කච්චායන සූත්‍ර පාඨය - සන්න සහිත.pdf
- කතෘ :
- මුල්ලේරියාවේ ගුණරතන හිමි
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය :
- 1904
- මුද්‍රිත වර්ෂය :
- 1904
- පිටු ගණන :
- 206
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 1,601
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2018-02-14
- ගොනුවේ ප්‍රමාණය :
- 117 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
සන්න සහිත කාත්‍යායන සූත්‍රපාඨය යනු පාලි ව්‍යාකරණ සම්ප්‍රදායේ මූලික ග්‍රන්ථයක් වන කාත්‍යායන ව්‍යාකරණ සූත්‍ර සඳහා සිංහල සන්නයක් (පදගත අර්ථ විවරණයක්) සහිතව සම්පාදනය කරන ලද කෘතියකි. මෙහි සූත්‍ර පාඨ රූපසිද්ධියට අනුකූල වන සේ අනුවෘත්ති පද ආදිය එක් කරමින් සකස් කර ඇත.
මෙම කෘතිය මුල්ලේරියාවේ ගුණරතන ස්ථවිරයන් වහන්සේ සහ උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය සුමතිපාල සාමින් වහන්සේ විසින් සම්පාදනය කර තිබේ. විද්‍යෝදය පරිවේණාධිපති පූජ්‍යපාද හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල නාහිමියන් විසින් මෙය සම්භාවනීය ලෙස පිළිගෙන ඇති අතර, හේයියන්තුඩුවේ දේවමිත්ත නාහිමියන් විසින් අවසාන ශෝධ්‍යපත්‍ර පරීක්ෂා කර තිබේ.
1904 වර්ෂයේදී වැල්ලම්පිටියේ විද්‍යාසාගර මුද්‍රණාලයේ මුද්‍රණය කරවා ඇන්. ජේ. කුරේ සහ ඩී. ඒ. දියස් යන මහතුන් විසින් ප්‍රසිද්ධ කරන ලදී.
විඥාපනය.
කාත්‍යායන සූත්‍රපාඨ සන්නය.
සුපරිශුද්ධ මාගධී සබ්බඤ්ඤුත පාලිභාෂාව සම්බන්ධ පදසිද්ධිකරණය පිණිස පූර්වාචාර්ය්‍යයන් විසින් ව්‍යාකරණ සූත්‍ර නියෝගකරණ ලද්දේ හුදකලා සූත්‍රයන්ගේ ස්වකීය ස්වකීය බලයෙන් යුක්තායුක්තවිධි විභාග කොට කාර‍ය්‍යසම්පාදනය කරණ ක්‍රමයකට නොව විශේෂාර්ථ යුක්ති යෙදෙන්නාවූ (පටිපාටියේ සිටි) පූර්‍ව්වාපර සූත්‍රයන්ගෙන් මධ්‍යස්ථ සූත්‍රයන්ට සූත්‍ර, සූත්‍රාර්ධ, සූත්‍රපදද, චශබ්ද, වාශබ්ද, නවාශබ්ද, ක්විචිශබ්ද, විභාගශබ්ද හා අනුවෘත්ති එකවචන බහුවචනග්‍රහණාදියද - (සිංහාවලොකිත-මණ්ඩුකප්ලුති-ගඞ්ගාස්‍රොතස් යන ත්‍රිවිධාකාරයෙන්) අවස්ථාවෝචිත වශයෙන් අනුවර්තන කිරීමෙන් අවිද්‍යමානාර්ථ විද්‍යමාන කිරීමෙන් හා විද්‍යමානාර්ථ විකල්පනිෂේධයෙන්ද අර්ථවිශේෂ යෙදෙන්නාවූ නානාර්ථ යෝග කොට යථාවත්රූප පදසිද්ධි ජිනවචනානුරූපකොට කිරීම පිණිස සූත්‍රපටිපාටියේ සම්බන්ධතාවය යුක්ති යුක්ත කොට ප්‍රකාශකිරීමෙනි.
ව්‍යාකරණ සූත්‍රයන්ට තිබියයුතු ලක්‍ෂණ ප්‍රාවීනාචාර්ය්‍යයන් විසින් “ස්වල්පාක්‍ෂරමසන්දිග්ධං” යනාදීන් අෂ්ටප්‍රකාරයකින් දක්වන ලද්දාහුය-එයින් “විශේතො මුඛං” යනු එක් ලක්‍ෂණයෙකි-එයින් නියමකරණ ලද්දේ (සූත්‍රයන්ට) හාත්පසින් මුඛ ඇත්ත විය යුතුය යනුයි-ඒ එසේ ඇතිවියයුතු වන්නේ යථොක්තාකාරයෙන් කෙවල සූත්‍රයන්ගෙන් කාර‍ය්‍යසිද්ධි නොලැබෙන තන්හි අවස්ථායොගවශයෙන් යථාහිත අනුවෘත්ති පදාදිය යොග්‍ය යොග්‍ය සූත්‍රයන්ගෙන් උපුටාගෙන අධිකාරාභිමත සූත්‍රයන්ට ඇතුළත් කරගැණීමට මුඛ හෝ දොර අවශ්‍යයෙන්ම උවමනාවැවිනි. මේ මුද්‍රණක්‍ෂණයෙහි වනාහි අනුවෘත්තපදාදිය උපුටාගත් සූත්‍රසඤ්ජාතනය පිණිස පිළිවෙළින් සූත්‍රයන්ගේ අග සඞ්ඛ්‍යාංක යොදා ඒ ඒ සඞ්ඛ්‍යාංක සමග අනුවෘත්ති පද දක්වූයෙමු. ඇතැම් සූත්‍රාන්තරාදිය සඳහා ප්‍රකාශකර තිබෙන ආචාර්ය්‍යමත භේදයන් සූත්‍රාඞ්කසමග අඩොලිපියශයෙන් යොදා දැක්වූයෙමු.
සූත්‍රයන්ගේ ස්වභාවය හැඳිනගන්නා පිණිස මෙහි පහත දක්වන ස්වල්පොපදෙශද මෙතෙහි කටයුතුයි-අවිශේෂයෙන් ස්වරයක් පරකල්හි පූර්වස්වර ලොපයට බලය “සරො සරෙ ලොපං” යන සූත්‍රයෙහි ඇත්තේයි-අසමාන ස්වරයා කෙරෙන් විකල්පයෙන් පරස්වරලොපයට බලය “වා පරො අසරූපො” යන සූත්‍රයෙහි ඇත්තේයි-මෙසේ මෙ හුදකලාවූ සූත්‍රදෙකෙහි ඇත්තාවූ දෙවැදෑරුම් බලය සලකා “බන්ධුස්සෙව” යන පදයන්ගේ සංහිතාව “සරො සරෙ ලොපං” යන සූත්‍රයෙන් පූර්වස්වරය ලොප්කොට බන්ධුස්සිව කියාද-“වා පරො අසරූපො” යන සූත්‍රයෙන් පරස්වරය ලොප්කොට බන්ධුස්සෙව කියාද කටයුතුයයි විවාදයක් වීනම් ඒදෙයාකාරයටම සන්ධිකිරීම අයොග්‍යයයි යුක්තිදක්වා විවාදය සන්සිඳුවීම පිණිස කුමක්කටයුතුදැයි සැලකියයුතුයි - ඊට කටයුතු නම් “ජිනවචනානුරූපං හි” යන සකලස්ථානාධිකාර සූත්‍රය අභිමුඛ කොට “බන්ධුස්සෙව සමාගමො” යනාදී දෙශනා පාලියට අනුකූලවන පරිද්දෙන් “ක්වචාසවණ්ණං ලුත්තෙ” යන සූත්‍රයෙන් පරස්වරයට අසවණ්ණාදෙශයෙන් “බන්ධුස්සෙව” කියා සන්ධිවන පරිදි නිදර්ශිතකිරීමෙයි. එසේ ඇතිකල්හි යුක්තියුක්ත හෙයින් විවාද විනොදනය වෙයි.
“සො” යන සූත්‍රයෙන් සි විභක්තියට ඔකාරාදෙශයද සබ්බතොවා යන සූත්‍රයෙන් ආකාරාදෙශයද-අවිශෙෂයෙන් පෙනේ-ඒ එසේ නියම නම් කෙවල සූත්‍රාර්ථග්‍රහණයෙන් සියලු තැන එසේ විය යුතුයි. යථොක්ත සූත්‍ර අනුවෘත්තිග්‍රහණ සූත්‍ර බැවින් එසේ නොවේ-53 නි සූත්‍රයෙන් “ලිංගස්ස” යන පදයද 103 වෙනි සූත්‍රයෙන් “අතො” යන පදයද සො යන සූත්‍රයට (අනුවෘත්ති වශයෙන්) යෙදූ කල්හි ලිංගස්ස සම්බන්ධවූ අකාරයා කෙරෙන් පරවූ සිවිභක්තිහට ඔකාරාදෙශවේ යන යුක්තාර්ථය හැඟේ-එයින් බුද්ධොයනාදිය සිද්ධයි - 188 වෙනි සූත්‍රයෙන් බ්‍රහ්මනාමධාරාදිතො යන පදය සබ්බතොවා යන සූත්‍රයට අනුවෘත්තිකොට යෙදූකල්හි බ්‍රහ්ම-අත්ත-සඛ-රාජ ශබ්දාදීන් කෙරෙන් පරවූ සිවිභක්තිහට ආකාරාදෙශවේ යනු හැඟේ-එයින් බ්‍රහ්මා, අත්තා, සඛා, රාජා, යනාදිය සිද්ධයි.
සබ්බොච්චංති-යන සූත්‍රය හුදකලාවූ කල සියලු තිශබ්දය චකාරයට පැමිණෙයි යනු අවිශෙෂයෙන් හැඟේ-12 වෙනි සූත්‍රයෙන් සරෙ යනුද-14 වෙනි සූත්‍රයෙන් ක්විචි යනුද අනුවෘත්ති කළ කල්හි ස්වරයා පරකල කිසිතැනෙක සියලු තිශබ්දය චකාරයට පැමිණේ යනු නිමිති විශෙෂ සහිතව හැඟේ-එහෙයින්, ඉති-එතං, ඉති-අස්ස, පති-උත්තරිත්වා, පති-ආහරති, යනාදි තන්හි තිශබ්දයෝ චකාරයට පැමිණ චිච්චවෙති-එහෙයින් ඉච්චෙතං, ඉච්චස්ස, පච්චුත්තරිත්වා, පච්චාහරති, යනුවෙන් සංහිතා සිද්ධයි-අති ඉසි ගමණො, අති-චරිතං, යනාදි තන්හි තිශබ්දයෝද චකාරයට පැමිණ වියයුතුයයි කිසිවෙක් සිතුවහොත් ඒ වැලැක්වීම පිණිස ප්‍රතිෂෙධ සූත්‍රයක් සෙවියයුතුයි-ඒ පිණිස හඳුනා තිබෙන්නේ
“අතිස්සචානානස්ස” යන 47 වෙනි සූත්‍රයයි - අනුවෘත්ති රහිතකල්හි ඒ සූත්‍රයෙහිද අභාවාර්ථයක් නොහැඟේ - 46 වෙනි සූත්‍රයෙන් “න - ඉවණ්ණා” යනු අනුවෘත්ති කිරීමෙන් - ඉවණ්ණා පරකල්හි තිශබ්දය ‘“සබ්බොච්චං ති” යන සූත්‍රනියමය පරිද්දෙන් චකාරයට නොපැමිණේ යන ප්‍රතිෂෙධ නියමය ලැබෙයි-එහෙයින් අතිඉසිගමණො, අතිචරිතං, හි සංහිතා කාර‍ය්‍යවෙමය - ප්‍රතිෂෙධවිධි එසේයි.
සූත්‍රපාඨ පොත්වල සූත්‍රසඛ්‍යාව එකිනෙකට වෙනස්ව ඌනනාධිකවශයෙන් වියවුල් සහිතවම තිබේ-මේ පාඨයෙහි සූත්‍ර 675 කි-සූත්‍රනිර්දේශයෙහිදු එපමණයි - බුරුමරට මුද්‍රිත පොත්වලත් එකාකාරයක් නොමැතියි. මුඛමත්තදීපනියෙහි සූත්‍ර තිස්ගණනක් වැඩිව තිබේ - ඒ පුරාණ පාඨ නොවේයයි විමලබුද්ධි ආචාර්ය්‍යයෝ කීහු-එහෙයින් සූත්‍ර සංඛ්‍යා නියමය නිශ්චය නැතිබැව් දතයුතුයි.
ලෙඛිකස්වභාවවශයෙන් ඇත්තාවූ ප්‍රමාදප්‍රමාදි දොස් අපේ මේ සන්නයෙහිදු අවිද්‍යමානයයි නොහඟිමු - අර්ථබාධක බලවත් දොස් ඇතැයිද නොහඟිමු, හ්‍රස්වාදි අක්‍ෂර විශෙෂාදි යම් යම් දොස් ඇතිවුවත් තථාර්ථය සිතාගැන්ම බුද්ධිමතුන්ට දුෂ්කර නොවේ - එහෙයින් ශුද්ධිපත්‍ර සාධනය මෙවරට නැවැත්වීමු - ප්‍රමාදප්‍රමාදි දොස් කෙසේ වුවත් ලොකාර්ථව්‍යාපාරොත්කණ්ඨාශයො යුක්ති සලසත්වා.
M. Gunaratana, M. Sumatipala.
M. Gunaratana, M. Sumatipala. 1/4/904.