71. මහාකරුණාසමාපත්තිඤාණං.
කතමං තථාගතස්ස මහාකරුණාසමාත්තියා ඤාණං:
බහුකෙහි ආකාරෙහි පස්සන්තානං බුද්ධානං භගවන්තානං සත්තෙසු මහාකරුණා ඔක්කමති: ‘ආදිත්තො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං බුද්ධානං භගවන්තානං සත්තෙසු මහාකරුණා ඔක්කමති. ‘උය්යුත්තො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං බුද්ධානං භගවන්තානං සත්තෙසු මහාකරුණා ඔක්කමති. ‘පයාතො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං බුද්ධානං භගවන්තානං සත්තෙසු මහාකරුණා ඔක්කමති. ‘කුම්මග්ගපටිපන්නො. ‘ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං බුද්ධානං භගවන්තානං සත්තෙසු මහාකරුණා ඔක්කමති. ‘උපනීයති ලොකො අද්ධුවො’ති පස්සන්තානං බුද්ධානං භගවන්තානං සත්තෙසු මහාකරුණා ඔක්කමති, ‘අතාණො ලොකො අනභිස්සරො’ති පස්සන්තායං බුද්ධානං භගවන්තානං සත්තෙසු මහාකරුණා ඔක්කමති. ‘අස්සකො ලොකො සබ්බං පහාය ගමනීය’න්ති පස්සන්තානං බුද්ධානං භගවන්තානං සත්තෙසු මහාකරුණා ඔක්කමති. ‘ඌනො ලොකො අතිත්තො තණ්හාදාසො’ති පස්සන්තානං බුද්ධානං භගවන්තානං සත්තෙසු මහාකරුණා ඔක්කමති. ‘අතායනො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘අලෙණො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘අසරණො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘අසරණීභූතො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ-
‘උද්ධතො ලොකො අවුපසන්තො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘සසල්ලො ලොකසන්නිවාසෙ විද්ධො පුථුසල්ලෙහි, තස්ස නත්ථඤ්ඤො කොචි සල්ලානං උද්ධාතා අඤ්ඤත්ර මයා’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘අවිජ්ජන්ධකාරාවරණො ලොකසන්නිවාසො කිලෙසපඤ්ජරපක්ඛිත්තො, තස්ස නත්ථඤ්ඤො කොචි ආලොකං දස්සෙතා අඤ්ඤත්ර මයා’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘අවිජ්ජාගතො ලොකසන්නිවාසො අණ්ඩභූතො පරියොනද්ධො තන්තාකුලකජාතො ගුලාගුණ්ඨිකජාතො මුඤ්ජබබ්බජභූතො අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං සංසාරං නාතිවත්තතී’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘අවිජ්ජාවිසදොසසංලිත්තො ලොකසන්නිවාසො කිලෙසකලලීභූතො’ති පස්සන්තානං -පෙ-
‘රාගදොසමොහජටාජටිතො ලොකසන්නිවාසො, තස්ස නත්ථඤ්ඤො කොචි ජටං විජටෙතා අඤ්ඤත්ර මයා’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘තණ්හා සඞ්ඝාටපටිමුක්කො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘තණ්හාජාලෙන ඔත්ථටො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘තණ්හාසො තෙන වුය්හති ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘තණ්හාසංයොජනෙන සඤ්ඤුත්තො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘තණ්හානුසයෙන අනුසටො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘තණ්හාසන්තාපෙන සන්තප්පති ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- තණ්හාපරිළාහෙන පරිඩය්හති ලොසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ-
‘දිට්ඨිසඞ්ඝාටපටිමුක්කො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- දිට්ඨිජාලෙන ඔත්ථටො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘දිට්ඨිසොතෙන වුය්හති ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘දිට්ඨිසංයොජනෙන සඤ්ඤුත්තො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘දිට්ඨානුසයෙන අනුසටො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘දිට්ඨිසන්තාපෙන සන්තප්පති ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- දිට්ඨිපරිළාහෙන පරිඩය්හති ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ-
‘ජාතියා අනුගතො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘ජරාය අනුසටො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘බ්යාධිනා අභිභූතො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- මරණෙන අබ්භාහතො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- දුක්ඛෙ පතිට්ඨිතො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ-
‘තණ්හාය උඩ්ඩිතො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘ජරාපාකාරපරික්ඛිත්තො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘මච්චුපාසෙන පරික්ඛිත්තො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ-. ‘මහාබන්ධනබද්ධො ලොකසන්නිවාසො රාගබන්ධනෙන දොසබන්ධනෙන මොහ බන්ධනෙන මානබන්ධනෙන දිට්ඨිබන්ධනෙන කිලෙසබන්ධනෙන දුච්චරිත බන්ධනෙන, තස්ස නත්ථඤ්ඤො කොචි බන්ධනං මොචෙතා අඤ්ඤත්ර මයා’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘මහාසම්බාධපටිපන්නො ලොකසන්නිවාසො, තස්ස නත්ථඤ්ඤො කොචි ඔකාසං දස්සෙතා අඤ්ඤත්ර මයා’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘මහාපළිබොධෙන පළිබුද්ධො ලොකසන්නිවාසො, තස්ස නත්ථඤ්ඤො කොචි පළිබොධං ඡෙත්තා අඤ්ඤත්ර මයා’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘මහාපපාතෙ පතිතො ලොකසන්නිවාසො, තස්ස නත්ථඤ්ඤො කොචි පපාතා උද්ධාතා අඤ්ඤත්ර මයා’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘මහාකන්තාරපටිපන්නො ලොකසන්නිවාසො, තස්ස නත්ථඤ්ඤො කොචි කන්තාරං තාරෙතා අඤ්ඤත්ර මයා’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘මහාසංසාරපටිපන්නො ලොකසන්නිවාසො, තස්ස නත්ථඤ්ඤො කොචි සංසාමොචෙතා අඤ්ඤත්ර මයා’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘මහාවිදුග්ගෙ සම්පරිවත්තති ලොකසන්නිවාසො, තස්ස නත්ථඤ්ඤො කොචි විදුග්ගා උද්ධාතා අඤ්ඤත්ර මයා’ති -පෙ- ‘මහාපළිපෙ පළිපන්නො ලොකසන්නිවාසො, තස්ස නත්ථඤ්ඤො කොචි පළිපා උද්ධාතා අඤ්ඤත්ර මයා’ති පස්සන්තානං -පෙ-
‘අබ්භාහතො ලොකසන්නිවාසො’ති පස්සන්තානං -පෙ- ‘ආදිත්තො ලොකසන්නිවාසො රාගග්ගිනා දොසග්ගිනා මොහග්ගිනා ජාතියා ජරාමරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, තස්ස නත්ථඤ්ඤො කොචි නිබ්බාපෙතා අඤ්ඤත්ර මයා’ති පස්සන්තානං -පෙ- උන්නීතකො ලොකසන්නිවාසො හඤ්ඤති නිච්චමතාණො පත්තදණ්ඩො