45 Vinaya 4.pdf

සමන්තපාසාදිකා නාම විනයට්ඨකථා (චතුත්ථො භාගො) යනු භදන්තාචරිය බුද්ධඝෝෂ මහාස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් විනය පිටකය අර්ථදැක්වීම සඳහා විරචිත ප්‍රකට සමන්තපාසාදිකා අටුවාවේ සිව්වන සහ අවසාන භාගයයි. මෙම වෙළුමෙන් විනය පිටකයේ චුල්ලවග්ග පාලිය හා පරිවාර පාලිය සඳහා වූ අටුවා විවරණය සම්පූර්ණ කෙරේ.

සයිමන් හේවාවිතාරණ ධර්ම පුස්තක මාලාවේ 48 වන කාණ්ඩය ලෙස ප්‍රකාශිත මෙම ග්‍රන්ථය සංශෝධනය කර සංස්කරණය කරන ලද්දේ විද්‍යෝදය පිරිවෙනේ උපප්‍රධාන ආචාර්ය වැලිවිටියේ ශ්‍රී සොරත නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ සහ එම පිරිවෙනේම ආචාර්ය වැලිවිටියේ පේමරතන ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසිනි. මෙම අවසන් භාගයට මුළු සමන්තපාසාදිකාවටම අදාළ අකාරාදී පද සූචියක් ද ඇතුළත් කර ඇත.

මෙහි ප්‍රථම මුද්‍රණය බු.ව. 2492 (ක්‍රි.ව. 1948) දී පළ වූ අතර, ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ සෝමාවතී හේවාවිතාරණ භාරකාර මණ්ඩලය මගින් ක්‍රි.ව. 2005 දී නිකුත් කරන ලද තෙවන මුද්‍රණයයි.

PREFATORY NOTE

It is our great pleasure to present to the Public this 48th Volume of the Simon Hewavitarne Bequest Series of the Tripitaka Publications.

This Volume is the final part of the Samantapasadika. It completes the Samantapasadika commentary to the Vinaya Pitaka. An Index to the 1st, 2nd and 3rd parts as well as to this 4th part is appended.

The editing of this 4th and final part of the Samantapasadika and the preparation of the full Index were done by the Ven’ble Pandit Weliwitiye Sorata Nayaka Thero, Vice Principal of the Vidyodaya Pirivena, Maligakanda, assisted by the Ven’ble Weliwitiye Pemaratana Thero, of the Tutorial Staff of the same Pirivena. We beg to convey our humble gratitude to them for undertaking this useful work.

The 4th part of the Papancasudani, the commentary to the Majjhima Nikaya is in the Press. It is our hope to bring out this book during the course of this year.

The 36th Anniversary of the demise of the late Mr. Simon Hewavitarne, the founder of this Bequest, falls on the 17th January 1949. May he attain Nibbana.

W. D. Hewavitarne, S. K. Moonesinghe, Tripitaka Publication Office, Colombo, 3rd January 1949 / 2492

PUBLISHERS’ NOTE

The late Mr. SIMON ALEXANDER HEWAVITARNE, who in his life time had begun to publish the Tripitaka, left a bequest for its completion after his death. He died suddenly on 17th January 1913 and in accordance with his wishes his Trustees had published the Commentaries on the Text in 49 volumes. After seventy years these books are no longer readily available.

His widow Mrs. SOMA WATI HEWAVITARNE who passed away on 10th January 1982 at the age of 94, had prior to her death, created the SOMA WATI HEWAVITARNE TRUST to carry on the good work started by her late husband and bequeathed her entire estate to this Trust.

We the Trustees of the Somawati Hewavitarane Trust, having seen the need to re-print the Commentaries, have undertaken this task to help both the student and teacher of the Dhamma and in the hope that this act of ours will help to preserve the Noble Teachings of the Blessed One for the benefit of the future generations and thereby prolong the life of the Buddha Sasana by many more thousands of years.

May the fruits of this meritorious act help the late Simon Alexander Hewavitarne and Somawati Hewavitarne Maha Upasikawa in Sansara and towards their final attainment of Nibbana.

Noel Wijenaike, Nanda Amerasinghe, Parinda Ranasinghe, Somawati Hewavitarne Trust Office, 130, Maligakanda Road, Colombo - 10. SRI LANKA, Colombo, 15th January 2005

සඤ්ඤාපනං

විවිධවිසෙසනයපතිමණ්ඩිතස්සාසෙසභූමණ්ඩලපණ්ඩිතජනමජ්ඣෙ මණ්ඩනායමානපාදපඞ්කජෙන සිරිමතාම්හාකං භගවතා සම්මා සම්බුද්ධෙන වෙනෙය්‍යජනවිනයනත්ථං දෙසිතස්ස ආණාදෙසනා සඞ්ඛාතස්ස විනයපිටකස්ස සකලතිපිටකපරියත්තිධරෙන අට්ඨකථාචරියෙන බුද්ධඝොසාභිධානෙන මහාථෙරවරෙන විරචිතාය සමන්තතො පසාදමාවහන්තියා සමන්තපාසාදිකාය නාම විනයට්ඨකථාය චුල්ලවග්ග - පරිවාර - පාලිවණ්ණනාසමෙතො සංවණ්ණිතපදානං අකාරාද්‍යනුක්කමණිකාරම්මණීයො චතුත්ථභාගො ‘යං පීතිපුබ්බඞ්ගමං ඨපියතෙ’ධුනා විනයපිටකප්පඨනපාලනනියුත්තානං සුගතවාදිනං ථෙරමජ්ඣිමනවකානං හත්ථෙසු.

විනයට්ඨකථාය සංසොධනං පන තිපිටකමුද්දාපනසහායාරූඪනං උපගම්ම අම්හාකං ධම්මාචරියවරෙන කිත්තිසෙසතං ගතෙන විද්‍යොදයපරිවෙණාධිපතිනා සිරිමතා රතනසාරාභිධානෙන පධානනායකත්ථෙරවරෙන අම්හාකම්පි සහායතෙනෙතෙ ඉතො බාවීසතිවස්සතො පුබ්බෙ ආරද්ධං අහොසි. චතුපාරාජිකවණ්ණනාසමෙතො පඨමභාගො 2473තමෙ බුද්ධවස්සෙ (1929 ක්‍රිස්තවස්සෙ) මුද්දාපනෙන පකාසිතො විනයධරමනොවිකාසකො ජාතො.

තදනන්තරං දුතියභාගස්සාපි සංසොධනං තෙනාම්හාකං ධම්මාචරියවරෙනාණත්තෙන එකකෙනෙව මයා ආරද්ධං කතිපයෙහි මාසෙහි 422මෙ පිට්ඨපරියන්තං නිට්ඨාපිතං. තතො වත්තමාන ලොකස්ස පධානභාසාති සම්මතාය විවිධධම්මසත්ථගත්ථරත්නාකර භූතාය ඉංග්ලිසිභාසායාතිසයමහත්ථලද්ධුකාමතාං තස්සානුවොධෙ දෙසභාසාඤාණපරිහානිං ච මනසි කත්වා තදුග්ගහණත්ථං චතුවස්සප්පමාණං කාලං රත්තින්දිවං වායමන්තො විනයට්ඨකථාසංසොධන කිච්චතො විරතො අහොසිං. 1934තමෙ ක්‍රිස්තවස්සෙ ජාතො මැලෙරියා ජරරොගරක්ඛසො පඤ්චසංවච්ඡරමත්තං කාලං මං නිරන්තරං සයනපරායණං කණ්ණගතපාණං ච කත්වා සබ්බං සරීරසාරං පිත්වා විගතො. තස්මා තදා තාදිසෙසු බුද්ධිවිසෙසකරෙසු කිච්චෙසු ව්‍යාවටෙන භවිතුං මය්හං බලං වා පීති වා නාහොසි.

සිරිලංකද්වීපපාලනමණ්ඩලස්ස ධනබලෙන 1940මෙ ක්‍රිස්ත වස්සෙ සකන්‍ද්‍රාදියාස්සන්තරානං විසෙසවිමංසනපුබ්බභාගමජ්ඣයනයං ජම්බුදීපෙ කලික්කාතානගරෙ විස්සවිද්‍යාලයං පත්වා සාධ්ධවස්සතො පච්ඡා පච්චාගතො ‘පි සමානො යාව 1944මෙ වස්සා ඉමස්මිං කිච්චෙ නියුත්තො නාහොසිං.

සමන්තපාසාදිකාසංසොධනස්ස පනස්සාතිසයං විලම්බං ඛිප්පතරං මුද්දාපනස්ස පකාසනස්ස චාතිසයාවස්සකතඤ්ච සම්පස්සතා සතං සෙවනෙන සංලද්ධසද්ධාබුද්ධ්‍යාදිගුණගණසමිද්ධෙන නිරන්තරං ධම්මකම්මනිරතෙන විමලධම්මහෙවාවිතාරණාභිධානෙන මහාසයෙන ආරද්ධිතො’හං පුනපි ගන්ථස්සිමස්ස 519මපිට්ඨතො පට්ඨාය සංසොධනමාරභිං. තතො පරං පාචිත්තියපාලිවණ්ණනාපරියන්තො දුතියභාගො ච මහාවග්ගවණ්ණනාසමෙතො තතියභාගො චාති ද්වෙ භාගා ඛිප්පතරං මුද්දාපිතා පකාසිතා චාහෙසුං. චතුත්ථභාගෙන පනිමිනා පරිපුණ්ණා භවති සමන්තපාසාදිකා නාම විනයට්ඨකථා.

භාගස්සිමස්ස සංසොධනෙ’පි විද්‍යොදයවිද්‍යාලයෙ උපාචරිය පදප්පත්තෙන (වැලිවිටියගාමජෙන) සකසමයසමයන්තරෙසු අප්පටිහතසම්පුණ්ණබුද්ධිමතායසමතා පේමරතනත්ථෙරපාදෙනාපි කතො පරිස්සමො මම පරිස්සමස්සාතිලහුතාපාදනෙ සමත්ථො අහොසීති ච, විද්‍යොදයවිද්‍යාලයෙ උපාචරියෙන පණ්ඩිතොපාධි ධාරිනා පනංගලගාමජෙන ජිනරතනත්ථෙරෙන ච ඉමස්මිං කිච්චෙ අම්හාකං කාලෙන කාලං මහොපකාරො කතො ‘ති ච කතඤ්ඤුකත වෙදිභාවෙන නිවෙදෙමි. ආද්‍යපොත්ථකසංසන්දනං සංවණ්ණිත පදානං අකාරාද්‍යනුක්කමණිකාසම්පාදනඤ්ච අම්හාකං සිස්සභූතා කතිපයභික්ඛූ ච ඉමස්ස කිච්චස්සාතිසයොපත්ථම්භා අහෙසුං.

සංසුද්ධසද්ධජ්ඣාසයෙනෙව අම්හෙහි මහාගන්ථස්සිමස්ස සංසොධ නෙන මහන්තං යං පුඤ්ඤක්ඛන්ධමුපචිතං, තමනුමොදන්තු සදානුස්සර ණීයනාමධෙය්‍යො විද්‍යොදයවිද්‍යාලයාධිකත්තා අම්හාකං පාවචරියභූතො තිපිටකවාචිස්සරාචරියො සිරිසුමඞ්ගලාභිධානා පධානනායකත්ථෙරපාදා ච තිපිටකසංසොධනෙ සතතමාසත්තචිත්තා දිවංගතා විද්‍යොදයපරිවෙණාධිපතයො මහායතයො සිරිකඤ්චනසාර, සිරිරතනසාරාභිධානා පධානනායකත්ථෙරවරා ච, තෙන තෙ පරම රමණීයං සන්තිපදං පාපුණන්තු’ති ච පත්ථෙමාති.

ඉච්චං නිවෙදෙති වැලිවිටියගාමෙය්‍යො සොරතත්ථෙරො. 2492 තමෙ බුද්ධවස්සෙ මාගසිරමාසස්ස සුක්කපක්ඛෙ අට්ඨමියං බුධවාරෙ විද්‍යොදයපරිවෙණතොති.