ධාතුපාඨවිලාසිනිය හා සන්නය - ඤාණතිලක හිමි 1926.pdf
- කතෘ :
- ඤාණතිලක හිමි
- ප්‍රකාශිත වර්ෂය :
- 1926
- මුද්‍රිත වර්ෂය :
- 1926
- පිටු ගණන :
- 96
- බාගත කිරීම් ගණන :
- 649
- වෙබ් අඩවියට එක් කළ දිනය :
- 2023-02-18
- ගොනුවේ ප්‍රමාණය :
- 33 MB
පොතේ පිටු කිහිපයක ඡායාරූප පහතින් බලන්න.
ධාතුපාඨවිලාසිනිය හා සන්නය යනු පාලි ව්‍යාකරණයේ එන ධාතුපාඨය විග්‍රහ කරමින් සම්පාදනය කරන ලද අගනා ව්‍යාකරණ ග්‍රන්ථයකි. මෙහි මූලික විලාසිනී විවරණය අමරපුර මහා නිකායේ මහා මහෝපාධ්‍යාය අමරපුර ගණප්‍රධාන සංඝනායක ඤාණතිලක නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් සම්පාදනය කරන ලද්දකි. එමෙන්ම ධාතුපාඨය හා එහි සන්නය මූකලංගමුවේ සුචිසුද්ධාරාමාධිපති ඇම්. ගුණාලංකාර තිස්ස ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් සංශෝධනය කර සකස් කරන ලදී.
පාලි භාෂාව හදාරන ශිෂ්‍යයන්ට සහ විද්වතුන්ට ධාතූන්ගේ විභාග, ගණ සහ ක්‍රියා පදයන්ගේ නිවැරදි භාවිතය පාලි අට්ඨකථාවලට අනුකූලව වටහා ගැනීමට හැකි වන සේ සවිස්තරාත්මක නිදර්ශන සහිතව මෙය සකස් කර ඇත. සී. ඩී. ඇස්. රූපසිංහ මහතාගේ ඇරයුම පරිදි ආරම්භ කරන ලද මෙම කෘතිය, එතුමා අභාවප්‍රාප්ත වීමෙන් පසු උන්නැහේගේ මෑණියන් වූ ඉදිරිමුණ්ඩී පර්නා ලන්තේරුනෝනා මහත්මියගේ උපකාරයෙන් හා කේ. මැන්ද්රිස් ද සිල්වා මුදලාලි මහතා විසින් වැලිගොඩ විද්‍යාර්භාරකර යන්ත්‍රාලයෙහි බු.ව. 2470 (ක්‍රි.ව. 1926) දී මුද්‍රණය කරවන ලද්දකි.
සංඥාපනය
ධාතුපාඨ විලාසිනිය
මෙය ධාතුපාඨයටම ග්‍රන්ථරාශියක කර්තෘවරයෙක්වූද පය්‍යොගසිද්ධියෙහි අසහාය ව්‍යක්තයෙක්වූද අමරපුර ගණප්‍රධාන සංඝනායක ඤාණතිලක නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් බුද්ධවර්ෂ 2470 වක්වූ පොසොන් මාසයෙහි එනම් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1926 ක්වූ ජූනි මාසයතුළදී ඒ ඒ ධාතූන්ගේ ගණවලට යෙදෙන පරිදිද භුවාදි නාම පදයන්ද ඒ ඒ ඒ දුර්බෝධ ස්ථානයන් සුබෝධ වන පරිදි විස්තරද වාදස්ථානයන්ගේ විනිශ්චයද දක්වා පාල්‍යට්ඨකථාදියෙන් නානා නිදර්ශන පෙන්වා අප්‍රයත්නයෙන්ම කරනලද ප්‍රශස්ත ග්‍රන්ථයෙකි– මෙය භාවිත කිරීමෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ධාතුපාඨයෙහි ධාතූන්ගේ විශේෂ විභාගාදිය විස්තරව දැනගන්ට හැකිවීමෙන් පය්‍යොග ශාසනයෙහි පදයන්ගේ නියම අර්ථ විපරීතභාවයෙන් දැනගැන්මෙන් පය්‍යොගියෙහි සමීක්‍ෂමතානුකූල ශ්‍රේෂ්ඨ දක්‍ෂයෙක්වන්නේමැයි එහෙයින් ධාතුපාඨය කටපාඩම්කොට මෙහි සන්නයෙහි කීනයින් අර්ථ තේරුම්ගෙන විලාසිනියෙහි දැක්වූ පරිද්දෙන් ක්‍රියා මාලාදිය ඉගෙනගන්නේනම් නියම පය්‍යොගි පාරමීප්‍රාප්ත ගුරු මුඛයකින් ඉගෙනගත්තාක් මෙන් පය්‍යොගී ශාසනයෙහි නොපසුබට ප්‍රාඥයෙක් වන්නේමැයි.
ධාතුපාඨය—මෙය වනාහි කිනම් කලෙක කිනම් ආචාර්ය්‍යවරයෙකු විසින් කරන ලද්දක්දැයි කිව නොහැක්කේයි, ධාතු මඤ්ජුසාවෙහි “පාඨෙවා පඨිතා පෙතෙ ධාත්වත්‍ථා ච’පවුච්චරෙ” යි කීමෙකින් මඤ්ජුසාවට පුරාණබව කිවහැක්කේයි.
පය්‍යොගිය වනාහි කලකපටන් වෙදව්‍යාකරණයෙන් මිශ්‍රව එන්නේයි එහෙයින් පය්‍යොග්‍යාභ්‍යාසී නොයෙක්තැන නොයෙක්ලෙසින් විපර්‍ය්‍යාසයට පැමිණියේයි වෙදඥ ප්‍රාඥයෝ බුද්ධ සමය වැලඳගැන්මෙන් ශාසනාවචරව පය්‍යොගිය අර්ථකථා සහිතව උපෙහි ග්‍රන්ථකරණයට පටන්ගත්තෝයි, එසේදවුවත් ඔවුන්ට අවිඥාතවූම වෙද ව්‍යාකරණ බොහෝ තැන්වල වැටීමෙන් මෙසේ වූයේ යයි හැඟෙන්නේයි වර්තමාන කාලයෙහිද වෙද ශාස්ත්‍රය ගරුකිරීමෙන් පය්‍යොගියට වෙද ව්‍යාකරණ දීගෙණ දිනෙන් දින මිශ්‍ර වෙගණ එන්නේයි, එද පය්‍යොගී ශාසනාන්තරර්ධානයට හේතුවන්නේමැයි–
පාරමිතානුභාවෙන මහෙසීනඤ්ච දෙහතො සද්ද නිප්පාදනා නෙව සක්කතාදිවචො විය,
පාරමිතානුභාවයෙන් බුදුවරුන්ගේම ශරීරයෙන් ශබ්ද නිපදනයෝ වෙත් සංස්කෘතාදි වචනයන් මෙන් නොවෙත්යි දැක්වූහෙයින් පය්‍යොගියෙහි ශබ්ද නිෂ්පාදනය පාරමිතානුභාවයෙන්ම පැනනැගුනෙහෙයින් පය්‍යොගියෙහි වචනයෝ වෙද ශාස්ත්‍රයට හැම අතින්ම විරුද්ධවාහු වෙති පය්‍යොගී ශාසනයෙහි ශබ්දයන්ට මුල බීජ සංඛ්‍යාත ධාතුහු සම්පූර්ණයෙන්ම පාල්‍යට්ඨකථානුකූල වියයුත්තාහුමය –මේ ධාතුපාඨය වනාහි පාල්‍යට්ඨකථා නිශ්‍රයෙන් කරනලදබව එහිම කියනලද්දේයි “සබ්බෙපා ධාතුවො වුත්තා ජින බ්‍යඤ්ජන නිස්සයා” යි
සම්පූර්ණයෙන් මෙය මෙසේ පය්‍යොගී ශාසනයම ඇසුරු කරතිබෙනහෙයින් පය්‍යොගිය කැමැති ශාසනාවචර සියලු කුලපුත්‍රයන් විසින් පය්‍යොගිය ඉගෙනීමේහි මුලදීම වාවෝද්ගත කොට මෙය නියම පය්‍යොගී පාරමිපරික ප්‍රාඥයෙකුගෙන් අර්ථ කියවා ගැන්මෙන් ක්‍රියාවන් හා නාමිකපදයන්ගේ විශේෂ විභාග දැනගැන්මෙන් පය්‍යොග්‍යාභ්‍යාසය නිවැරදිලෙස දැනගත හැක්කේමැයි.
සන්නය—මෙයද මෙසේම කවර කලක කවර පණ්ඩිතවරයෙකුගේ කෘත්‍යයක්දැයි විනිශ්චය කලනොහැක්කේයි නමුත් ධාතුපාඨකර්තෘවරයාගේම කෘතියෙකැයි කීමට පහසුවන්නේයි ඒ ඒ ධාතුවලට අර්ථ දක්වා තිබෙන ලීලාවද ප්‍රශස්තවන්නේයි ධාතුපාඨාගත ධාතූන්ගේ අර්ථ කොටින් දැනගැන්මට මේ සන්නය ප්‍රමාණවන්නේමැයි.
පය්‍යොගීවචන සෑදීමට මූලබීජයෝ ධාතුහුයයි දැනසිටි ශ්‍රද්ධොසම්පන්නයෙක්වූද මූකලංගමුවේ නන්දනොදය බෞද්ධ පාඨශාලාවේ සහ සුචිසුද්ධාරාම විහාරස්ථානයෙහි ප්‍රධාන දායක මහතෙක්වූද සත්ගුණවත් ඉදිරිමුණ්ඩී මර්තිනු ලන්තේරු මුදලාලි මහතාණන්ගේ බෑණවූද කාලයාත්‍රාකළ සී. ඩී. ඇස්. රූපසිංහ මහතාණන්ගේ ඇඳුමෙන් මෙම මූකලංගමුවේ සුචිසුද්ධාරාම විහාරාධිපතිව වැඩවිසූ අභිධම්මාත්‍ථ සංග්‍රහ ප්‍රශ්නොත්තර සන්ධිදීපනී ආදි ග්‍රන්ථත්‍රයක කර්තෘවූ පූජ්‍ය වූ යොගියානේ නන්දා රාමතිස්ස නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ විශිෂ්ට ශිෂ්‍යයෙක්වූ එම විහාරාධිපතිව වැඩවිසූ සුමනජොති තිස්ස මහා ස්ථවිරයන් වහන්සේගේ ශිෂ්‍යවූ මූකලංගමුවේ එම විහාරාධිවාසී ඇම්. ගුණාලංකාර තිස්ස ස්ථවිර නමැති මා විසින් මෙම සංස්කරණය කරනලද්දේයි අපගේ මේ කෘත්‍යයට අප ආර්. ඤාණඤෙය්‍ය ස්ථවිරයන්ගෙන්ද විශේෂ ආධාර ලැබුනුබවද සී. ඩී. ඇස්. රූපසිංහ මහත්මයාවෙනුවෙන් උන්නැහේගේ මෑනියන්වූ ඉදිරිමුණ්ඩී ජර්නා ලන්තේරුනෝනා මහත්මිය විසින් මෙමපොත මුද්‍රණය කරවීමට විශිෂ්ටොපකාරකලබවද කෘතොපකාර සැලකීම් වශයෙන් මෙහිදී මතක්කරම්හ.
මෙම ධාතුපාඨවිලාසිනිය අපගේම ඇරයුමෙන් කලහෙයින් එම නායක ස්ථවිරයන් වහන්සේ විසින් මෙම ධාතුපාඨ ග්‍රන්ථයට සම්බන්ධකොට ප්‍රසිද්ධකරන්ටයයි අපට භාරකලහෙයින් මීටම යාකොට සම්බන්ධකරනලද්දේයි අපගේ ධාතුපාඨ සන්නකරණයද මනායයි එම නායක ස්ථවිරතුමන් වහන්සේ විසින් පසස්නාලද්දේයි
පොතක් එකමවරට සම්පූර්ණ ලෙස ශුද්ධියට පමුණුවා ලියන්ට නොහැකිබව ග්‍රන්ථකරණාදියෙන් යුක්තවූවන්ට තේරුම් යනවාඇත එහෙයින් අපගේ ස්මෘති විප්‍රවාසාවාදියෙන් යම් යම් වද්‍යස්ථානද මෙහි ඇතිවීම යුක්තමය ඒ නියම ප්‍රාඥ විසින් ශොධනය කොට ශිෂ්‍යයන්ට උගන්වන ලෙස ආරාධනාකරම්හ.
විලාසිනිය ධාතුපාඨයට මුලින්යොදා මුද්‍රණයට ඇතුලත් කරනු ලැබුවේ ප්‍රධාන වශයෙන් මෙය කියවීමෙන් පාඨයෙහි ධාතූන්ගේ අවබොධය පහසුවෙන් සිද්ධවන හෙයිනැයි සැලකියයුත්තේයි—
තවද මෙය නැවත මුද්‍රණය කරවීමේ බලය මෙහි අත්සන තබනලද මාවෙතම තබාගන්ට යෙදුනා ඇත
මෙභිගට
මූකලංගමුවේ සුචිසුද්ධාරාමාධිපති
ඇම්. ගුණාලංකාර තිස්ස තෙරුන් වහන්සේ.
12. 9. 1926. මූකලංගමුවේදීය.
ඇම්. ගුණාලංකාර තිස්ස තෙරුන් වහන්සේ, මූකලංගමුවේ සුචිසුද්ධාරාමාධිපති, 12. 9. 1926, මූකලංගමුවේදීය.