02 Digha Nikaya 2.pdf

මෙම ග්‍රන්ථය සයිමන් හේවාවිතාරණ භාරකාර අරමුදල මඟින් (Simon Hewavitarne Bequest Series - Vol. XIX) ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද දීඝනිකාය අට්ඨකථාව හෙවත් සුමංගලවිලාසිනී අටුවාවේ දෙවන භාගයයි. භදන්තාචාර්ය බුද්ධඝෝෂ මහා තෙරුන් වහන්සේ විසින් රචිත මෙම මහා අටුවාව, දීඝනිකායේ මහා වග්ගයේ හා පාථික වග්ගයේ සූත්‍ර දේශනාවන් මැනවින් විස්තර කර දෙයි.

මෙහි ප්‍රථම භාගය පූජ්‍යපාද හෙයියන්තුඩුවේ ශ්‍රී දේවමිත්ත නායක මාහිමියන් විසින් සංස්කරණය කරන ලද අතර, උන්වහන්සේගේ අපවත්වීමෙන් පසු උන්වහන්සේගේ ශිෂ්‍ය සුභද්‍රාරාම පිරිවෙණාධිපති පූජ්‍යපාද බොරග්ගමුවේ සිරි රෙවත ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් විද්‍යෝදය පරිවේණාධිපති කහවේ ශ්‍රී සුමංගල රතනසාර නායක ස්ථවිරයන්ගේ උපකාරයද ඇතිව මෙම දෙවන භාගය ඉතා සූක්ෂ්ම ලෙස සංශෝධනය කර මුද්‍රණය කරවා ඇත.

මහාසුදස්සන සූත්‍රයේ සිට දසුත්තර සූත්‍රය දක්වා වූ සූත්‍රයන්හි අටුවා විවරණ මෙහි අන්තර්ගත වන අතර, ග්‍රන්ථය අවසානයෙහි සවිස්තර පාලි පද සූචියක් ද ඇතුළත් වේ.

PUBLISHERS NOTE

The late Mr. SIMON ALEXANDER HEWAVITARANE, who in his life time had begun to publish the TRIPITAKA, left a bequest for its completion after his death. He died suddenly on 17th January 1913 and in accordance with his wishes his Trustees had published the Commentaries on the Text in 49 volumes. After seventy years these books are no longer readily available.

His widow Mrs. SOMAWATI HEWAVITARANE who passed away on 10th January 1982 at the age of 94, had prior to her death, created the SOMAWATI HEWAVITARANE TRUST to carry on the good work started by her late husband and bequeathed her entire estate to this Trust.

We the Trustees of the Somawati Hewavitarane Trust, having seen the need to re-print the Commentaries, have undertaken this task to help both the student and teacher of the Dhamma and in the hope that this act of ours will help to preserve the Noble Teachings of the Blessed One for the benefit of the future generations and thereby prolong the life of the Buddha Sasana by many more thousands of years.

May the fruits of this meritorious act help the late Simon Alexander Hewavitarane and Somawati Hewavitarane Maha Upasikawa in Sansara and towards their flnal attainment of Nibbana.

Noel Wi jenaike, Nanda Amarasinghe, Parinda Ranasinghe (05, 03, 2008)

විඤ්ඤාපනං. PREFACE.

සුමංගලවිලාසිනී නාම දීඝනිකායට්ඨකථා

ඉමිස්සාට්ඨකථාය සොධනමෙති යං වත්තබ්බං සියා තං සබ්බං තිපිටකමුද්දාපනසහායාධිස්සරෙන සගණසිරීසම්පත්තෙන තිපිටකවාචිස්සරධම්මකිත්තිසිරිදෙවමිත්තාභිධානෙන විද්‍යොදයපරිවෙණජ්ඣක්ඛෙන පණ්ඩිතසිරොමණිනා සද්ධාදයානෙකගුණගණරතනාකරෙන විබුධජනාලිසෙවිතපාදපංකජෙන සදෙසදෙසන්තරප්පවත්තසුකිත්තිමණ්ඩලිනා කවිසීහෙන තිපිටකධම්මසාගරපාරගතෙන සජ්ජනොලංකාරපාලිසිංහලසක්කතභාසාසු පරමකොවිදෙන සම්බුද්ධසාසනාභිවුද්ධියා පරිවත්තනතාවෙන සුභද්‍රාරාමරජමහාවිහාරාධිපතිනා මමාචරියෙන පධානසංඝනායකත්ථෙරවරෙන පඨමභාගමුද්දාපනෙ සම්මා වුත්තං, තස්මා’හං තමත්ථෙ අලමතිප්පපඤ්චෙන. විත්ථාරත්ථෙහි ඉමිස්සාට්ඨකථාය පඨමභාගො සමවෙලොකෙතබ්බො.

යස්මා ච මමාචරියවරස්සෙව වචනෙන ඉමස්ස ඔසානභාගස්ස සොධනභාරො මමායත්තො අහොසි, තස්මා’හමෙත්ථ කතුස්සාහො තායෙව පරිපාටියා යථාබලං යථාධම්මං සොධෙසිං. සංසොධනෙ පනෙතස්සාපි දුතියභාගස්ස ධරමානවිද්‍යොදයපරිවෙණාධිපතිනො සිරිසුමංගලරතනසාරාභිධානනායකත්ථෙරවරෙන පටිලද්ධමනෙකූපකාරං සගාරවාදරකතඤ්ඤුතාය සමනුස්සරාමි.

සොධිතායං මයා තිපිටකමුද්දාපනසහායාධිස්සරෙන සුභද්‍රාරාමපරිවෙණාධිපතිනා දිවංගතස්ස විද්‍යොදයපරිවෙණාධිපතිස්ස පණ්ඩිතසිරොමණිස්ස සුනිම්මලමහාපඤ්ඤස්ස බොධිසත්තගුණාලංකාරාලංකතස්ස සබ්බත්ථපච්චුපට්ඨිතවිසුද්ධිකිත්තිරංසිනො උදිතසීතරංසිනො සිරිසුමංගලාභිධානස්ස මහානායකත්ථෙරවරස්ස ච හෙට්ඨා වුත්තගුණොදයස්ස සිරිදෙවමිත්තාභිධානස්ස යතිස්සරස්ස ච සිස්සභූතෙන බොධිරුක්ඛගාමෙ රෙවතත්ථෙරෙන.

මම මහාපතිට්ඨාභූතා පන තෙ ථෙරුත්තමාපි සභාවධම්මවසෙන මච්චුනා ගහිතා, අහො! අම්හාදිසෙසු කා කථා? ආනිබ්බාණප්පත්තියා තෙ මෙ ආචරියපුබ්බා දෙවභූතා සමානා මෙ හිතකාරිනො භවන්තු.

නිට්ඨිතාචායං සුද්ධි සිරිසක්‍යමුනිනො පරිනිබ්බාණා චතුස්සතාධිකානං ද්වින්නං වස්සසහස්සානමුපරි එකූනසත්තතිමෙ වස්සෙ මාගසිරමාසෙ පණ්ණරසියං චන්දවාරෙති.

බොධිරුක්ඛගාමෙ රෙවතත්ථෙර. BORUGGAMUWE REWATA THERO. (බු. ව. 2469 / කි. ව. 1925, 11-30)

PREFATORY NOTE.

With the issue of this volume the second part of the Digha Nikaya Atthakatha, I have much pleasure in placing before the public the 19th of the series of the Simon Hewavitarne bequest.

The first part was edited by the Venerable Heyyantuduwe Siri Devamitta Nayaka Thero and published in 1918.

After his unexpected death in 1922 his distinguished pupil Boruggamuve Siri Revata Thero, the principal of the Subhadrā-rāma Parivena and head of the Tripitaka Publication Committee stepped into the breach and undertook the completion of the work. The learned editor is in every way qualified to do justice to the task he has undertaken and I am very thankful to him for the care and devotion he has shown in accomplishing it. I have also to express my grateful sentiments to the Principal of the Vidyodaya Pirivena the Venerable Kahave Siri Sumangala Ratanasāra, Pradhāna Nayaka of the Western Province for the help he has given to the learned editor.

It is a matter of great satisfaction to me to further realise the noble aim of my departed brother and to be able to place before the public this part of the Sumangala Vilāsini which has not been printed before in Ceylon.

This year sees the beginning of a Buddhist Missionary Campaign started in the West by the Venerable the Anagārika H. Dharmapāla, the Founder of the Maha-Bodhi Society, and it is my earnest prayer that those into whose hands this volume comes will extend to him a hand of help and sympathy in his effort to disseminate the loving Doctrine of the Lord Buddha.

The religious and literary revival in Ceylon, of which this series is but an outward manifestation is steadily growing apace, and both among the priesthood and the laity there is a greater desire for a critical examination of both Pāli and Sinhalese texts.

This has been the end aimed at in this series, and every effort has been made to achieve this end. The index at the end of this volume serves this as well as the first part of the Sumangala Vilāsini.

In conclusion I beg to express my grateful thanks to all the reverend Theros who have helped me in bringing out this much desired commentary.

C. A. HEWAVITARNE. (Subhagiri, Bandarawela, 2469 / 28. 4. 1926)