47 AP Pancappakarana 2.pdf

පරමත්ථදීපනී නාම පඤ්චප්පකරණට්ඨකථා (දුතියො භාගො) යනු අභිධම්ම පිටකයට අයත් ධාතුකථා, පුග්ගලපඤ්ඤත්ති, කථාවත්ථු, යමක, පට්ඨාන යන ප්‍රකරණ පහට බුද්ධඝෝෂ මහා ථෙරයන් විසින් රචිත පාලි අට්ඨකථාවයි. මෙම දෙවන භාගයේ යමකප්පකරණය හා පට්ඨානප්පකරණය යන ප්‍රකරණ දෙකේ අට්ඨකථාව ඇතුළත් වේ.

මෙම භාගය සංශෝධනය කළේ හොරණ පොකුණුවිට ශ්‍රී විනයාලංකාර පිරිවෙනේ පරිවෙණාධිපති රේරුකානේ චන්ද්‍රවිමල ථෙරයන් ය. පාලි භාෂාවෙන් ලියූ සංශෝධන ප්‍රවෘත්ති පරිදීපනයේ සඳහන් පරිදි, පළමු භාගය සංශෝධනය කළේ ආයුෂ්මත් අරියඤාණ ථෙරයන් වන අතර, උන්වහන්සේ රෝගාතුර වූ හෙයින් දෙවන භාගයේ සංශෝධනය චන්ද්‍රවිමල ථෙරයන්ට භාර විය. බුරුම අකුරින් මුද්‍රිත පිටපතකින් ලියූ පිටපතක්, සිංහල අකුරින් ලියූ පොත්, සියම් හා බුරුම මුද්‍රණ, මූලටීකාව ආදිය සමඟ සසඳා මෙය සංශෝධනය කර ඇත. සංශෝධනය බු.ව. 2482 (ක්‍රි.ව. 1938) වසරේ නිම විය.

මෙය සයිමන් හේවාවිතාරණ අට්ඨකථා මුද්‍රණ මාලාවේ 40 වන කාණ්ඩය ලෙස 1938 දී ප්‍රථම වරට පළ විය. වර්තමාන මුද්‍රණය සෝමාවතී හේවාවිතාරණ භාරය විසින් බු.ව. 2554 (ක්‍රි.ව. 2010) දී නැවත මුද්‍රණය කරවන ලද අතර, කොළඹ 10 එස් ඇන්ඩ් එස් ප්‍රින්ටර්ස් හි මුද්‍රණය කරන ලදී. ප්‍රකාශක සටහන සහ 1938 මුල් පෙරවදන ඉංග්‍රීසියෙන් ද, සංශෝධකයාගේ පෙරවදන පාලියෙන් ද ඇතුළත් ය.

ප්‍රධාන මාතෘකා:

• යමකප්පකරණවණ්ණනා - මූලයමක, ඛන්ධයමක, ආයතනයමක, ධාතුයමක, සච්චයමක, සඞ්ඛාරයමක, අනුසයයමක, චිත්තයමක, ධම්මයමක, ඉන්ද්‍රියයමක
• පට්ඨානප්පකරණට්ඨකථා - උද්දෙසවාරය හා පච්චය 24 හි නිද්දෙසය
• පඤ්ඤත්තිවාර, සහජාතවාර, පඤ්හාවාරවිභඞ්ග වණ්ණනා
• කුසලත්තික, වෙදනාත්තික, විපාකත්තික ආදී තික පට්ඨාන
• දුක, දුකතික, තිකදුක, තිකතික, දුකදුක පට්ඨාන
• අනුලොම, පච්චනීය, අනුලොමපච්චනීය, පච්චනීයානුලොම පට්ඨාන වණ්ණනා

PUBLISHERS NOTE

The late Mr. SIMON ALEXANDER HEWAVITARANE, who in his life time had begun to publish the TRIPITAKA, left a bequest for its completion after his death. He died suddenly on 17th January 1913 and in accordance with his wishes his Trustees had published the Commentaries on the Text in 49 volumes. After seventy years these books are no longer readily available.

His widow Mrs. SOMAWATI HEWAVITARANE who passed away on 10th January 1982 at the age of 94, had prior to her death, created the SOMAWATI HEWAVITARANE TRUST to carry on the good work started by her late husband and bequeathed her entire estate to this Trust.

We the Trustees of the Somawati Hewavitarane Trust, having seen the need to re-print the Commentaries, have undertaken this task to help both the student and teacher of the Dhamma and in the hope that this act of ours will help to preserve the Noble Teachings of the Blessed One for the benefit of the future generations and thereby prolong the life of the Buddha Sasana by many more thousands of years.

May the fruits of this meritorious act help the late Simon Alexander Hewavitarane and Somawati Hewavitarane Maha Upasikawa in Sansara and towards their final attainment of Nibbana.

Noel Wijenaike, Nanda Amerasinghe, Parinda Ranasinghe; 20 August 2010, Somawathie Hewavitarane Trust, 130, Rev. Hikkaduwe Sri Sumangala Nahime Mawatha, Colombo 10, Sri Lanka

PREFATORY NOTE.

We have much pleasure in placing before the public the “Pancappakaranatthakathā” Part II, the 40th Volume of the Simon Hewāvitarne Bequest Series, Comprising of “Yamaka” and “Patthāna,” the remaining two divisions which form the Abhidhamma Sattappakarana dealing with the Philosophical analysis and fundamental principles of the higher Doctrine of the Buddha.

The editing of this Volume was undertaken by Revd. Acārya Rerukane Candavimala Thera, Principal of the Sri Vinayālankāra Pirivena, Pokunuwita, Horana. We beg to record our thanks to the learned and Revd. editor.

The Papancasudani or Majjhimanikāyatthakatha Part II. and Jātakatthakathā Part VII are well in hand and will be out towards the end of the year.

S. K. Moonesinghe, W. D. Hewavitarne; Tripitaka Publication Office, 130, Maligakanda Road, Maradana, Colombo. 1st August 2482/1938

PREFACE. පරමත්ථදීපනීනාමාය පඤ්චප්පකරණට්ඨකථාය දුතියභාගස්ස සංසොධනප්පවත්තිපරිදීපනා.

පරමගම්භීරසණ්හසුඛුමපරමත්ථධම්මසන්දීපකෙ විවිධවිචිත්තනයපටිමණ්ඩිතෙ අභිධම්මපිටකෙ පරියාපන්නෙසු ධම්මසඞ්ගණ්‍යාදිසත්තප්පකරණෙසු ධාතුකථා, පුග්ගලපඤ්ඤත්ති, කථාවත්ථු, යමක, පට්ඨාන සඞ්ඛාතානං පඤ්චන්නං පකරණානං අත්ථසංවණ්ණනාභූතො ගන්ථොයං පරමත්ථස්ස දීපනතො පරමත්ථදීපනීති ච පඤ්චන්නං පකරණානං අත්ථසන්දීපනතො පඤ්චප්පකරණට්ඨකථාති ච වුච්චතෙ.

තස්ස කථාවත්ථුප්පකරණවණ්ණනාවසානො පුබ්බභාගො අම්හෙහි එකාචරියකෙන අභිධම්මිකාචරියෙන වාදිවරෙන ආයස්මතා අරියඤාණත්ථෙරෙන සංසොධිතො. දුතියභාගස්ස සංසොධනම්පි සමාරභිත්වා සො අඤ්ඤතරාමයෙන පීළිතො අවසිට්ඨස්ස සංසොධනං පටික්ඛිපි.

අථ තිපිටකමුද්දණසභාය අජ්ඣක්ඛකා සිරිනාථ කුමාරදාස මුනසිංහාභිධානො චෙව විමල ධම්ම හේවාවිතාරණ වාතිමෙ මහාසයා තස්ස සංසොධනාය මං ආයාචිංසු. තදත්ථාය මරම්මක්ඛරෙහි මුද්දිතඤ්ඤතර පොත්ථකතො ලිඛිතං පටිපොත්ථකඤ්ච මම පහිණිංසු. තස්මිං බො පන පටිපොත්ථකෙ සීහලක්ඛරෙහි ලිඛිතපොත්ථකෙහි සංසන්දිත්වා සඤ්ඤිතා විසදිසපාඨා ච අහෙසුං. තෙ ඉධ තථෙව යොජිතා. මයාපි තං යමක පට්ඨානප්පකරණ පාළිහි ච ස්‍යාමක්ඛරෙහි චෙව මරම්මක්ඛරෙහි මුද්දිත අඤ්ඤපොත්ථකෙහි ච මූලටීකාය ච මරම්ම පඤ්චප්පකරණට්ඨකථා ච සංසන්දිත්වා යථාබලං සුවිසොධිතං.

පරමගම්භීරෙසු අභිධම්මපකරණෙසුපි විසෙසතො ගම්භීරනයඤ්ච අනෙකසහස්ස පුච්ඡාහි චෙව විස්සජ්ජනෙහි ච යුත්තතාය අතිමහන්තතාය යමකපට්ඨානප්පකරණානං වණ්ණනාය විසොධනං පන චිරෙන කාරණීයං අතිභාරියං කම්මං. තථාපි මුද්දාපකානං මහාසයානං ආයාචනාය අයං අචිරෙනෙව සංසොධිතො. තස්මා එත්ථ කිඤ්චි ඛලිතං අත්ථි නප්පටික්ඛිපිතබ්බං. සංසොධනස්ස පනිමස්ස ආසු නිට්ඨාපනාය අවිහාරං අන්තෙවාසිනො කොඩිගමුවෙ සොරතො චෙව ගැලනිගම ඤාණවිදෙ චාති ද්වෙ යතයො බහූපකාරා අහෙසුං.

බුද්ධස්ස පරිනිබ්බානා විසහස්සෙ චතුස්සතෙ, ද්වාසීතිමෙ හායනම්හි සුක්කපක්ඛම්හි සාවනෙ; ගන්ථවරස්ස ඉමස්ස සංසොධනං සුනිට්ඨිතං.

ගන්ථස්සිමස්ස පරමත්ථපදීපකස්ස සංසොධනෙන පසුතෙන අනප්පකෙන, පුඤ්ඤෙන තෙන සකලෙසු භවෙසු ධීමා හුත්වානහං පරමසුද්ධිපදං ලභෙය්‍යං.

රේරුකානේ චන්දවිමලත්ථෙරො.