8. 7.
යා උන්නති සාස්ස විඝාතභූමි
මානාතිමානං වදතෙ පනෙසො,
එතම්පි දිස්වා න විවාදියෙථ
න හී තෙන සුද්ධිං කුසලා වදන්ති,
යා උන්නති සාස්ස විඝාතභූමීති - ‘යා’ ති යා උන්නමො ධජො සම්පග්ගාහො කෙතුකම්යතා චිත්තස්සාති යා උන්නති; සාස්ස විඝාතභූමීති සා තස්ස විඝාතභූමි උපඝාතභූමි පීළනභූමි ඝට්ටනභූමි උපද්දවභූමි උපස්සග්ගභූමීති - ‘උන්නති සාස්ස විඝාතභූමි.’
මානාතිමානං වදතෙ පනෙසොති - සො පුග්ගලො මානං ච වදති, අතිමානං ච වදතීති - ‘මානාතිමානං වදතෙ පනෙසො.’
එතම්පි දිස්වා න විවාදියෙථාති - එතං ආදීනවං දිස්වා පස්සිත්වා තුලයිත්වා තීරයිත්වා විභාවයිත්වා විභූතං කත්වා දිට්ඨිකලහෙසු දිට්ඨිභණ්ඩනෙසු දිට්ඨිවිග්ගහෙසු දිට්ඨිවිවාදෙසු දිට්ඨිමෙධගෙසූති - එතම්පි දිස්වා; න විවාදියෙථාති - න කලහං කරෙය්ය, න භණ්ඩනං කරෙය්ය, න විග්ගහං කරෙය්ය, න විවාදං කරෙය්ය, න මෙධගං කරෙය්ය, කලහභණ්ඩනවිග්ගහවිවාදමෙධගං ජහෙය්ය විනොදෙය්ය බ්යන්තිං කරෙය්ය අනභාවං ගමෙය්ය. කලහභණ්ඩනවිග්ගවිවාදමෙධගා ආරතො අස්ස විරතො පටිවිරතො නික්ඛන්තො නිස්සටො විප්පයුත්තො විසඤ්ඤුත්තො විමරියාදීකතෙන චෙතසා විහරෙය්යාති ‘එතම්පි දිස්වා න විවාදියෙථ.’
න හි තෙන සුද්ධිං කුසලා වදන්තීති - ‘කුසලා’ති යෙ තෙ ඛන්ධකුසලා ධාතුකුසලා ආයතනකුසලා පටිච්චසමුප්පාදකුසලා සතිපට්ඨානකුසලා සම්මප්පධානකුසලා ඉද්ධිපාදකුසලා ඉන්ද්රියකුසලා බලකුසලා බොජ්ඣඞ්ගකුසලා මග්ගකුසලා ඵලකුසලා නිබ්බානකුසලා දිට්ඨිකලහෙන දිට්ඨිභණ්ඩනෙන දිට්ඨිවිග්ගහෙන දිට්ඨිවිවාදෙන දිට්ඨිමෙධගෙන සුද්ධිං විසුද්ධිං පරිසුද්ධිං විමුත්තිං පරිමුත්තිං න වදන්ති, න කථෙන්ති, න භණන්ති න දීපයන්ති, න වොහරන්තීති ‘න හි තෙන සුද්ධිං කුසලා වදන්ති.’
තෙනාහ භගවා:
“යා උන්නති සාස්ස විඝාතභූමි
මානාතිමානං වදතෙ පනෙසො,
එතම්පි දිස්වා න විවාදියෙථ
න හි තෙන සුද්ධිං කුසලා වදන්තී”ති.
8. 8.
සූරො යථා රාජඛාදාය ඵුට්ඨො
අභිගජ්ජමෙති පටිසූරමිච්ඡං,
යෙනෙව සො තෙන පලෙහි සූර
පුබ්බෙව නත්ථි යදිදං යුධාය.
සූරො යථා රාජඛාදාය ඵුට්ඨොති - ‘සූරො’ති සූරො වීරො වික්කන්තො අභීරු අච්ඡම්භී අනුත්රාසි අපලායී; රාජඛාදාය ඵුට්ඨොති රාජඛාදනීයෙන රාජභොජනීයෙන ඵුට්ඨො පොසිතො ආපාදිතො වඩ්ඪිතොති ‘සූරො යථා රාජඛාදාය ඵුට්ඨො. ‘
අභිගජ්ජමෙති පටිසූරමිච්ඡන්ති - සො ගජ්ජන්තො උග්ගජ්ජන්තො අභිගජ්ජන්තො එති උපෙති උපගච්ඡති පටිසූරං පටිපුරිසං පටිසත්තුං පටිමල්ලං ඉච්ඡන්තො සාදියන්තො පත්ථයන්තෙ පිහයන්තො අභිගජ්ජන්තොති ‘අභිගජ්ජමෙති පටිසූරමිච්ඡං.’
යෙනෙව සො තෙන පලෙහි සූරාති - යෙනෙව සො දිට්ඨිගතිකො තෙන පලෙහි, තෙන වජ, තෙන ගච්ඡ, තෙන අභික්කම. සො තුය්හං පටිසූරො පටිපුරිසො පටිසත්තු පටිමල්ලොති ‘යෙනෙව සො තෙන පලෙහි සූර. ‘
පුබ්බෙව නත්ථි යදිදං යුධායාති - ‘පුබ්බෙව බොධියා මූලෙ යෙ පටිසෙනිකරා කිලෙසා පටිලොමකරා පටිකණ්ටකරා පටිපක්ඛකරා, තෙ නත්ථි න සන්ති න සංවිජ්ජන්ති නූපලබ්භන්ති, පහීනා සමුච්ඡින්නා වූපසන්තා පටිප්පස්සද්ධා අභබ්බුප්පත්තිකා ඤාණග්ගිනා දඩ්ඪා; යදිදං යුධායාති යදිදං යුද්ධත්ථාය කලහත්ථාය භණ්ඩනත්ථාය විග්ගහත්ථාය විවාදත්ථාය මෙධගත්ථායාති ‘පුබ්බෙව නත්ථි යදිදං යුධාය.’
තෙනාහ භගවා:
“සූරො යථා රාජඛාදාය ඵුට්ඨො
අභිගජ්ජමෙති පටිසූරමිච්ඡං,
යෙනෙව සො තෙන පලෙහි සූර
පුබ්බෙව නත්ථි යදිදං යුධායා”ති.
8. 9.
යෙ දිට්ඨිමුග්ගය්හ විවාදයන්ති
ඉදමෙව සච්චන්ති ච වාදයන්ති,
තෙ ත්වං වදස්සු න හි තෙ’ධ අත්ථි
වාදම්හි ජාතෙ පටිසෙනිකත්තා.
යෙ දිට්ඨිමුග්ගය්හ විවාදයන්තීති - යෙ ද්වාසට්ඨිදිට්ඨිගතානං අඤ්ඤතරඤ්ඤතරං දිට්ඨිගතං ගහෙත්වා ගණ්හිත්වා උග්ගණ්හිත්වා පරාමසිත්වා අභිනිවිසිත්වා විවාදයන්ති, කලහං කරොන්ති, භණ්ඩනං කරොන්ති, විග්ගහං කරොන්ති, විවාදං කරොන්ති, මෙධගං කරොන්ති: ‘න ත්වං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානාසි. අහං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානාමි. කිං ත්වං ඉමං ධම්මවිනයං ආජානිස්සසි? මිච්ඡාපටිපන්නො ත්වමසි. අහමස්මි සම්මාපටිපන්නො. සහිතං මෙ. අසහිතං තෙ. පුරෙ වචනීයං පච්ඡා අවච පච්ඡා වචනීයං පුරෙ අවච. ආචිණ්ණං තෙ විපාරවන්තං. ආරොපිතො තෙ වාදො. නිග්ගහීතොසි. චර වාදප්පමොක්ඛාය. නිබ්බෙඨෙහි වා සචෙ පහොසී’ති ‘යෙ දිට්ඨිමුග්ගය්හ විවාදයන්ති.’