණු කීනුමුත් සම්පූර්ණ පොත ගැන යමක් කිවහැකි වනුයේ දැන්ය.
මේ ශබ්දකොෂ ග්‍රන්ථය කාණ්ඩ වශයෙන් (1) සවරාදිකාණ්ඩය, (2) ව්‍යඤ්ජනාදිකාණ්ඩය, (3) අව්‍යඤ්ජනාදිකාණ්ඩය, යන කාණ්ඩ තුනකින් යුක්තයි. මේ කාණ්ඩත්‍රයයෙහි මැ ඇතුළත් වූ සියලුම පාරිභාෂිකශබ්දයෝ තුන්දහස්තුදුසක් (3014) වෙති. ඔවුහු ව්‍යාකරණපාරිභාෂිකයහ, ඡන්දොපාරිභාෂිකයහ, අලඞ්කාරපාරිභාෂිකයහ, න්‍යායපාරිභාෂිකයහ, නිරුක්තිපාරිභාෂිකයහයි පස් වැදෑරුම් වෙති.
i. එහි-ව්‍යාකරණ පාරිභාෂිකයෝ නම්- අකම්මක. අකාරක. අක්ඛර. ආගම. ආදෙස. යන ආදි ශබ්දයන් හා අක. අකි. අග. අගි යන ආදිවූ සියලුම ධාතුහුය.
ii. ඡන්දොපාරිභාෂිකයෝ නම්- අචලධි. අච්චුග්ගතා. අතිධිති. අද්ධයොග. අද්ධසම. අරිය යන ආදීහුය.
iii. අලඞ්කාරපාරිභාෂිකයෝ නම් - අතිවුත්ත. අතිබ්‍යත්‍ථි. අප්පාලඞ්කාර. අබ්‍යත්‍ථ. අනිබන්ධ යන ආදීහුය.
iv. න්‍යායපාරිභාෂිකයෝ නම්- අඤ්ඤතර. අඤ්ඤත්ථි. අධිට්ඨානහාර. ආවට්ටහාර. යන ආදීහුය.
v. නිරුක්තිපාරිභාෂිකයෝ නම්- අක්ඛරවිපල්ලාස. අට්ඨාන සම්පයොගනය. අත්‍ථාතිසයයොග යන ආදීහුයි.
මෙසේ කොටස් පසකට අයත් පාරිභාෂිකශබ්දයන් සබකලනය කොට කාණ්ඩත්‍රයයකැ හෙළා අර්ත්‍ථ විනිශ්චය කෙරෙමින් ලියූ මෙම කොෂග්‍රන්ථයාගේ සවරාදිකාණ්ඩ නම්වූ ප්‍රථමභාගය 1929 දී නිකුත් කරණලදි. ව්‍යඤ්ජනාදිකාණ්ඩයෙන් ක. ච. ට. ත. යන වර්‍ග සතර පමණක් ද්විතීය භාගය වශයෙන් 1931 දී නිකුත් කරණලදි. මේවර තෘතීය (අවසාන) භාගය වශයෙන් ව්‍යඤ්ජනාදි කාණ්ඩයෙන් ඉතිරිවූ පවර්ගය හා ය යන්න පටන් ළ යන්න අවසන් කොට ඇති අව්‍යඤ්ජනාදිකාණ්ඩයද යන දෙකොටස නිකුත් කරණ ලද්දේය. මෙයින් මේ ග්‍රන්ථය සමාප්තයි.
මේ කාණ්ඩත්‍රයයෙහි ඇතුළත් වූ පාරිභාෂික ශබ්දයන් තුන් දහස් තුදුස උපුටා ගැණීම හා විග්‍රහ අර්ත්‍ථ විවරණාදිය සහිත විස්තර පරිකථා ලිවීම සඳහා භාෂාත්‍රයය හා ආගමය ද ශාස්ත්‍රාන්තරයනුදු සම්බන්ධවූ ග්‍රන්ථයන් එක්සිය සොළසක් (116) මට නිතොරම කියවා බලන්නට සිදුවිය. ඒ ග්‍රන්ථ නාමලෙඛනය වෙනම යෙදී ඇත.
මෙසේ මහත් පරිශ්‍රමයකින් නිමවන ලද්දාවූ ද මේ ග්‍රන්ථය සර්‍වසම්පූර්‍ණය සම්නිර්දොෂයයි කිය නොහැකිය. ඒ නොහැකි බව මටම හෝ මගේ ග්‍රන්ථයටම අසාධාරණයක් නොව පාඨශක්තවූ හැම ග්‍රන්ථකර්තෘවරයකුගේම හැම ග්‍රන්ථයකටම සාධාරණ වූ ධර්‍මතාවකි. එහෙත් පාළිභාෂාව සම්බන්ධවූ ව්‍යාකරණ ඡන්දස් අලඞ්කාර න්‍යාය නිරුක්ති යන ශාස්ත්‍රයන් උගන්නාවූ අවියත්නට මෙන්ම උගත්වූ පරියත්නටත් මේ ග්‍රන්ථය එකසේම උපකාරී වනබව මා වැඩිදුර නොකිවද ගුණමකු නොවන සත්පුරුෂසුධීන්ට නිකැතිත්ම වැටහෙණුවා ඇත.
මෙහි ප්‍රථම ද්විතීය භාග වයස අවුරුදු තුනක් ඇතුළත ළඟ ළඟදීම නිකුත් කරන්නට පහසුවුණේ ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්‍මපාල තුමාගෙන් හා රත්නපුර කච්චේරියේ ඩී. වනසුන්දර මුදලි මැතිතුමා ගෙනුත් ලැබුණාවූ කරුණාපූර්‍වභගම විශිෂ්ට පරිත්‍යාගයන් නිසාම බව ඒ සත්පුරුෂ උතුමන් දෙපලට කෘතඥවෙමින් අවසානවරටත් මෙහි සටහන් කෙරෙමි. එසේදවුවට ශ්‍රීමත් අනගාරික ධර්‍මපාල තුමාගේ පරිත්‍යාගයෙහි ඉතිරිකොටස එතුමාගේ අභාවයෙන් පසුව නොලැබීමත් අන්කිසි පින්වතකුගේ උපකාරයක් නැතිවීමත් ග්‍රාහකයන්ගේ උපෂ්ටම්භයක් නොලැබීමත් යන මේ කරුණු මෙම තුන්වන අවසාන භාගයාගේ මුද්‍රණය මෙතාක් ප්‍රමාදවීමට හේතුවූ බව මෙහි සටහන් කරන්නට සිදුවීම ඛෙදයකි. මේ කරුණු තුනෙන් එකක්වත් සුදුසු කලට ඉටුවූයේ නම් මට මේ පොතේ වැඩ 1935 දී සම්පූර්ණයෙන්ම නිමවන්නට පිළිවන්කම තිබුණේය.
දුක්පත් ලාංකෙය්‍ය ග්‍රන්ථකර්තෘවරයන් බොහෝ දෙනකුට තිබෙන දොර්භාග්‍යයෙන් මා අයත්වියයුතු කොටස මට හිමිවූයෙන් 1936 වන අවුරුද්දේ මුල වනතුරු පස් අවුරුද්දක්ම මේ සම්බන්ධයෙන් ක්‍ෂුභිතමවූ දුර්දශාවකට මුහුණලා සිටියෙමි. එහෙත් මෙබඳු ව්‍යාපාරයන්හිදී අවසානය දක්නාතෙක් ඉවසීමත්ව අවල්‍යිරොත්සාහයෙන් ක්‍රියාකිරීම මාවැන්නකුගේ යුතුකමයයි සිතුවෙමි.
මෙසේ පවත්නා අතර මගේ මහානායක පදවියෙන් හා පණ්ඩිත පදවියෙන් පස්විසි වසක් පිරීම නිමිතිකොට ගෙණ හිතවත් ගිහි පැවිදි සමූහයා විසින් 1936 පෙබ්‍රවාරි මස 26 වන දින නුවරඑළියේ බඹරකැලේ විහාරස්ථානයෙහි ගරු ලෙස පවත්වනු ලැබූ පඤ්චවිංශතිපූර්ත්ති මහා උත්සව අවස්ථාවේදී උඩරට අමරපුර නිකායෙහි ස්ථවිර මධ්‍යම නවකවූ බොහෝ හිතවතුන් වහන්සේලා සාකච්ඡාකොටගෙණ මෙම පාරිභාෂික ශබ්දකොෂ ග්‍රන්ථයාගේ අවසාන භාගය මුද්‍රණය කරවීමට ශක්තිප්‍රමාණවූ ආධාරයක් කාපකරු භවතුන්ගෙන් ලබා දුන්හ. එය මේ වැඩේ සම්පූර්ණ කිරීමට ප්‍රමාණ නොවුනත් මුද්‍රණය ආරම්භකිරීමට මහත් උපෂ්ටම්භයක් වූයෙන් 1936 මාර්තු මස තුළදීම මේ අවසානභාගය මුද්‍රණය පිණිස මහාබොධි යන්ත්‍රාලයට බාර දුනිමි.
ඉන්පසු මගේ හිතවත් ධර්මාන්තෙවාසි නමක් වන ගඟ සිරිපුර නියංගම්පාය රජමහාවිහාරාධිපති කොසෙල්ගමුවේ දෙවරක්ඛිත ස්ථවිරයන්ගෙන් ලැබුණ විශිෂ්ටපරිත්‍යාගයත් එසේම නුවරඑළියේ ශ්‍රී සද්ධර්‍මකථා කුලගන සමිතියෙන් ලැබුණ උපකාරයත් යන සියලු පරිත්‍යාගයන් හේතුකොටගෙණ මේ අවස්ථාවෙහි මෙම ග්‍රන්ථයාගේ අවසානය දකින්නට පිළිවන්වූ බව ඒ හැම පින්වතුන් කෙරෙහිම කෘතඥව ප්‍රකාශ කෙරෙමි.
මේ වර්‍ෂයෙහි ජුනි මස 16 වන දින සූර්යොදය සමයයෙහි මගේ සැටවන ජන්මසංවත්සරය උදාවිය. දොළොස් අවුරුද්දක් නොනැමී තුබුණ මේ ග්‍රන්ථයාගේ නිර්විඝ්න පරිසමාප්තිය මගේ මේ සැටවන ජන්මසංවත්සරාරම්භයෙහි දකින්නට ලැබීම මට මහත්වූ ප්‍රීතියකි.
මෙවැනි ග්‍රන්ථයක් නිපදවීමෙහි මගේ සිත යොමුකරවමින් සත්කාර ගෞරව ප්‍රර්‍ෂිභගම ආරාධනයක් කළාවූ පූජ්‍ය පැලෑණේ ශ්‍රී වජිරඥාන මහානායක ස්ථවිරපාදයන් හා මෙය මුද්‍රණය කරවීමට උපෂ්ටම්භකවූ ගිහි පැවිදි සියලුම භවත්හුද මාසේම ප්‍රීතප්‍රමුදිත වන්නාහයි විශ්වාස කෙරෙමි.
ආරොග්‍යසම්පත්සහිත ආයුෂකාලයන් ග්‍රාහක භවතුන්ගේ හෝ ත්‍යාගශීලි ධනවත් ප්‍රභූවරයකුගේ අනුග්‍රහයන් ලදිම නම් මෙහි තවත් පැනෙන අඩුපාඩු සියල්ලම සකස්කොට සම්පූර්ණ පොත යළිත් වරක් මුද්‍රණය කරවන්නට සතුටින් බලාපොරොත්තු වෙමි. මේ අදහස බාධකරහිතවැ ඉටුවුණොත් ඒවර පොතෙන් ලැබෙන ආදායම පාලිභාෂාව හා පර්‍ය්‍යාප්තිධර්‍මයාගේ දියුණුව සඳහා කළයුතු පිළිවෙළක් ඇතිකිරීම පිණිස පරිත්‍යාග කරන්නෙමි.
ග්‍රන්‍ථකර්තෘ හා තදීය ආචාර්ය්ය උපාධ්‍යාය මහොත්තමයන් වහන්සේලා ගැනත් ස්වප්‍රණීත ග්‍රන්ථයන් ගැනත් කියයුතු කරුණු ඇතියක් මහානෙකධම්මචම්පු කාව්‍යාවසානයෙහි කීබැවින් මෙහි ග්‍රන්ථකර්තෘසඤ්ජානාත්මකවූ විස්තරයක් නොලියැවුණේය. මොළය වෙහෙසවන වැඩ කිරීම වෛද්‍යාවර්‍ය්‍යයන් විසින් මෙවකට ප්‍රතික්‍ෂිප්තවැ තිබෙනු හෙයින් පාළිභාෂාව සම්බන්ධයෙන් ලියන්නට තුබුණ සවිස්තර ප්‍රස්තාවනාව ද අතහැරුණේය.
මේ පොතේ මුද්‍රණකාර්‍ය්‍යය මුලපටන් අවසානය දක්වාම කෙරුණේ මහාබොධි යන්ත්‍රාලයෙහිය. වැඩ කෙරුණ සෑම අවස්ථාවකම මගේ හැම වචනයකටම ගෞරව සහිතව ඇහුම්කන් දෙමින් සුදුසු වේලාවෙහි මේ වැඩේ නිමවාදීම ගැන මහාබොධි යන්ත්‍රාලයාධ්‍යක්‍ෂ මහතුන් හා වර්‍ණයෝජක භවතුන්ට මාගේ දයඃ බරවූ ස්තුතිය හිමිවිය යුතුවබව අවසාන වශයෙන් ප්‍රකාශ කෙරෙමි.
විදුරුපොල මහානායක ස්ථවිර
2483 / 1939 අගෝස්තු 25.
බඹරකැලේ විහාරය, නුවරඑළිය.