පාරුපනවත - ඇම්. ධර්‍මරත්න 1900.pdf

පාරුපනවත (හෙවත් භික්ෂූන්ගේ සිවුරුපොරවන ක්‍රමය) යනු භික්ෂු විනයෙහි දැක්වෙන සිවුරු පෙරවීමේ නියම ක්‍රමවේදය සහ ඒ හා බැඳුණු එකාංශ-උභයාංශ පාරුපන වාදය විනිශ්චය කරමින් සම්පාදිත ඓතිහාසික විනය ග්‍රන්ථයකි. එකල ලක්මිණිපහන් පුවත්පතේ කර්තෘ ධුරය දැරූ ප්‍රකට බෞද්ධ විද්වතකු වූ ඇම්. ධර්මරත්න පණ්ඩිතතුමා විසින් ලක්මිණිපහන් පත්‍රයට සපයන ලද කතුවැකි සහ ශාස්ත්‍රීය ලිපි පදනම් කරගෙන මෙම කෘතිය සංග්‍රහ කර ඇත.

දහනවවන සියවස අගභාගයේදී සහ විසිවන සියවස මුල්භාගයේදී ලංකාවේ මහා සංඝරත්නය අතර සිවුරු පෙරවීම සම්බන්ධයෙන් මතු වූ විවාදයන්හිදී, හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල නාහිමි ආදී සම්භාව්‍ය යතිවරයන් වහන්සේලා ඉදිරිපත් කළ මත සහ පාලි විනය පිටක නීති මෙන්ම පුරාණ බුද්ධ ප්‍රතිමාවල දැක්වෙන චීවර සම්ප්‍රදායන්ද මෙහි විමසුමට ලක් කෙරේ. විනයධර භික්ෂූන් වහන්සේලාට සහ බෞද්ධ පර්යේෂකයන්ට ඉතා වැදගත් ඓතිහාසික ලේඛනයක් වන මෙම පොත 1900 වර්ෂයේදී කොළඹ පිටකොටුවේ විපදෙත්‍ථම ශාසනාලොක සමාගම මඟින් ලක්මිණිපහන යන්ත්‍රාලයේ මුද්‍රණය කරවා ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.

සංඥාපනය.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නිර්මල ශාසනය පිහිටි සියම්, බුරුම, රාමඤ්ඤ, කාම්බෝජ ආදී විදේශයන්හි මෙන්ම ලක්දිවද භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සිවුරු පෙරවීම ඇතුළු විනයානුකූල චාරිත්‍ර පිළිබඳව විවිධ වාදවිවාද පැනනැඟී තිබුණි. එකාංශ පෙරවීම හා උභයාංශ පෙරවීම සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ මතභේද නිරාකරණය කරමින් මාතර පලාතේ අතුරලියේ සුමංගල ධම්මකීර්ති නායක ස්ථවිරයන්, හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල මහා නායක ස්ථවිරයන්, අමරපුර නිකායේ ධම්මාලංකාර නායක ස්ථවිරයන් ඇතුළු තෙරවරුන් විසින් විනිශ්චයන් සපයන ලදී. එසේ වුවද මේ පිළිබඳ තවදුරටත් වාදවිවාද පැවති හෙයින් ලක්මිණිපහන් පත්‍රයේ කතුවැකි මඟින් බුද්ධසාසනමහාසුරසේනාපති ඇම්. ධර්මරත්න පණ්ඩිතතුමා ඉදිරිපත් කළ සාකච්ඡාමය කරුණු එක්තැන් කොට මෙම පාරුපනවත නම් ග්‍රන්ථය සකස් විය. මෙහි පැරණි බුදුපිළිම ආදියේ දක්නට ලැබෙන සිවුරු පෙරවීමේ සම්ප්‍රදායයන් මනාව විස්තර කෙරේ. පැවිදි උපසම්පන්න සංඝයා වහන්සේලා විනයානුකූල ශ්‍රමණ සාරූප්‍යය ආරක්ෂා කර ගැනීම පිණිස මෙය කියවා බලා අවබෝධ කර ගැනීම අතිශයින් වැදගත් වන බව පෙන්වා දෙයි.

විපදෙත්‍ථම සාසනාලොක සමාගමේ ලේකම්තැන.