මහාවංශය - සිංහල පරිවර්තනය.pdf

මහාවංශය යනු ලක්දිව වංශකතා සාහිත්‍යයේ අග්‍රගණ්‍ය ඓතිහාසික ග්‍රන්ථය වන මහාවංශයේ සහ එහි පසුකාලීන අඛණ්ඩ කොටස්වල සම්පූර්ණ සිංහල පරිවර්තනයකි. විජයාගමනයට පෙර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ලංකාගමනයේ සිට ශ්‍රී ලංකාවේ බ්‍රිතාන්‍ය ආණ්ඩුකාරවරුන්ගේ පාලන කාලය (සෝල්බරි සාමි සමය) දක්වා වූ දීර්ඝ ඓතිහාසික පුවත් මෙහි පරිච්ඡේදගතව විස්තර කෙරේ.

පොතේ සංඥාපනයෙහි මහාවංශයේ කර්තෘත්වය, භාෂා ශෛලිය, සහ ‘මහාවංශය’ හා ‘චූලවංශය’ යනුවෙන් කොටස් දෙකකට වෙන් කිරීම පිළිබඳව පවත්නා විවිධ මත ගැඹුරු විචාරයකට ලක් කර ඇත. මහානාම හිමියන් විසින් ආරම්භ කළ මුල් මහාවංශයේ සිට ධම්මකීර්ති හිමි ඇතුළු පසුකාලීන විද්වත් තෙරවරුන් විසින් විවිධ යුගයන්හි රචිත පරිච්ඡේදයන්හි කාව්‍යමය ලක්ෂණ හා ඡන්දස් රීතීන් ද එහි විස්තර කෙරේ.

මෙහි අන්තර්ගත ප්‍රධාන මාතෘකා කිහිපයක්:

• තථාගතාභිගමනය, සම්මත රාජ වංශය හා ධර්ම සංගායනා
• විජයාවතරණය සහ අනුරාධපුර යුගයේ මුල් රජවරුන්
• දේවානම්පියතිස්ස රජු, මහින්දාගමනය සහ ජය ශ්‍රී මහා බෝධි වැඩමවීම
• දුටුගැමුණු රජුගේ විජයග්‍රහණය, ලෝවාමහාපාය සහ මහා ථූප කර්මාන්තය
• පොළොන්නරු, දඹදෙණි, යාපහුව, කුරුණෑගල, කෝට්ටේ සහ මහනුවර යුගයන්හි රාජ්‍ය පාලනය
• පෘතුගීසි, ලන්දේසි හා ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුකාරවරුන්ගේ නාමාවලිය

PREFACE - සංඥාපනය.

මහාවංශයේ අර්ථ නිරූපණය සහ කර්තෘත්වය

ගුණයෙන් මහත් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඇතුළු බුද්ධ ශ්‍රාවකයන්ගේ පරම්පරාව හෝ ඓශ්චර්යය ආදියෙන් මහත් වූ මහාසම්මත ආදී නරේන්ද්‍රයන්ගේ පරම්පරාව ‘මහාවංශ’ නම් වේ. මෙම ග්‍රන්ථය ද ඉහත කී උභය වංශයෙන් ම සංගෘහිත හෙයින් ‘අභේදෝපචාරයෙන්’ (බෙදීමකින් තොරව සැලකීමේ න්‍යායෙන්) මහාවංශය යැයි නම් වේ.

මෙම මහාවංශය, අනුරාධපුර මහා විහාරයට අනුබද්ධ දික්සඳ සෙනෙවියා පිරිවෙන්හි විසූ මාහිමි මහානාම මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් ආරම්භ කොට කරන ලද්දකි. ඒ මහානාම තෙරුන් වහන්සේ විසින් සිංහල අටුවා පොත්හි පැවති වංශ කතාව ගෙන එය ශුද්ධ මාගධී භාෂාවෙන් (පාලි භාෂාවෙන්) කරන ලද බව මහාවංශ ටීකාවෙහි සඳහන් කර ඇත. එහි අදහස මෙසේ දැක්වේ:

“මහාවිහාරවාසීනං වා මහන්තං පොරාණට්ඨකථං එත්ථහි සීහල භාසං හිත්වා මාගධික භාසාය පවක්ඛාමීති අධිප්පායො”

මහාවංශයේ දෙවන ගාථාවෙන් පෙනී යන්නේ, මෙම වංශ කතාව පුරාතනයන් විසින් කරන ලද්දේ ද, කිසි තැනෙක ඉතා විස්තර කරන ලද්දේ ද, කිසි තැනෙක ඉතා කෙටියෙන් කරන ලද්දේ ද වන අතර, එය නොයෙක් පුනරුක්ත (නැවත නැවත කීම) දෝෂයන්ගෙන් යුක්ත වන බවයි. මෙය ‘දීපවංශය’ සඳහා කියන ලද්දක් යැයි ද සැලකේ. එහි වනාහි මහාවංශයට ඇතුළත් වූ කිසියම් කතාවක් ඉතා විස්තර වශයෙන් ද, කිසියම් කතාවක් ඉතා සංක්ෂේපයෙන් (කෙටියෙන්) ද කියා ඇත. පෙර කියන ලද කතා නැවත නැවත කීමෙන් නොයෙක් පුනරුක්ත දෝෂයන්ගෙන් ද යුක්ත බව පෙනේ.

එහෙයින් ‘පුරාතනයන් විසින් කළ මහාවංශය’ යයි කියන ලද්දේ දීපවංශය සඳහා යැයි හැඟෙන නමුත්, ටීකාවෙහි පුරාතනයන් විසින් කියන ලද මහාවංශ කතා ආරම්භය ආදිය දැක්වීම පිණිස දීපවංශ පාඨ ද උදාහරණ කොට ගෙන ඇත. තවද,

“අයංහි ආචරියො එත්ථ පොරාණතං කතමම්හි සීහලට්ඨ කථා මහා වංසෙ අතිවිත්ථාර පුනරුත්තදොස භාවං පහාය තං සුබග්ගහණ දීපයෝජන සහිතං කත්වාච කථෙසී”

යනාදී වශයෙන් මෙය සිංහල අටුවා මහාවංශයෙන්ම ගෙන කළ බව සඳහන් කර තිබේ. මෙම මහාවංශයට ඇතුළත් බොහෝ කතා ‘සමන්තපාසාදිකා’ ආදී අටුවාවල ද දක්වා තිබේ.

කලින් කල නොයෙක් නොයෙක් ග්‍රන්ථවල ලියැවී පැවත ආ හෙයින්, එසේ ලියන ලද සිංහල පොතක තිබූ ප්‍රවෘත්තිය ප්‍රධාන කොට ගෙන මහානාම ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් මහාවංශ ග්‍රන්ථය කළ බව දැන, ටීකාචාරීන් විසින් එසේ සඳහන් කරන ලදැයි සැලකිය යුතුය. ඉන්පසු පැවති සියල්ල අසා දැනගැනීමෙන් (ශ්‍රැතියෙන්) සහ ප්‍රත්‍යක්ෂ දැනීමෙන් අන්තර්ගත කරන ලදී.

මහාවංශය සහ චූලවංශය යන බෙදීම

මෙම ග්‍රන්ථය ‘මහාවංශය’ සහ ‘චූලවංශය’ කියා කොටස් දෙකක් වශයෙන් බොහෝ තැන්වල ව්‍යවහාර කෙරේ. ඒ මෙසේ ය: මහානාම ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් ඒ කාලයෙහි රජ කළ මහසෙන් රජුගේ රාජ්‍ය ප්‍රවෘත්තිය දක්වා මෙය ලියා තබන ලදී. නමුත් එයින් මහාවංශ කතාව අවසන් නොවන හෙයින්, තිස් හයවන පරිච්ඡේදය ලියා, තිස් හත්වන පරිච්ඡේදය ආරම්භ කොට, එහි මහසෙන් රජුගේ පුවත් ලියා එය පරිච්ඡේදයක් වශයෙන් අවසන් නොකළ බව, එතැන පරිච්ඡේදය අවසාන කරන ගාථා ආදිය නැති හෙයින් හැඟේ. එසේ වුවත් එතැන “මහාවංසො නිට්ඨිතො” (මහාවංශය නිමියේය) යන්න පෙනේ. එය මේ තාක් ම එලෙස ලියාගෙන එන හෙයින් එතෙකින් මහාවංශය නිෂ්ඨිත

(අවසන්) බවත්, එතැන් පටන් සියක් වැනි පරිච්ඡේදය දක්වා ලියන ලද පොත ‘චූලවංශය’ යැයි ඇතැම් කෙනෙක් විසින් සලකනු ලැබේ.

එසේම සමහර පොත්වල පළමු වෙනි පරිච්ඡේදය පටන් තිස් හත්වැන්නේ මහසෙන් රජුගේ පුවත් දක්වා ලියන ලද පොතෙහි කියා තිබෙන යමක් සාධක වශයෙන් ගෙනහැර දක්වන විට “තෙන වුත්තං - මහාවංසෙ” (එහෙයින් මහාවංශයෙහි කියන ලදී) කියා ද, තිස් හත්වෙනි පරිච්ඡේදයෙහි සිරිමේවන් රජුගේ පුවත් පටන් ලියන ලද පොතෙහි යමක් ගෙනහැර දක්වන විට “තෙන වුත්තං චූලවංසෙ” (එහෙයින් චූලවංශයෙහි කියන ලදී) කියා ද සඳහන් කිරීම පෙනේ. මීට කරුණු “මහාවංසො නිට්ඨිතො” යි ලියන ලද්ද පමණැ යැයි සිතමු.

පූජාවලිය අවසානයෙහි, “ලක්දිව රජ කළ ඔටුනු පළන් රජ දරුවන් සඳහන් කිරීමෙහි පළමුවන විජය රජ ය, උපතිස්ස ය” යනාදීන් දක්වා, “මහසෙන් රජ යයි මහාවංශයෙහි ඔටුනු පැළඳ රජ කළා වූ රජුන් තෙසැට දෙනෙකු හා චූලවංශයෙහි සිරිමෙවන් රජ ය” යනාදීන් දක්වා, “පරාක්‍රමබාහු යයි සුළු වස රජ කළ අනූ දෙනෙකු හා මෙසේ වූ රජ එක්සිය පණස් තෙදෙනෙක් සිරිලක රජ කළහ” යි කියන ලදී. මෙයින් ද “මහාවංසො නිට්ඨිතො” යන වාක්‍යය ලියන ලද ස්ථානයෙන් ඈත සඳහන් කළ සිරිමෙවන් නරනිඳු ආදී රජ දරුවෝ චූලවංශයෙහි රජහු යයි කියන ලද්දාහ.

වංශ බෙදීම පිළිබඳ විවිධ මත විමසුම

රජුන්ගේ වංශ වශයෙන් බෙදතොත්, පිය රජවරුන් මහාවංශයටත් පුත් රජවරුන් චූලවංශයටත් ඇතුළත් කොට බෙදීම සිදු කළ නොහැකි වේ. තවද සිංහල රාජාවලියෙහි “සුළුවංශ යන මවු පක්ෂයත් පිය පක්ෂයත් දෙකින් එකක් සූර්ය වංශයෙන් කලක තිබෙයි” කියා ද, “එකක් ශ්‍රී මහා බෝධිය ගෙන වසත්, එකක් දළදාව ගෙන වසත් කල බැගෑණිව (කලින් කලට) තිබීමෙන් පැවත එන නිසාත්, සංඝරත්නය ඍද්ධිමත් තෙරවරුන් නැති නිසාත්”

යනාදියත් දක්වා මහාවංශ සහ සුළුවංශ (චූලවංශ) දෙක බෙදීමට මේවා හේතු යයි කියන ලදී.

සූර්ය වංශයෙන් මාතෘ පක්ෂ ආදී එක් පක්ෂයක් වීම සඳහා ඒ ඒ රජ දරුවන්ගේ මාතෘ පිතෘ ගෝත්‍රයන් පරීක්ෂා කර බැලූ කල ද එය එසේ ම සිද්ධ නොවේ. ශ්‍රී මහා බෝධිය ගෙන කතාවෙන් යුක්ත වංශය මහාවංශය කියාත්, දළදාව ගෙන වංශය චූලවංශය කියාත් වෙන් කිරීමට ද කරුණු නොපෙනේ. කුමක් හෙයින් ද යත්, දළදාව බුද්ධ ශාරීරික ධාතු චෛත්‍යයකි, ශ්‍රී මහා බෝධිය පාරිභෝගික චෛත්‍යයකි.

‘සංඝරත්නය ඍද්ධිමත් තෙරවරුන් නැති නිසා ය’ යන්නෙහි මහසෙන් රජුගේ කාලයෙන් පසු එසේ බව ප්‍රකාශ බැවින් එය සාධක වශයෙන් හැඟෙන නමුත්, වලගම්බා මහරජාණන්ගේ කාලයෙන් පසු මහසෙන් රජු දක්වා අතරත් එබඳු (ඍද්ධිමත් තෙරවරුන් නැති) කල් පෙනෙන හෙයින් එය සර්වප්‍රකාරයෙන් සිද්ධ නොවේ.

තවද ඇතැම් කෙනෙකුන් විසින් මහත් වූ තේජෝබල ආදියෙන් යුක්ත වූ මහා රජුන්ගේ ප්‍රවෘත්ති කතා යුක්ත කාණ්ඩය මහාවංශය කියා ද, තේජෝබල ආදියෙන් හීන වූ රජුන්ගේ ප්‍රවෘත්ති කතා යුක්ත කාණ්ඩය චූලවංශ යැයි කියා ද නම් වී යයි සලකන ලදී. ඒත් තත්ත්වය (සැබෑව) යයි නොසිතමු. කුමක් හෙයින් ද යත්, මහසෙන් රජුගෙන් පසු කාලයෙහිත් මහා විජයබාහු, මහා පරාක්‍රමබාහු ආදී රජවරු කිසිසේත් තේජෝබල ආදියෙන් විජය, පණ්ඩුවාසුදේව, පණ්ඩුකාභය ආදී රජුන්ට හීන යයි නොකිය හැක්කාහ. මහා පරාක්‍රමබාහු නරේන්ද්‍රයා ජම්බුද්වීපයෙහි රජුන් ද මැඩ පවත්වා අසදෘශ (සමාන කළ නොහැකි) ආකාරයෙන් ලෝක ශාසන අභිවෘද්ධිය සිදු කර ලංකා රාජ්‍යය කරවීය. එහෙයින් ඒ කරුණ ද මහාවංශ චූලවංශ වශයෙන් දෙකක් කොට බෙදීමෙහි සාධක නොවේ.

චූලවංශ නාමයේ සම්භවය සහ ග්‍රන්ථාරම්භය

මෙබඳු නාම ව්‍යවහාරයක් පැවතීමට හේතුව නම්, මහානාම ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් එකල සිටි රජුන් දක්වා කර අවසන් කරන ලද පොත අවසානයෙහි “මහාවංසො නිට්ඨිතො” යි තිබෙන එකම වාක්‍යය යැයි හැඟේ. ඒ මේ වාක්‍යය නිසා පැවති ව්‍යවහාරය කොපමණ බලවත්ව පැවතී ද යත් - අප විසින් මේ මහාවංශයේ ටීකා රහිත මහත් කාණ්ඩය ශුද්ධ කිරීමට ද, එයින් පිටපතක් කොට සිංහල පොතක් කිරීමට ද ආරම්භ කිරීමෙහි දී, අංක යෝජනා, සිංහල භාෂා රීති ආදිය දක්වා, මේ මේ ක්‍රමයෙන් පොත සම්පාදනය කිරීම ලක්දිව වැසියන්ට මහා අනගි ප්‍රයෝජනයක් වේ දැයි සහාගී (සමාන අදහස් ඇති) මිත්‍රාදීන්ගේ මත පරීක්ෂා කරන පිණිස මුද්‍රණය කරන ලද පත්‍ර සතරක් ඒ ඒ මිත්‍රවරයන් කරා යවන ලදී. ඒ ලැබූ මිත්‍ර දෙදෙනෙකු විසින් “මහාවංශ” යයි අප යෙදූ නාම යෝජනාව අපාර්ථික (වැරදි) කොට “අපට ලැබුණේ චූලවංශයෙහි කොටස්” යයි ලියා එවන ලදී.

මෙසේ මේ ව්‍යවහාරය සමහරුන් අතරේ බලවත් වී නමුත්, මහසෙන් රජුගේ කාලයෙන් පසු මහාවංශ කතාව ලියූ විචක්ෂණ ආචාර්යවරයෝ එබඳු ව්‍යවහාරයකින් මූඪත්වයකට හෝ භ්‍රමයකට (මුළාවකට) සම්ප්‍රාප්ත නොවූහ. ඒ කෙසේ ද යත්, “මහාවංසො නිට්ඨිතො” යි ලියා තිබුණ තැනින් පසුව ආරම්භ කොට තිබෙන්නේ “අසාධු සංගමෙනෙවං” යනාදී ගාථාවෙනි. එයින් ආරම්භ කොට තිස් හත්වෙනි පරිච්ඡේදය නිමවා අවසානයෙහි “ඉති සුජනප්පසාද සංවෙගත්ථාය කතෙ මහාවංසෙ සත්තරාජකො නාම සත්තතිංසතිමො පරිච්ඡේදො” කියා තිබේ. යම් හේතුවකින් මහාසෙන නරේන්ද්‍රයාගෙන් පසු කාලයෙහි වූ මහීපතීන්ගේ ප්‍රවෘත්ති කතා සහිත ශාසන ප්‍රවෘත්ති ආදිය සංග්‍රහ කරන කාණ්ඩය චූලවංශය යැයි ඒ ආචාර්යවරයන් විසින් සලකන ලද්දේ වී නම්, පරිච්ඡේදය අවසානයෙහි “ඉති සුජනප්පසාද සංවෙගත්ථාය කතෙ චූලවංසෙ” යි ලියනු යුතුවන්නේ යි. එසේ නොලියා මහාවංශ යන නාමය ම ලියා තිබෙන්නේ චූලවංශය යැයි සැලකීමට හේතු නැති බැවිනි.

ඉන් මතු සියක් වෙනි පරිච්ඡේදය දක්වා ද සියලු ම පරිච්ඡේද අවසානයන්හි ‘මහාවංශ’ යන නාමය ම ලියන ලදී. එහෙයින් ‘චූලවංශ’ යන නමැත්තා වූ පොතක් අප විසින් නොදක්නා ලදී. මේ මහාවංශයේ ආරම්භය පටන් තිස් හත්වන පරිච්ඡේදයෙහි මැද දක්වා මහානාම ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් රචනා කරන ලදී. එපමණ දුරට කරන ලද ටීකාව ද ඒ ගාථා රචනාවෙහි ශුද්ධිය ද, සැබෑ ස්වභාවය (තද්භාවය) ද දැන ගැනීමට ප්‍රයෝජනව තිබේ.

කර්තෘත්වය සහ රචනා ශෛලීන් පිළිබඳ විමසුම

ඉන් මත්තෙහි තිස් හත්වෙනි පරිච්ඡේදය එක් ආචාර්යවරයෙකු විසින් කළ බව සිතිය හැකි වේ. තිස් අට සහ තිස් නවවන පරිච්ඡේද දෙකේ වාක්‍ය ගැලපීම් ආදිය ඒකාකාරයෙන් පෙනේ. ඉන් ඈත කුමාරධාතුසේන රජුගේ කතාව පරිච්ඡේදයක් කොට අන්‍ය ආචාර්යවරයෙකු විසින් කරන ලදින්, එයින් ගාථා දෙකක් තුනක් පමණක් ඉතිරිව තිබිය දී පරිච්ඡේදය අභාවයට පත් වූ (අපවත් වූ) බව සිතිය යුතුයි. ඒ අපවත් වූ පමණ කුමාරධාතුසේන රජුගේ ප්‍රවෘත්ති විස්තරයි. ඉන් ඈත තිස් නවවැන්නේ චෝරනාග රජුගේ කථා ප්‍රවෘත්තිය පරිච්ඡේද අවසානය දක්වා ගාථා බන්ධනය කරන ලද ක්‍රමයෙන් එපමණක් අන්‍ය වූ එක් ආචාර්යවරයෙකු විසින් කළ බව සිතිය යුතුයි.

ඉන් ඈත හතළිස් දෙවන පරිච්ඡේදය අන්‍ය ආචාර්යවරයෙකු විසින් බඳින ලද්දේ යැයි සිතිය යුතු සේ අලංකාර සහිතව පෙනේ. ඊට අනතුරුව පරිච්ඡේද දෙකක් එක් වී යැයි සිතිය යුතු සේ හතළිස් තුන්වැන්න නැතිව හතළිස් හතරවැන්න පෙනේ. ඒ පරිච්ඡේද දෙක එක් වීමෙන් හතළිස් තුන්වැන්න ඌන වී (අඩුවී) යැයි සිතිය හැකිය. හතළිස් හතරවැන්න පටන් පණස්වෙනි පරිච්ඡේදය අවසන් කොට ඒකාකාර අලංකාර යුක්ත බව සිතිය යුතුව තිබේ. ඉන් ඈත හැට එක්වෙනි අදියර දක්වා මහා විජයබාහු මහරජාණන්ගේ ප්‍රවෘත්ති කතාව හා චතුරාජ චරියාව සහ කරන ලද ගාථා බන්ධනය වැඩියක් අලංකාරානුගතව තිබේ.

හතළිස් අටවැන්න ආදියෙහි කිසි තැනක [48 -10] “උපොසථං උපවසති සද්ධිං දීපජනෙහි සො” යනාදී ගාථාවල අනුෂ්ටුප් ඡන්දස ඉක්මවන ලෙස අකුරු නවයකින් යුත් (නවාක්ෂරෝපලක්ෂිත) පාද බන්ධනය ද පෙනේ. ඒ ගාථා වශයෙන් බඳින ලදැයි සිතමු.

මෙසේ යම්කිසි විශේෂ පෙනෙන ඒ යෝජනා වශයෙන් පණස්වෙනි පරිච්ඡේදය අවසානය දක්වාත්, ඉන් ඈත හැට එක්වෙනි පරිච්ඡේදය දක්වාත් ආචාර්ය දෙනමක් විසින් කරන ලද ගාථා බන්ධනය යැයි සිතිය යුතුයි. එහි මහා විජයබාහු මහරජාණන්ගේ ජීවිත කතාව අලංකාර සහිත මනෝඥ පරිද්දෙන් ද ඉතා පැහැදිලි වශයෙන් ද පෙනේ.

පරාක්‍රමබාහු රජුගේ කාල පරිච්ඡේදය

හැට දෙවෙනි අදියර පටන් විහාර කරවීම් නම් වූ හැත්තෑ අටවෙනි අදියර දක්වා පොත එකම ආචාර්ය පරම්පරාවක කීප නමක් කළ ලෙස ද, ඒ කාණ්ඩයට අයිති වූ මහා පරාක්‍රමබාහු නරේන්ද්‍රයන්ගේ චරිත කතාව එම මහරජාණන් රාජ්‍ය අනුශාසනා කරන කල්හි ම ගාථා බන්ධනයෙන් කළ බව ද සිතිය යුතුයි. පණ්ඩුරඨ විජය නම් වූ හැත්තෑ නවවන පරිච්ඡේදය අවසානයෙහි,

“ඉති ජයති විචිත්තා නන්ත වික්කන්ත නිසාරො ධරණිපති කුලග්ගො සො පරක්කන්තිබාහු, අනය නය විචිත්තො පෙත චිත්තප්පවාරො වහති ධරණිමෙකො සො චිරං සාගරන්තං”

යනුවෙන් බඳින ලද මේ පද්‍යයෙහි ‘ජයති’, ‘වහති’ යන ක්‍රියා පද වර්තමාන කාලයෙන් යොදා තිබෙන හෙයින් එය සැක රහිතව හැඟේ. එහි සඳහන් වූ ද්විධ යුද්ධ කතාව, ඒ ඒ තැන යුද්ධ කරන අමාත්‍යයන් විසින් වාර්තා වශයෙන් ලියා එවන ලද ලියුම් බලාගෙන ඒ ප්‍රවෘත්ති සංග්‍රහ කළ බව, ඒ ඒ යුද්ධ කළ ගම්වල ද නුවරවල ද නම් හා ද්විධ යුද්ධ සේනාපති ආදීන්ගේ නම් ද සම්පූර්ණයෙන් කියා තිබෙන බැවින් හැඟේ. තවද ඒ කාණ්ඩය

මහාවංශයේ අනික් සියලු ම කාණ්ඩවලට වඩා සංස්කෘත පද්‍ය බන්ධන රීතියට ඉතා ආසන්න ලෙස බන්ධනය කොට තිබේ.

පැරකුම්බා කුමරුවන්ගේ උත්පත්ති සංඛ්‍යාත ‘කුමාරෝදය වර්ණනාව’ ද, රඝුවංශයෙහි අජ කුමාරයාගේ උත්පත්තිය වර්ණනා කළ විධියෙන් කළ බව පෙනේ.

ඒ කාණ්ඩයට අන්තර්ගත වූ හැත්තෑ දෙවෙනි පරිච්ඡේදයෙහි 340 වෙනි ගාථාවේ “මං විය ත්වං අනස්සිත්වා පරක්කම මහීභුනො” කියා ප්‍රථමා විභක්තියේ අර්ථයෙහි ද්විතීයා විභක්තිය යෙදීමෙන් අපූර්ව වූ විභක්ති භේදයක් පෙනේ. එබඳු වෙනත් විශේෂ කිසි තැනක දකිනු ලැබේ. නම් දැක්වීමේ දී කිසි තැනක අකුරු නවයේ ගාථා පාද ආදිය පෙනේ. ඊළඟට එන හැත්තෑ නවවන අදියරෙහි පූර්වෝක්ත විහාර කරවීම් ආදියෙන් යම් කිසිවක් නැවත සංග්‍රහ කරන ලද හෙයින් ඒ පරිච්ඡේදය අන් කෙනෙකු විසින් කළ බව සැලකිය යුතුයි.

එසේත් ඒ කළ පණ්ඩිතවරයා විසින් ඒ පරිච්ඡේදය අවසාන නොකොට තිබීමෙන් වෙන කෙනෙකු විසින් එය සමාප්ත කළ බව, ලියා තිබෙන ඉතා පරණ පොත්වල පරිච්ඡේද අවසානයෙහි ගාථා දෙකක් ඉතිරිව තිබිය දී කුණ්ඩල (සලකුණු) කීපයක් ගසා නවත්වා, නැවත “නමො තස්ස භගවතො” යනාදී පාඨය යොදා පොත ලියා තිබෙන බැවින් හැඟේ.

එතැන් පටන් අසූ හත්වෙනි පරිච්ඡේදය අවසන් කොට ඇති කාණ්ඩය ඒකාකාරව හැඟේ. ඒ කාණ්ඩය ඊට පූර්ව වූ අනන්තර කාණ්ඩය (කලින් තිබූ කොටස) පමණ මනෝහර නොවන නමුත්, කාව්‍ය ශාස්ත්‍ර ආදියෙහි දක්ෂයන් විසින් ම කළ බව සිතිය යුතුයි. එහි අසූ හත්වන පරිච්ඡේදය අවසානයෙහි වූ පද්‍යයේ අන්තිම පාදය මෙසේ යි: “හුවම්පි අභිනිය්‍යාතෙසි තස්සෙව රාති”. මෙහි යති භ්‍රංශයක් (කාව්‍ය දෝෂයක්) පෙනෙන පරිද්දෙන් යම් කිසි තැනක ඡන්දස් ලක්ෂණ ආදියේ වෙනස් බව ප්‍රකාශ යි. ඉන් ඈත

අනූ දෙවන පරිච්ඡේදයේ මධ්‍යය දක්වා ඒකාකාර ක්‍රම යුක්තව පෙනේ. ඒ භාගය ඉතා මධුර වූ බන්ධනයෙන් මනෝහරව තිබේ.

දඹදෙණි යුගය සහ පසුකාලීන කොටස්

තිස් හත්වෙනි පරිච්ඡේදය පටන් මේ දක්වා, දඹදෙණි නුවර පරාක්‍රමබාහු මහරජාණන්ගේ කාලයෙහි ධම්මකීර්ති නම් එක ම ආචාර්ය කෙනෙකු විසින් කරන ලද්දේ ය යන ඇතැම් පණ්ඩිතයන්ගේ කීම ලෙස විශ්වාස කිරීමට පද්‍ය බන්ධන රීතිය සෙවූ කල නොහැකි වේ. ධම්මකීර්ති ආචාර්යවරයා විසින් ඒ කාලය අවසන් කොට පොත සකස් කළේ යැයි සිතිය හැකි වේ.

ඉන් ඈත සියක් වෙනි පරිච්ඡේදයේ කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ නරේන්ද්‍රයන්ගේ චරිත කතාවේ අදියරක් දැක්වූවා වූ කාණ්ඩය, එම මහරජාණන්ගේ කාලයෙහි සෙංකඩගල නුවර විසූ ස්ථවිර කෙනෙකු විසින් ඒ මහරජාණන්ගේ ආරාධනාව හේතු කොට ගෙන කළ බව එම කාණ්ඩයෙහි සඳහන්ව තිබේ. එයින් දඹදෙණි නුවර විසූ පරාක්‍රමබාහු මහරජාණන්ගේ චරිතයෙන් ඈත, නරේන්ද්‍රසිංහ මහරජාණන්ගේ කාලය දක්වා රාජ පරම්පරා කතාව සම්පූර්ණයෙන් ලියා නොලැබී, යම් යම් ලිපි ආදියෙන් දුක සේ සොයා ලියූ බව හැඟේ. ඉන් පූර්ව පරිච්ඡේද සියල්ල ම මහා කාව්‍ය සර්ග බන්ධනය පිණිස අලංකාර ශාස්ත්‍රයෙහි කියන පරිද්දෙන් මුල පටන් එකම අනුෂ්ටුප් ඡන්දසේ අෂ්ටාක්ෂර (අකුරු අටේ) පාද යුක්ත වෘත්තවලින් බන්ධනය කොට, පරිච්ඡේද අවසානයෙහි අන්‍ය වෘත්තයකින් පද්‍යයක් හෝ දෙකක් හෝ පමණ බන්ධනය කොට සර්ග (පරිච්ඡේද) සමාප්තිය දක්වා තිබේ.

මේ කාණ්ඩයෙහි එසේ නොව තැනින් තැන අන්‍ය වෘත්ත යෙදීමෙන් පරිච්ඡේදයක බොහෝ තැන භේද කොට තිබේ. ඡන්දස් ලක්ෂණ නොසලකා ම ගාථා බන්ධනය කළාක් මෙන් හැඟේ. ව්‍යාකරණ ලක්ෂණ ආදිය බොහෝ තැන විරුද්ධ වීමෙන් සහ පුනරුක්ත ආදියෙන් කියන ලද වාර්තාව නමුත් ඇති තතු (සැබෑ) පරිද්දෙන් හඳුනාගත නොහැකි සේ පෙනේ. ඒ ගාථා බන්ධනය